Tüm dünyanın (ve piyasaların) aylardır yakından takip ettiği ABD başkanlık yarışı nihayet bitti.
Şüphesiz ki, küreselleşen dünyada artan iletişim imkânları, herkesin evlerine kadar giren uluslararası televizyon kanalları, bu ilginin altyapısını büyük ölçüde arttırdı. Kendi okur ve izleyici kitlelerinin dünyadaki gelişmelere artan ilgisi, yerel medya organlarını da uluslararası gelişmelere daha fazla yöneltmiş olabilir.
Uzunca bir süredir ilk kez bu kadar yakından takip edilen ve Amerikalıların da rekor sayılabilecek bir katılımla destek attığı bu seçimlerin uluslararası kamuoyunda (kamuoyundan kastım sadece devletliler değil, tüm dünya halkları) bu kadar yankı bulması, siyaset bilimciler ve sosyologlar için oldukça ilginç bir çalışma sahası olacak nitelikte. Gerekçeleri inceleyen küresel çaplı bir araştırma belki yanıldığımızı ortaya koyacaktır; ama sanki bu ilginin nedenlerini iki ana başlığa indirgemek mümkün gözüküyor.
Bunlardan ilki, 11 Eylül terör saldırısının ardından ABD''nin hem kendi vatandaşlarına, hem de dünyanın kalan kısmına karşı başlattığı korku politikasını şahsında müşahhaslaştıran Bush''un nihayet gidiyor olması. Bush sonrası dönemde ABD''nin devlet politikalarının ciddi bir değişimin eşiğinde olup olmadığı sorusu, kimi zaman ABD vatandaşından çok, diğer ülke vatandaşlarını da ilgilendirir oldu.
Ancak değişim tasavvuru (veya yanılsaması) tek başına (örneğin Bayan Clinton aday olsaydı) dünya kamuoyunun ilgisini çekemeyebilirdi. Bush ne kadar ABD korku siyasetinin somutlaşmış haliyse, Obama da o ölçüde değişimi şahsıyla bütünleştirebilmiş bir aktör olarak çıktı karşımıza. Zenci olması, ailesinin ABD dışından, üstelik Afrika''dan geliyor olması, Müslümanlar arasında büyümüş olması, göbek adının Hüseyin olması, Obama''yı ABD''nin değişmek isteyen yüzü haline sokuyor. Hiç değilse, dünyanın geride kalanının algısı bu yöndeydi. Dünya aslında ABD''nin başkanlık seçimini değil, ABD''nin Obama''yı ve bu anlamda radikal değişimi benimseyip benimseyemeceğini izliyordu. ABD''nin giderek nüfus içindeki payı azalan beyaz, Anglosakson ve Protestan (WASP) çoğunluğunun mevcut korkmuş ve paranoyak ruh halinde Obama''nın rengi ve geçmişinin ne kadar ciddi bir travma oluşturduğunu tahmin etmek bile mümkün değil. Ancak tüm dezavantajlarına ve yönetim açısından tecrübesizliğine rağmen, sandıktan Obama''nın çıkması, Amerikalılar adına takdire şayan bir atılım. Bu atılımın ne anlamlar ifade ettiğini, azınlıklar konusundan ABD''yi her daim eleştirdiği halde, bu konuda kendini henüz aşamamış olan başta Avrupalı ülkeleri (biz de Avrupalı sayılırız bu noktada) hatırlayacak olursak, çok daha iyi anlarız.
Tabiatıyla ABD''nin değişim yönünde tercini ortaya koyması, söz konusu değişimin hemen gerçekleşeceği anlamını taşımıyor. Obama''da olduğunu sandığımız samimiyetinin sahte olduğunu ileri sürmüyorum. Rakiplerinin söylediği gibi tecrübesiz oluşu sebebiyle de değişim gecikecek değil.
Değişim gecikecek ve muhtemelen de dünya kamuoyunun arzuladığı yönde olmayacak. Zira ABD''deki politika makinesi devasa bir mekanizma sayesinde işliyor. Bu kadar birbiri içine geçmiş karmaşık ve devasa bir mekanizmayı değiştirmek, iyi niyetli bir değişimden çok daha fazlasını gerektiriyor.
Söz konusu mekanizma, muhtemelen Obama figürünü ilk kertede ABD''nin dünya çapında bozulmuş imajını düzeltmek amacıyla kullanılacak. Bu sebeple, yeni başkanın daha ilk yılında ABD''nin ciddi bir diplomasi atağına başladığını göreceğiz. Belki ABD''nin bazı konularda geri adımlar attığını göreceğiz. Anti-Amerikan tavrın yumuşatılması ile birlikte ABD''nin kendi çıkarları doğrultusunda yeni bir atılımı ile karşılaşabiliriz.
Yine de ben, gerçek anlamda değişim karşısında duran devasa mekanizmaya rağmen, kapsamı ve içeriği pek net olmasa da, böyle bir değişimi hararetle arzulayan Amerika ve dünya kamuoyunun bu yöndeki taleplerinin belli bir etkisinin olabileceği umudumu sürdürüyorum.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.