Pazartesi günü Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ve Nisan, Mayıs, Haziran aylarının ortalamasını kapsayan istihdam ve işsizlik verileri, kamuoyunda ciddi bir yankı buldu. Zira veriler, tarım dışı istihdamın 917 bin kişilik bir artışla % 6’ya yakın bir oranda yükseldiğini, işsizlik oranının % 9,2’den % 8,8’e düştüğünü ve nihayet toplam işsiz sayısında 80 bine yakın bir gerilemenin olduğunu ortaya koyuyor.
Hiç şüphesiz aynı veriler, tarımsal istihdamın 780 bin kişi azalarak % 11’e yakın bir gerileme gösterdiğini ve işgücüne katılım oranının da % 49,3’ten % 48,6’ya düştüğünü de gösteriyor. Ama genel kanaat, verilerde müspet bir gelişmenin olduğu yönünde.
Kimi yorumcular, Türkiye ekonomisindeki yapısal dönüşümün tarım kesiminde çalışan nüfusu azaltmasının normal olduğunu, buna karşılık yaşanan büyümenin tarımdan ziyade tarım dışı sektörlerde istihdam oluşturacağını ifade ederek aslında bu sürecin olması gereken sağlıklı bir dönüşüme işaret ettiğini savunuyor.
Bu tez tamamen haksız sayılmaz. Son yıllarda Türkiye’nin yakalamış olduğu büyüme ivmesinin temel dinamiğini, verimlilik dediğimiz unsurun sermaye yatırımları ile bir araya geldiği bir süreç oluşturuyor. Gerçekten de sanayi kollarında istihdamın geçen senenin aynı dönemine göre % 2,7, inşaatta % 6,7, hizmet sektörlerine ise % 7,2 arttığını görüyoruz. Öte yandan geçen yılın aynı dönemi ile karşılaştırıldığında işsizlik oranının, eğitim seviyesi lise ve üstü olanlar arasında gerçek anlamda azaldığı, çünkü bu kesimlerde işgücüne katılım oranında ciddi bir azalma olmadığı, hatta örneğin üniversite ve üzeri eğitimli kesimlerde işgücüne katılım arttığı halde işsizliğin gerilediği ortaya çıkıyor.
Tüm bu gelişmeler, ekonomideki yapısal dönüşümün ülkenin istihdam yapısına da yansıdığını gösteriyor. Ancak maalesef bu gelişmelere bir de öbür tarafından bakmamız gerekiyor.
Türkiye ekonomisi geliştikçe geleneksel sektörlerde tabii bir istihdam kaybının yaşanacağı açık. Bu sürecin son zamanlarda oldukça hızlandığı da ortada. Bugünkü verilerde tarımsal istihdamdaki azalış olarak görülen sayının, bu işsizlerin kırsaldan umudunu kesip kentsel bölgelere yönelmesi ve tarım dışı sektörlerde iş aramaya başlaması ile birlikte, özellikle eğitim seviyesi nispeten düşük kesimler içinde tarım dışı işsizliğin de hızla azalacağı beklenmelidir.
İşsizlik kırsaldan kentsele göç ettikçe, işsizliğin yükü vergi verenlerin sırtına yüklenmektedir. Kırsal bölgelerdeki işsizler, kötü şartlarda dahi olsa bir şekilde hayatlarını idame ettirebilirler. Oysa kentsel bölgelerdeki işsizler, vergi veremediği halde kamunun sunduğu hizmetleri kullanmak durumundadırlar.
Öte yandan kentsel kesimdeki işsizler içinde kırsaldan göç edenlerin ağırlığı arttıkça işsizlikle mücadele daha da zorlaşacaktır. Zira daha önce tarımda çalışmış olan birinin, hiçbir eğitim aşamasından geçmeden tarım dışı sektörlerde çalışması nitelik bakımından genellikle mümkün olamamaktadır. Bu sürece, bugüne dek kendi yağıyla kavrulduğu halde son gelişmeler karşısında dükkânına kilit vurmak durumunda kalan esnafı da eklemek gerekir.
Türkiye hızlı bir dönüşüm geçiriyor. Bu dönüşümü sağlıklı bulabilirsiniz. Ancak bu dönüşüm, ciddi toplumsal sıkıntıları da beraberinde getirebilir. Ekonomi yönetiminin, bu süreci, piyasaların tabii ayıklama sürecine teslim etmesi, bu sıkıntıları daha bir büyütecektir.
Türkiye’de işsizlikle mücadelede yeni bir döneme giriyoruz. Tüm veriler buna işaret ediyor.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.