Merkez"in faiz indirimi
Melikşah UtkuYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 23/12/2008, Salı • Yeni Şafak Haber Merkezi
Merkez Bankası geçtiğimiz hafta 125 baz puanlık bir faiz indirimine gitti. Böylece Bankanın gecelik borçlanma faizi % 15''e, borç verme faizi de % 17,5''a indi.
Bu indirim 50 baz puanlık bir indirim bekleyen piyasaların oldukça üzerindeydi. İndirim konusunda en agresif beklentinin bile 100 baz puanda oluştuğunu düşünürsek, Merkez Bankası''nın indirimi gerçekten kayda değer.
İşin ilginç tarafı; piyasa yorumcuları söz konusu indirimi bu sefer oldukça makul bir şekilde karşıladı. Banka''nın daha bir ay önce yapmış olduğu, borçlanma faizinde 50, borç verme faizinde de 100 baz puanlık indirimi erken ve gereksiz bulduğunu ifade eden yorumcular bile, o tarihten bu zamana yaşanan gelişmelerin ışığında bu seferki indirimin yerinde olduğunu ifade etmek durumunda kaldılar.
Geçen hafta açıklanan ve reel kesim adına karamsar bir tabloyu resimleyen milli gelir verileri, daralmanın son çeyrek ve gelecek yılın ilk çeyreğinde de etkili olacağı endişeleri, yorumcuların Merkez Bankası''nın bu indirimine makul bakmalarının temel gerekçesi oldu denebilir.
Biz faiz kararını birkaç açıdan değerlendirmek istiyoruz.
Her şeyden önce faiz indiriminin olası bir sermaye çıkışına sebep olma ihtimalini değerlendirmek gerekiyor. Yabancılar için sabit getirili Türk Lirası yatırımların cazibesini azaltacak olan bu adımın, muhtemel bir yabancı para çıkışı, bununla birlikte oluşabilecek kalıcı bir kur artışı ve bunun da gelecekteki enflasyonu yukarı itecek bir dinamik olarak belirmesi ihtimalinden söz ediyoruz.
Bu ihtimal olmakla birlikte biz bunun hayli düşük olduğunu düşünüyoruz. Dünyadaki tüm merkez bankalarının yüksek seviyeli faiz indirimlerine gittiği bir dönemde önemli olan faiz makasıdır. Dahası uluslararası sermaye akımlarına kaynaklık eden ABD, Japonya ve Dolara sabitlenmiş bir kur rejimi güden ve enflasyon ithal eden Körfez ülkeleri gibi ekonomilerde reel faiz hadlerinin sıfırın altına düşmüş, diğerlerinde de sıfıra oldukça yaklaşmış olması, Türkiye''ye de belli bir faiz indirim boşluğu sağladı. 2009 enflasyonunu Merkez Bankası''nın koyduğu hedefin üzerinde çıkacağını varsaysanız bile mevcut faiz indirimleri asgari olarak % 5''lik bir temel faiz oranına işaret etmektedir, ki bu oranın % 7''nin üzerine çıkması çok muhtemeldir. Bu açıdan Merkez Bankası''nın faiz kararının yurtdışı ile aramızdaki faiz makasını belirgin bir şekilde aşağı çekmediği, bu sebeple kurları yukarı yönde hareket ettirme gücünün çok olmadığı kanaatindeyiz.
Esasında söz konusu faiz indirimi ile Merkez Bankası, özellikle Türk Lirasında oluşan likiditenin para piyasasında park etmesini istemediğini de belirtiyor.
Bu kararın YTL''de de munzam karşılıkların bir miktar azaltılması ve reel kesimin bankalara borçlarının yeniden yapılandırılmasını kolaylaştıracak altyapının tesis edilmesi ile desteklenmesi, kredi hacminde belirgin bir artış ve fiyat indirimi sağlayabilir.
Ancak bunun belirgin bir şekilde olması için, bankaların temel likidite tutma saiki olan mevduattaki seyyaliyetin azaltılması yönünde adımların da atılması gerekebilir. Olası mevduat hareketlerini azaltmak için yüksek tutulan mevduat faizleri, fonlama maliyetini arttırarak, politika faizleri ne olursa olsun, bankaların kredi faizlerini yukarıda tutmalarına sebep oluyor. Dahası, mevduattaki olası hareketlilikten çekinen bankalar artan miktarlarda likit varlık tutma yolunu tercih ediyor.
Merkez Bankası''nın attığı adımların hükümet kanadınca da somut tedbirlerle desteklenmesi, Türkiye ekonomisine gerçek anlamda cansuyu olabilir.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.