Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

ABD konut piyasasında patlayan ve hızlı bir şekilde tüm dünyayı etkisi altına alan küresel mali kriz, hem makro ekonomi yönetimi, hem de mali sistemin denetim ve düzenlenmesine yönelik ciddi tartışmaları da beraberinde getirdi.

Makro ekonomi yönetimi açısından krizin en ciddi etkisi, parçalanmış olan ve her biri makro ekonominin farklı alanlarını önceleyen kurumsal politikaları mercek altına taşıması oldu. Bilindiği gibi son yıllardaki eğilim, para politikasını hükümetlerin tekelinden iyice bağımsız yaparak bu süreci neredeyse tamamen fiyat istikrarına endekslemekti. Bu çerçevede birçok ülkede merkez bankaları ciddi bir yapısal dönüşüm geçirmişti. Merkez bankaları, geçmişte üstlendikleri mali sistemin denetimi, son borçlanma mercii ve büyüme politikalarına katkı gibi başkaca işlevleri terk ederek tamamen enflasyona odaklanmışlardı. Bugün gelinen noktada, merkez bankalarının bağımsız yürüttükleri fiyat istikrarı politikalarının ekonominin diğer öncelikleri ile uyumsuzluğu ciddi bir sıkıntı ve politika ikilemi olarak karşımıza çıkmış durumda. ABD''de FED''in hâlâ büyümeyi de kapsayan geniş amaç yelpazesi çerçevesinde yaptıkları ile AB Merkez Bankası''nın enflasyona devamlı vurgusu, bu süreçte hep karşılaştırıldı. Bugün itibariyle hangi merkez bankasının daha yerinde davrandığına yönelik net bir cevap olmasa da, AB''nin ciddi bir durgunluğun eşiğine gelmiş olması, bundan sonra AB para politikalarında belli bazı değişimlere sebep olabilir.

Öte yandan kriz sonrası gündeme gelen yeni düzenleme ve denetleme mekanizmalarına yönelik çalışma ve teklifler de yapılmaya devam ediyor. Bu çerçevede bir taraftan New York FED''in çağrısıyla 62 trilyon Dolarlık kredi türevleri pazarına yönelik bir takas bankası kurma çabaları sürerken, diğer taraftan da dünyanın başlıca finans kurumları ABD ve diğer ülke otoritelerine yeni tekliflerle geliyor. Bu teklifler arasında karmaşık türev ürünleri alabilecek yatırımcıların niteliklerini belirlemek, türev piyasaları denetime tabi kılmak ve bankaları risk yönetimi teknolojilerine daha fazla yatırım yapmaları için teşvik etmek gibi maddeler bulunuyor. Tüm bu çabaların sonucu, türev piyasaların eski büyüme ivmesini kısmak olacak. Menkulleştirme imkânlarının bu şekilde kısıtlanması tabii olarak kredi büyümesini de büyük ölçüde dizginleyecek.

Son zamanlarda açık satış ve spekülasyon amaçlı davranışlara karşı düzenleyicilerde oluşan tepkiler de şimdilik proaktif olmaktan ziyade reaktif bir nitelik taşıyor. Yine bugüne dek denetim sisteminin sınırlarında yer alan fon ve yatırım bankalarının, ticari bankaların kullandıkları acil borçlanma imkânlarına erişebilmeleri karşılığı düzenleyici otoritelerin daha sıkı denetimine tabi olma ihtimali değerlendiriliyor.

Bu arada bankalar da en azından kamuoyuna kendi içlerinde yenilenme çabaları olduğunu göstermek istiyor. Son zamanlarda en çok eleştirilen konulardan biri olan yüksek maaş ve prim sisteminin masaya yatırıldığını görüyoruz. Geçmişte ciroya dayalı geliştirilmiş olan prim sisteminin, şirket ortaklarının menfaatleri ile çatıştığından hareketle, kâr odaklı geliştirilmesi yönünde teklifler yapılıyor. Yine dağıtılacak primlerin sadece bir yılın gelirlerini değil, birkaç yılın performansına uygun bir şekilde belirlenmesini önerenler de var.

Son olarak yönetim ile ortakların iyice ayrıştığı modern şirketlerde karşılaşılan temel sorun olarak karşımıza çıkan çıkar çatışmasının ortaklar lehine işlemesi maksadıyla ortakların şirketteki asli temsilcisi olan yönetim kurullarına, özellikle risk yönetimi konusunda, daha fazla sorumluluk verme yönünde çabalar da sürüyor.

Tüm bu gelişmelerin mali sistem üzerinde belli bir baskı kuracağını ve bu anlamda bundan sonraki büyüme hızının geçmiştekinden çok daha yavaş olacağını savunanlar da var.

Gerçi bu itirazın kendisi bile daha yaygın bir denetim mekanizması için temel bir gerekçe olabilir. Sonuç itibariyle kriz, bir anlamda mali sistemin gereğinden hızlı büyümesinden çıkmadı mı?

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...