1977''in başları, Türkiye''de 12 Eylül darbesiyle sonuçlanacak olan çalkantıların giderek alevlendiği aylar. Gariptir, hemen hemen aynı vakitlerde dünyanın muhtelif bölgelerindeki bir- çok ülkede de, Türkiye''de işletilen sürecin bir benzeri yaşanıyordu. 1970''lerin içe kapalı ve ithal ikameci ekonomi politikalarından 80''lerin dışa açık ve liberal politikalarına geçiş, siyasette ciddi bir kırılma ile birlikte sağlandı bu gibi ülkelerde.
Söz konusu aylar, Türkiye''nin komşularından biri için çok daha farklı bir ihtilalin filizlenişine sahne oldu. Daha fazla demokrasi ve insan hakları talepleri, İran''da 14 yıl aradan sonra ilk defa seslendiriliyordu. Şah Rıza Pehlevi''nin despotizm üzerine kurulu rejimi, başta aydınlar, mollalar ve eski siyasetçiler olmak üzere bütün toplumu iyice germişti. Şah''ın baskıyla cevap verdiği muhalefet tabanı giderek genişlemiş, olaylar öğrenciler ve halkın da katılımıyla kısa sürede büyümüştü. O yılın ekim ve kasım ayları, Tahran Üniversitesi''nin talebelerinin girişimiyle başlatılan yeni bir protesto dalgasına şahit olmuş, bu mitinglerin bir kısmı sivil kıyafetli SAVAK ajanlarınca basılarak öğrenciler tartaklanmıştı. Şah''ın gizli polisi SAVAK''ın bir düzine otobüs dolusu ajanının, 22 Kasım 1977''de "İslamcı" bir miting sırasında kalabalığın üzerine saldırışından sonrası herkesin malumu: Ayetullah Humeyni''nin oğlunun şüpheli bir kazaya kurban gitmesi ve mollalar aleyhine çıkan bir gazete makalesinin ardından yapılan yürüyüşte SAVAK''ın göstericilerden birkaçını öldürmesi ile alevlenen protestolar. Ve nihayet İslam Devrimi.
İran''da yaşananları, dönemin diğer darbelerinden ayıran en belirgin özellik, hareketin bu ansızın çıkışı ve çok kısa bir süre içinde sonuca ulaşmasıydı. Bu devrim, ne yeni bir iktisadi rejime geçişi sağlamak için yapılmıştı, ne de saray içi entrikaların bir sonucuydu. Zamanın literatürüne göre, emperyalizme karşı yapılmış sahici bir hareketti.
Devletleşince yozlaşan her devrim gibi İran devrimi de, zamanla devletleşti ve yozlaştı. İran bugün, devrimin radikalliğiyle devlet geleneğini mecz edememenin sıkıntılarını yaşıyor. Geçen hafta Tahran''da yaşananlar, halkla devlet arasındaki gerilimin bunca zaman sonra dahi aşılamadığının en bariz göstergesi. Öğrencilerin daha fazla demokrasi için yaptıkları mitinglerde 1977''yi hatırlatır manzaralar vardı: Polis baskınları, sivil ajanların saldırıları ve şüpheli ölümler.
Hükümet, ancak kendi tarihinin bilincinde olan bir idareye yakışır tavır göstererek, öğrencilerin taleplerinin kendi cenahlarında da yankı bulduğunu ifade etti. İçişleri Bakanı, öğrencilerin tartaklanmalarını protesto ederek, onurlu bir şekilde istifa etti. Cumhurbaşkanı Hatemi, operasyonu yöneten polis şeflerini görevden aldı. Hatta Ayetullah Hamaney bile öğrencilere müspet mesajlar gönderdi. İran, 2000''li yıllara İslam Devrimi''nin herkesi saran heyecanıyla girmek istiyorsa, bu yöndeki mesajlarına daha da ağırlık vermeli.
Aynı uzak görüşlülüğü, sınırın bu tarafındaki yönetimde göremiyoruz maalesef. Türkiye''de 28 Şubat rüzgarının gözlere kum doldurduğu o günlerden bu yana, ülkede yaşanan her gelişmeye kör kaldık. Son iki yıldır bu ülkeyi yönetenler, ısrarla halkın taleplerine kulaklarını tıkıyorlar. Öğrencilerin taleplerini dillendirmek için yaptıkları mitinglerde tartaklanmaları, geceleri evlerden toplanıp nezarethanelerde toplanmaları ve nihayet idamla yargılanmaları karşısında, hangi İçişleri veya Milli Eğitim Bakanı haysiyetli ve onurlu bir davranış olan istifaya yeltendi, hatırlayan var mı?
Adında demokrasiyi ve solu taşıyan DSP''nin bundan sonra hangi yüzle seçmeninin karşısına çıkacağını merak ediyoruz. Demokratik hakları ayaklar altına alan bütün karar ve uygulamaların altında Ecevit''in ve Uluğbay''ın imzası var. Son iki yılın emekçileri ezen bütün politikalarının altında da, en temel politikasının işçi kesiminin artı değerden aldığı payı artırmak olan solcu bir partinin başkanının ve devlet bakanının imzası var.
Onur, adına sahip çıkmaktır. Demokrasi ve sola sahip çıkamayacak kadar şerefinden ödün verenler için beğenmediğimiz İran, güzel bir örnek oldu anlayana.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.