Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Petrol, küresel ekonominin yapısını değiştirmeye aday bir unsur olarak yeniden karşımıza çıkıyor. Petrol fiyatları tarihi zirveleri sırayla devirerek tüm dünyanın gündeminin birinci sırasına oturdu.

Hatırlanacağı gibi, 2003 sonunda varil fiyatı 30 dolar olan petrol, 2003 başlarında girilen Irak''ta Saddam Hüseyin''in devrilip yakalanmasına rağmen işlerin kısa sürede bitmeyeceğinin anlaşılmasının ardından, 2004 yılının sonbaharında (Bush''un ikinci kez seçilmesine denk gelecek şekilde) 50 doların üstüne çıkmıştı. Ardından 40 dolarlara kadar gerilemesine rağmen 2005 yılı içinde 70 dolara merdiven dayamış, sonra yılsonuna doğru 60 dolara gevşemiş, 2006 ortasında da 75 dolar zirvesine oturmuştu.

O vakitler petrol fiyatlarında aşırı bir şişkinliğin olduğu dilden dile gezer olmuş, nitekim 2007 başında bir ara 50 dolara kadar gevşemişti. Tüm dünyayı etkileyen 2006 dalgasının ardından gelen bu gevşeme, tüm merkez bankalarına rahat bir nefes aldırmış, petrolde dışa bağımlı ekonomiler, o yıl yükselttikleri faizlerin enflasyonu umduklarından daha fazla düşürdüğünü görerek sevinmişlerdi.

Petrol bugün, 2006 yılı ortasında geçtiği 75 dolar zirvesinin neredeyse iki katı daha pahalı. 2007 başından itibaren devamlı ve hızlı bir şekilde fiyatı artan petrolün geçtiğimiz ay içinde, kısa bir süre için dahi olsa, 135 doların üzerini görmesi, modern insanın bu vazgeçilemez hammaddesinin geleceği konusunda tüm dünyada ciddi endişelerin doğmasına sebep oldu.

Petrol piyasalarını yakından takip eden kimi analistlerin petrol fiyatları için öngörüsü 150, hatta 200 doları telaffuz ediyor. İşin ilginç yanı, petrolün fiyatının zirve yaptığı hafta, Suudi Arabistan, başta ABD olmak üzere uluslar arası camiadan gelen baskılar yüzünden günlük üretimini 300 bin varil artıracağını ifade etmişti. Bir blok olarak OPEC, arzın talep karşısında hâlâ yeterli olduğu tezini savunarak üretim artışlarına karşı çıkıyor. Ama Ekvador''un ardından Suudi Arabistan''ın üretim artışını dillendirmesi ve bu adımı diğer atıl kapasiteye sahip diğer Körfez ülkelerinin takip edebileceği ihtimali, fiyatlardaki yükselişi engelleyemedi. ABD Enerji Bakanlığı''nın hazırladığı bir rapor, ABD''nin petrole olan bağımlılığının azaldığına işaret ediyor ve gelecek dönemlerde bu sürecin devam edeceğini belirtiyor olmasına rağmen, arz yönündeki endişeler sürecin salt spekülatif olmadığının da bir göstergesi.

Öte yandan petrol fiyatlarının zirvenin ardından geçtiğimiz hafta 125 dolara gerilediğini gördük. Bu gerileyişin, yeni bir sürece işaret edip etmediğini, geçici bir gerileme mi olup olmadığını anlamak için henüz çok erken. Geçtiğimiz hafta, başta Çin olmak üzere Asya hükümetlerinin bundan böyle petrol fiyatlarına sübvansiyonları azaltacağını ilan etmesi, düşüşün ardında yatan bir sebep olabilir. Bilindiği gibi, Çin gibi devasa bir petrol tüketicisi ülkenin vatandaşları, bugüne dek petrol fiyatlarındaki artışları etkisi zayıflatılmış bir şekilde hissediyordu. Bunda Yuan''ın değer artışının yanı sıra, Çin hükümetin fiyat artışını kısıtlayan politikalarının büyük katkısı vardı. Çin hükümetinin söz konusu sübvansiyonları azaltacağını ilan etmesi, Çinliler açısından ciddi bir fiyat artışı anlamını taşıdığından, toplam petrol talebinin düşeceğine yönelik beklentiler giderek pekişmeye başlamış durumda.

Ancak, hafta içinde petrol üreticisi bir ülke olan Endonezya''nın, petrol üretiminin artık petrol ihracatçısı olacak ölçüde kendi ihtiyacını karşılamadığı ve kendisinden beklenen kotayı tamamlayamayacağı gerekçesiyle OPEC''ten çıkması, arz yönünde her şeyin süt liman olmadığını gösteriyor. Nijerya''da petrol altyapısına yönelik saldırılar, OPEC ülkelerinin önemli bir kısmının tam kapasiteye yakın üretim yapıyor olmaları ve önemli bir petrol üreticisi olan İran''ın geleceği ile ilgili endişeler, arz yönlü endişelerin devam etmesine sebep oluyor.

Sonuç itibariyle, petrolde trend kıracak dinamikler henüz pekişmiş gözükmüyor. Tabiatıyla fiyatın daha da yukarılara çıkma ihtimali hâlâ daha baskın gözüküyor.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...