Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Şu sıralar neoklasik ve parasalcı iktisat ekolünün müntesipleri en sıkıntılı günlerini yaşıyor. Piyasanın etkinliğine ve deregülasyona iman etmiş olanları, üç konudaki çaresizlikleri yüzünden hafakanlar basıyor.

Bunlardan ilki, bu iktisatçıların mevcut küresel krizin çıkış gerekçesi olarak verebildikleri en elle tutulur açıklama, 2000''li yılların başlarından itibaren uygulanan düşük faiz politikasının nihayet patlayan varlık balonuna sebep olduğu şeklindeki ifadeleri. 2004 yılına kadar aşağı çekilen ve % 1''e kadar gerileyen FED politika faizinin gerektiğinden çok düşürüldüğü, faiz artırımlarına geç başlandığı ve sonrasında da hızlı bir şekilde yukarıya çekilen oranların eşikaltı ipotekli kredilerde geri ödenmeme riskine sebep olduğu iddia ediliyor. Bu tezin, sonradan krize sebep olacak ortamı hazırlayan politikaya dikkat çekiyor olması sebebiyle belli bir haklılık payı olduğunu kabul etmek gerekiyor. Ancak bu açıklama, tek başına krizin derinliğini ve yaygınlığını açıklamıyor. Sonuçta kriz sadece para politikasının bir eseri değil. Bu kriz, piyasaların sanıldığı ölçüde etkin çalışmadığını ve piyasa denetiminin de yetersiz kaldığını ortaya koyduğu için aslında bu tezin sahiplerinin iddialarını çökertiyor. Zaten doğal dengeyi kabul edenler, ister istemez krizleri yapısal değil, tesadüfî, dışsal ve geçici olarak nitelemek durumunda kalıyorlar.

Liberal iktisat geleneğinin bu dönemdeki ikinci açmazı, yaşanan krizin çözümüne yönelik somut bir politika önerisinde bulunamamaları. Bugün başta ABD''de olmak üzere piyasa kapitalizminin siyasetteki oyuncularının tek yaptıkları şey, uygulamaya konan politikaların ileride karşımıza çıkaracağı sıkıntıları dillendirmekten ibaret. Bu eleştirilerinde de haklılık payı olmasına rağmen bugünden uygulamaya ailen sokulması gerekenler hususunda pek bir önerileri yok liberal iktisatçıların. Devamlı bir şekilde vurgulanan ve kimi zaman pazarlıklara konu olan vergi indirimlerinin ise gelirlerin zaten sıfırlandığı bir dönemde pek bir anlamı yok. Vergi indirimleri, dış arz şoklarında etkili olabilecek bir politika. Oysa hâlihazırda yaşadığımız süreç daha ziyade yapısal bir nitelik gösteriyor.

Bu iktisatçıları bunaltan en önemli gelişme, son dönemde yaşananlar sebebiyle giderek artan bir şekilde ideolojilerin sorgulanıyor olması. Geçmişte kendileri oturmuş ideolojileri yıktıkları halde, bugün kapitalizmin, piyasanın, rasyonel bireyin ve deregülasyonun tartışılıyor olması, bu iktisatçıların duygusal tepkiler vermesine sebep oluyor. Oysa bir ideoloji olarak benimsenen tüm sosyal teoriler, aslında belli bir dönemde ortaya çıkan sorunlara çözüm üretebiliyor. Geçmişte bir başka ideolojik yaklaşımın sonucu oluşmuş sorunları çözme başarısı gösteren kendi fikirlerinin tüm zaman ve mekânlarda evrensel bir şekilde işleyeceğine iman etmemiş olsalar, belki bu kadar alınmayacak yapılan eleştirilere. Bu anlamda korkmalarına da pek gerek yok, zira ekonomide yeni bir yaklaşım eskini, tabii bilimlerde olduğu gibi eskisini tamamen çöpe atamıyor, en iyi ihtimalle bir dönem rafa kaldırıyor. Şartlar ve sorunlar değişince, rafa kaldırılmış eski teorilere yeniden ciddi bir uygulama alanı açılabiliyor.

Liberal iktisatçılar, şu sıralar deregülasyon mitini bir kenara koymalı ve doğru bir denetim mekanizmasının bizatihi piyasa etkinliği için elzem olduğunu kabul etmeli. Kamunun bu süreçte büyüyeceği aşikâr. Şikayeti bırakıp, bunun geçici bir durum olduğunu varsaymalı ve enerjilerini, kamu yönetiminin etkinliğini ve şeffaflığını arttıracak adımların atılmasını sağlamaya yöneltmeliler.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...