İstanbul, herkesin, her kesimin gönlünde farklı bir taht kurmuş, hayatarının farklı bir alanının merkezi olmuş. Ekonominin kalbi atıyor İstanbul''da kimine göre. Kimi kültür ve sanatın başkenti ilan ediyor bu şehri. Bakış açınıza uygun olarak eğitimin, sanayinin, ticaretin, sağlığın, sporun, tarihin merkezi olabiliyor İstanbul. Hasılı, siyaset hariç herşeyin merkezine koyabilirsiniz İstanbul''u.
Şu sıralar İstanbul''un bölgesel bir finans merkezi olması yönündeki taleplerini dillendiriyor çeşitli kesimler. İstanbul Büyükşehir Belediye''sinin de sanayiden arındırılmış bir İstanbul''a biçtiği rollerden birisi bu. Hükümet bu işe çoktan soyundu bile: Kamu bankalarının ve Merkez Bankası''nın merkezlerini İstanbul''a taşıyacağını ilan etti.
Merkez Bankası kanadından gelen gerekçesiz ve çelimsiz itiraz sebebiyle tartışma bir anda lüzumsuz bir şekilde büyüdü. Sanki Merkez Bankası İstanbul''a taşınmazsa, İstanbul finans merkezi olamayacakmış intibaı oluştu.
Bence Merkez Bankası İstanbul''a taşinmalı. Ben bunun İstanbul''un finans merkezi olmasına pek bir katkı yapacağını sanmıyorum. Bu adımın, BDDK''nın kurulmasıyla birlikte Merkez Bankası''nın finans kesimiyle zayıflayan bağlarını yeniden kuvvetlendireceğini düşünüyorum. Bu bağların kuvvetlendirilmesi elzem, çünkü Merkez Bankası politikalarının asıl etki alanı olan finans kesimi ve bu etkiyi birinci elden görmesi, benzer şekilde finans kesiminin de Merkez Bankası''nın politika gerekçelerini anlaması gerek.
İstanbul''un bölgesel finans merkezi olması şu an için açıkçası mümkün gözükmüyor. Şehrin ulaşım, enerji, iletişim, bina, su altyapısı böyle bir dönüşümü kaldıramaz. Bugün riskli bir deprem bölgesi olan ve bu yönde zerre kadar tedbir almamış olan İstanbul''a yabancıların onca beşeri ve veri altyapısını taşımasını bekleyemezsiniz. Altyapı açığının zamanla giderilebileceği, sanayinin başka bölgelere çıkmasıyla altyapının bir sorun olmaktan çıkacağı iddia edilebilir. Ancak tüccar ve sanayicinin ne kadar zor yer değiştirdiğini, İstanbul içindeki zorunlu taşınmalarda bile yaşadık. Sanayinin yer değiştirmesi için, İstanbul''un yasaklar kenti olması bile yetmeyebilir. Diğer bölgelerin de bu sanayii kaldıracak fiziki ve beşeri altyapısı olması gerekir ki, bu da makro ölçekli bir bölgesel kalkınmadan geçer.
Ancak daha da önemlisi, İstanbul''un bir finans merkezi olması için, Türkiye ekonomisinin ciddi bir dönüşüme ihtiyacı var. İstikrarın artık istisna değil, kural olması gerektiği birinci şart. Üstelik istikrardan kasıt sadece ekonomi değil. Bir piyanistin bir lafı, dışarıda bir rejim meselesi olarak algılanmamalı.
Türkiye ekonomisinin ihtiyaç duyacağı ikinci dönüşüm ise çok daha radikal bir kafa değişikliği gerektiriyor. Küresel ekonomiye entegrasyonda nerede duracağımız sorusunun cevabını vermemiz gerekiyor. Türkiye''nin artık dışarıdan sermaye girişini beklemesi, bu dış kaynak geldiği zaman da “Eyvah! Yabancılar geliyor!” korkusundan vaz geçmesi gerekiyor. Türkiye dışa açılmak zorunda. Sadece ihracatla, sadece ithalatla, sadece sermaye girişleri ve dış borçla değil.
Türkiye sermaye ihraç eden bir ülke olmalı. Böylece Türk insanı sadece kendi ülkesinin geleceğini değil, başka ekonomilerin geleceğini de düşünmek zorunda kalacak. Bu da Türkiye''nin dış politikadaki etkinliğini arttıracak. Türkler hemen tüm teknik, bilimsel, siyasi ve iktisadi oluşumlarda yerini almak ve etkisini hissettirmek zorunda kalacak.
Bunları yaparsak, İstanbul''u finans merkezi de yaparız. Türkiye''yi bölgesel bir güç de.
Zorluk bundan değil, zorluk kafamızı değiştirememekten kaynaklanıyor.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.