Bugünün şartlarında herhangi bir vasıtayla beş saati aşan yolculuk, yolcu için yorucu addediliyor. Vasıtasına göre, bu beş saatte kimi zaman yüzlerce kilometre yol kat edebilirken, kimi zaman da iki üç saat dilimi aşabilirsiniz. Günümüzde on beş saat içinde ulaşılamayacak yer yok gibi dünya üzerinde.
Bu şartlar altında hem ticaret, hem ziyaret daha kolay, daha zahmetsiz bir şekilde icra edilebiliyor. Dünya ticaret ve turizm hacminin artmasına, eskiden ticareti verimli olmayan ürünlerin ve hizmetlerin artık dış ticarete rahatlıkla konu olabildiğini, eskiden gezemeyecek kadar küçük, yaşlı veya gelir düzeyi nispeten düşük olanların turizm kampanyalarının hedefi olduğunu görüyoruz.
Oysa bu durum dünya tarihi açısından yeni sayılabilecek bir durum. Ulaşım ve taşıma vasıtalarında son yüzyılda yaşanan büyük atılım öncesinde insanlık tarihi, zorlu aynı irtibatı çok daha zorlu şartlar altında gerçekleştiriyordu. Bir İskender''in, Sezar''ın, Halit bin Velid''in ve Fatih''in ordularını götürdüğü coğrafyanın genişliği ile bu mesafelerin tam teçhizatlı savaşan bir ordu tarafından en iyi ihtimalle at üstünde aşıldığını tahayyül etmeye çalışın. O günün şartlarında bu orduları, bu zorlu yarış boyunca nasıl bir levazım teşkilatı desteklemiş olabilir? Bugünkü rahatımızla kavrayabileceğimiz bir şey değil bu.
Ve tüccarlar. Binlerce kilometre ötelere gidip çok daha ötelerden gelenleri, çok daha ötelere taşıyanlar. Toplumlar geliştikçe, toplum içinde belli kesimler arasında görev dağılımı arttıkça, dâhilde üretilen fazlanın yeniden dağıtımını gerekli kılacak çeşitli mekanizmaların devreye sokulmasını gerektirmiş. Bu mekanizmalardan biri, ziraî artığa (vergi gibi) belli şekillerde el koyan ve bunu toplum içinde yeniden dağıtan idarî yapılar; diğeri ise ticaretti. Ticaret, toplum içinde farklı görevleri üstlenmiş olan kişilerin farklı ihtiyaçlarını, toplum içindeki diğer insanların üretim fazlasıyla, bir bedel karşılığında gidermelerini mümkün kılan bir mekanizma olarak gelişmiş. Daha ilk dönemlerden itibaren devletler iç ve dış ticareti önemsemiş ve panayırların kurulmasından yolların açılmasına, hanların inşasından kervanların ve filoların güvenliğinin tesisine kadar çeşitli yöntemlerle ticareti desteklemişlerdir.
Mekke''yi her ziyaret edişimde sanayi öncesi ticaretin bu heyecan verici tarihi aklıma gelir. Mekke İslâm''dan öncesinden itibaren hem dini, hem de ticari bir merkez olma özelliğini haiz. Dini merkez olma özelliğini, Hz. İbrahim''e uzanan Kâbe ve hac motifleriyle sağlayan Mekke''nin ticari açıdan yükselişi Peygamber Efendimiz''den hemen iki nesil öncesine uzanır. Kendi çevresinde ciddi bir üretimi bulunmayan, kendi nüfusu da iktisadi bir çekim kaynağı oluşturamayacak kadar küçük olan bir şehir aslında Mekke. Ancak bir taraftan Yemen ve Habeşistan gibi o çağların önemli üretim merkezlerine yakın olması, bir taraftan da Uzak Doğu – Avrupa güzergahında Baharat Yolu olarak bilinen kolun Kızıldeniz kısmı üzerinde bulunması burasını kullanmasını bilenler için oldukça avantajlı yapmış.
Kızıldeniz''in kötü namı Uzak Doğu''dan gelen malların Aden''de inmesine ve oradan da büyük ölçüde Mısır''a nakledilmesine sebep olurken, Kureyşli tacirlerin girişimiyle Suriye ile Yemen arasındaki güzergâhın aktif bir şekilde kullanılmaya başlandığını görüyoruz. Kureyş, güzergâh üzerindeki Bedevi kabilelerle de Kur''an''da ilâf olarak geçen anlaşmalar yaparak hem yolun güvenliğini, hem de Arap Yarımadası''nın Mekke''ye bağımlılığını arttırmayı başarmış.
Ticaret o gün neyse bugün de o. Ticarette başarılı olmak için illa üretiyor veya illa tüketiyor olmanız şart değil. Hiç müspet gibi gözükmeyen şartları lehinize kullanabilirseniz, ticarette başarılı olursunuz.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.