Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

2007 senesini geride bıraktık. 2007 senesi ile birlikte istikrar programı ile sağlanan parlak iktisadi performansı da aslında geride bırakmış olduk. Bundan böyle aynı seviyelerde bir performans sağlamak için istikrardan çok daha fazlası gerekli.

Çok daha fazlasından kastımız öncelikle özel kesimi ilgilendiriyor. Çeşitli vesilelerle ifade ettik: Özel kesim yeni döneme ayak uydurmakta zorlanıyor. Bu zorlanmanın hızlı bir şekilde yeni iş modelleri üretmesi gerekiyordu. Bunu yapmakta geciktiğimiz ölçüde geçmişi arar olacağız.

Özel kesimin yapması gerekeni ifade etmek kolay, uygulaması zor. Tavsiye basit: Profesyonelleşin, farkınız olsun, katma değere ve verimliliğe öncelik verin, ölçeğinizi ve ufkunuzu büyütün.

Verimliliği ve katma değeri ön plana çıkarmak için öncelikle yapılması gerekeni özel kesim zaten yaptı: Yüksek enflasyon ortamında ucuz olan emek yoğun iş modelinden hızlı bir şekilde emek tasarrufu yaptı. Bu yüzden hızlı büyüdüğümüz yıllarda aynı müspet gelişmeyi işsizliğin azaltılmasında yaşayamadık zaten. Bundan ötesi, ciddi ar-ge yatırımları gerektiriyor. Profesyonelleşmemiş ve küçük ölçekli şirketler için bu mümkün gözükmeyen bir alternatif.

“Farkınız olsun” tavsiyesi de söylemesi uygulamasından daha kolay bir öneri. Bunun için işadamlarının ciddi pazar araştırmaları yapması, küresel ekonominin ve tüketici tercihlerinin gittiği yönü tespit etmesi ve bir yığın reklâm harcaması yapması gerekiyor. Karşımıza yine profesyonelleşme ve ölçek sorunlarını çıkıyor.

Profesyonelleşme demek şirketlerin yönetim, muhasebe, üretim, ar-ge, reklâm ve pazarlama alanlarında konularında uzman kişilere yönelmesi demek. İşin maddi külfetini bir kenara bırakalım. İki yapısal sorun profesyonelleşmenin önünde engel olarak duruyor: Güven ve yeterli niteliklerle donanmış insanların azlığı.

İkinci sorunun sebeplerini hepimiz biliyoruz: Siyasallaştığı için mesleki ve akademik önceliklerini geriye itmiş kalitesiz üniversite eğitimi, katsayı kavgası yüzünden ihmal edilmiş meslek liseleri ve nihayet sorunlu ve etkin işlemeyen emek piyasaları.

Güven sorunu, şirketlerin ölçeklerini büyütemeyişinin de önemli gereklerinden birisi. Şirketlerimiz yüksek enflasyon ortamında rekabet avantajı sağlamak için geçmişte büyük ölçüde kayıtdışı adını verdiğimiz alanda faaliyet göstermişler. Kayıtdışı demek işlerin tamamen güven esasına dayalı işlemesi, gerçek faaliyetlerin patronun cebindeki kara kaplı defterde kalması demek. Böyle bir ortamda hem ticari faaliyetler potansiyelin oldukça altında kalır, hem de ortaklık ve profesyonellik kültürü gelişmez. Kayda dayanmayan, bu sebeple olası bir ihtilafta resmi mercilere taşınamayan her türlü faaliyet zan altında kalır.

Görüldüğü gibi, aslında özel kesimin atması gereken adımları atabilmesi için öncelikle uygun şartların sağlanması gerekiyor. Kaliteli insan sermayesi üretimi, etkin bir emek piyasası, kayıtdışından kayıt altına geçişte kolaylık. Bu şartları hazırlamak kamunun görevi.

Uzunca bir müddettir gerekliliğine işaret edilen ve maalesef artık ağızlarda sakız olmuş olan “mikro” politikaların özünü bu adımların oluşturması gerekiyor. Tabii ki başkaca mikro politikaların da uygulanması gerek: Enerji, ulaştırma ve iletişim maliyetlerinin azaltılması, kalitesinin arttırılması, etkin piyasaların düzenlenmesi, vergi mevzuatının normalleştirilmesi, finansman piyasalarına erişimin kolaylaştırılması, bölgeler arası eşitsizliğin giderilmesi vs.

Ancak temel sorunun kayıtdışı ve emek piyasalarında olduğunu kabul etmemiz gerekiyor.

Şüphesiz ki, tüm şartlar sağlansa dahi kayıt altına geçmekte direnenler olacaktır. İşte o zaman da ciddi yaptırımları uygulayacak kararlılık önemli olacaktır.

Ama şartlar oluşmadan olayı sadece suç ve cezadan ibaret görmek, Türkiye ekonomisinin temelini oluşturanları dizlerinden vurmak anlamına gelecektir.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...