Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Ademoğlu, dinin ve tabuların esaretini kırdığı Ortaçağın "karanlık" günlerinden beridir garip ve anlaşılmaz bir rasyonellik sarhoşluğu içinde yüzüyor. Aydınlanma fırtınasının zihinleri bir çamur deryası içinde bıraktığı o tantanalı tarihten bu yana insanlık objektiflik diye bir mefhumu bayraklaştırmış gidiyor.

O gün bugündür, bilimde objektiflik, ekonomide rasyonellik insanın düşünce hayatındaki en önemli aşamalardan biri olarak telakki ediliyor. Mesele bununla da kalmıyor, bu çarpık yaklaşım, adaletten kamu yönetimine iş dünyasından günlük hayata tüm karar mekanizmalarına hükmeder hale getiriliyor.

Oysa bu bilim dallarında üretilen insan tiplemesi, sosyoloji ve psikolojinin ortaya koyduğu insan tabiatına taban tabana zıt. Zira insanları akıldan ziyade duygular yönlendirir. Topluluklar, objektiflikten çok gelenek, saplantı, tabu ve kitle psikolojisinin oluşturduğu ölçülerle hareket ediyor.

İşte sırf insanlar sübjektif hisleriyle hareket ediyor oldukları için, onları yönlendirecek metotlar bu kadar revaç buluyor. Paparazziler, trajedi haberleri, skandallar, reklamlar, halkla ilişkiler ve propaganda mühendisleri, kitleleri yönlendirmek amacını taşıdıkları için bugün hâlâ geçer akçe. Şarkıları ve ideolojileri bu kadar popüler kılan da, akılda kalıcı üç beş nakarat ve slogan değil mi?

Şüphesiz ki, bazı iletişim uzmanları kitle iletişim araçlarının, reklamların ve halkla ilişkilerin temel gayesinin bilgi aktarma, tanıtım ve aydınlatma olduğunda ısrar edeceklerdir. Bu masum tanımın arkasında insanların karar mekanizmalarını etkilemeye yönelik yığınlarca metot yatıyor. Karar mekanizması, gerek bir tüketicinin hangi malı alacağı hususunda işliyor olsun, gerekse bir yargıcın önündeki sanığı suçlu bulup bulmayacağı noktasında devreye girsin, sonuç fazla değişmiyor. Bugünün kitle iletişim ortamları, hemen hemen her zaman bu tür karar süreçlerini etkilemeye yönelik çalışıyorlar.

"Haber kutsaldır!" sloganı arkasına sığınıp medyayı ilahlaştıran ve eleştirilmesine müsaade etmeyen anlayış, bu bakımdan belki de insanlık tarihinin en güçlü manipülasyon silahını savunuyor. Medya mensupları istedikleri kadar basın ahlakından ve oto-kontrolden bahsetsinler, kendileri de çok iyi biliyorlar ki, iyi tasarlanmış bir medya kampanyası, objektif ve rasyonel olduğu varsayılan tüm karar mekanizmalarına hükmedebilecek bir potansiyele sahiptir. Hür irade medyanın taarruzu karşısında, maalesef kendini aldatmaktan başka bir şey yapamıyor.

ABD, medyanın bu yöndeki bilinçli bilinçsiz birçok teşebbüsünün örneklerini üretmekle meşhur. Bu ülkenin hukuk davaları, önce medyada sonra mahkemelerde sonuçlanır. Siyahi futbolcu O.J.Simpson davası sırasında yaşananlar, medyanın mahkeme jürisi üzerindeki etkisini yansıtması açısından çarpıcı bir örnek oluşturuyor. Zira sıradan bir cinayet davasının, medya sayesinde kısa sürede bir ırkçılık meselesine dönüşmesi ve jüri üyelerinin karar mekanizmaları abluka altına alması izah edilecek türden değil.

Benzer bir süreç, Türkiye''de de yaşanmıyor mu? Medya kendince hassas gördüğü mevzularda yargılanma sürecine müdahil olmuyor mu? Karar mekanizmalarını iyi niyetli objektif bir haberciliğin dahi etkilemesi mümkünken, Türk medyası o hep bildik yanlı tavırlarıyla karar mekanizmalarını iyice dejenere etmiyor mu? Kendi mantığınca bir yargılama süreci işleten medya, bazen avukatları vatan haini ilan etmiyor, zaman zaman da mahkeme kararlarını yerden yere çalmıyor mu? Kamuoyuna gölgesi düşen herkes, hesabı önce eli ensesine yapışmış olan medyaya veriyor.

Bu hafta içinde Ankara - İstanbul hattında önemli gelişmeler oldu. Hükümet, IMF ve Borsa, bu gelişmelerin görünen uçları. Bu uçlardan hareketle çok ciddi bir tahkikatın yapılması gerekirdi. Ancak Hikmet Uluğbay''ın intihar girişimi sebebiyle medyanın oluşturduğu hava, bu gelişmelerin üzerine gidilmesini belki de en önemli noktasında tıkıyor. Yaşanan acı olay, medyanın meseleyi tabulaştırmasıyla nihayet buldu. Bugün bu tabuyu aşabilecek bir cesur yürek görebiliyor musunuz?

Haber, kutsal değildir. Kirli ellerce bir tabu haline de getirilemez. Hürriyetlerden bu kadar bahsedildiği bir çağda, karar mekanizmalarına pranga vurmak, demek ki böyle oluyormuş.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...