Geçtiğimiz hafta dünyanın dört bir köşesinde hemen hemen tüm piyasalarda büyük çaplı hareketlerin yaşandığı bir hafta oldu.
Ağustos ayını 115 Doların üzerinde kapatan ham petrol, geçtiğimiz hafta Pazartesi günü yaşadığı % 4,4''lük düşüşün ardından haftanın kalan günlerinde kademeli olarak geri çekildi ve haftayı Nisan ayından bu yana en düşük seviye olan 106 Doların bir miktar üzerinde kapattı. Ham petrol fiyatı böylece tek bir haftada % 8''e yakın bir azalma kaydetmiş oldu. Bu oran, Temmuz ortasında yaşanılan haftalık % 11''in üzerindeki düşüşün ardından 2008 yılı boyunca yaşanan en büyük haftalık düşüşe tekabül ediyor. Dün Doların değer kaybının ardından yeniden 107 Doların üzerine çıksa da petrolün bundan sonra aşağı inmek için hep bahane arayacağını tahmin edebiliriz. Zira son zamanlarda, petrol arzı ile ilgili gelen karamsar haberlerin (Gustav kasırgası, Rusya''nın tehdidi) fiyatı düşük oranlarda yukarı çekerken, talep daralmasıyla ilgili beklentilerin giderek pekiştiğini görüyoruz.
Ancak petroldeki düşüşlerin gelişmiş ekonomilerdeki borsalara pek de yansımadığını da görüyoruz. Haftalık düşüşler New York''ta % 2,8, Londra''da % 7, Frankfurt''ta % 5, Tokyo''da % 6,6 oldu. Gelişmiş piyasalardaki bu hızlı gerilemenin ardında iktisadi durgunluğun iyice belirginleştiğini gösteren veriler var şüphesiz. İngiltere''de veriler, İngiltere ekonomisinin inşaat sektörü kaynaklı ciddi bir durgunluğun içinde olduğu yorumlarını güçlendiriyor. Nitekim geçen Pazartesi Gordon Brown, konut piyasasını canlandırmak için 1 milyar sterlin miktarında destek verileceğini açıkladı. AB bölgesi genelinde gelen verilerin tümü durgunluğun derinleştiğine işaret ediyor. Öte yandan ABD''de de işsizlik oranı % 6,1''e ulaştı.
Biz sürecin bu haftaya da yansıyacağını tahmin ederken, ABD Hazinesi sıkıntı içinde olan iki büyük ipotek finansörü şirketine el koyma kararı aldı Pazar günü. Bu kararla birlikte Pazartesi sabahı Asya''dan başlamak üzere tüm dünya borsaları coşmaya başladı. Bu yazıyı yazdığımız saatlerde % 3''ün üzerinde artışlar vardı belli başlı borsalarda. Bu yükselişler, geçen hafta gelişmiş piyasaları takip eden, ama bu ülkelerden döviz çıkışıyla kayıpları daha da belirginleşen gelişmekte olan piyasalara bir nebze olsun nefes aldıracaktır. Geçen hafta Bovespa''nın % 6,7, Rusya RTS''nin % 10,75, Şangay''ın % 8 düştüğü haftada İMKB''deki düşüşün % 1,83''te kaldığına şahit olmuştuk.
Geçen haftanın hareketliliği döviz piyasalarını da etkisi altına almıştı. Avro geçen hafta içinde % 2,8 oranında gerileyerek 1,4265 seviyesine geldi. Böylece geçen yılın Ekim ayında geçilmiş olan 1,425 seviyesini gördü. Avro''daki söz konusu haftalık kayıp, Temmuz başındaki ikinci tarihi zirvenin ardından gelen hızlı gerileme sürecinde 4 Ağustos haftasında yaşanan % 3,5''luk kaybın ardından en yüksek boyutlu haftalık kayıp oldu.
Öte yanda hafta başında Güney Kore Won''u karşısında % 3''ün üzerinde değer kazanmasının ardından, Doların özellikle Asya ülkeleri olmak üzere gelişmekte olan ekonomiler para birimleri karşısında hızla değer kazanacağına dair beklentiler hafta içinde farklı bir şekilde gelişti. Asya ülkeleri para birimleri karşısında Dolardaki değer artışı çok belirginleşmedi (Won karşısında bile artış oranı % 2,73 seviyesinde kaldı), ancak buna karşılık başta Avro dışı Avrupa ülkeleri olmak üzere başka para birimleri karşısında çok önemli oranlarda yükselişler oldu. Bu çerçevede Dolar Avrupa para birimleri karşısında % 2,85 (Danimarka) ile % 5,65 (İzlanda) arasında değer kazandı. Sterlinin % 3 civarında değer kaybettiği haftada Dolar, Brezilya Reali karşısında % 5, Rus Rublesi karşısında da % 3,5''luk değer artışı yaşadı. Ekonomilerinin makro göstergelerindeki benzerlikler sebebiyle genellikle benzer tepkiler veren Güney Afrika Randının Dolar karşısında % 3,3 değer kaybettiği haftada Türk Lirası, Dolar karşısında % 4, Avro karşısında ise % 1''e yakın değer kaybetti.
Gelişmelerin bu şekilde cereyan ettiği geçtiğimiz haftada kur artışını Merkez Bankası''nın duruş değişikliği iddiasına bağlayanlar, sanki bilinçli bir yorum yapıyorlarmış izlenimi verdi.
Özetle, krizin ana dinamiklerinde taşlar yerine oturdukça aradan geçen zamanda alınan pozisyonların hızlı bir şekilde düzeltilmeye başlandığı ve böylece yeni taşların oynadığı bir döneme giriyor gibiyiz. Eğer öyleyse, engebeli ve yıpratıcı bir yolculuğa hazır olun.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.