Program Tartışmaları
Melikşah UtkuYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 14/08/2008, Perşembe • Yeni Şafak Haber Merkezi
Kapatma davası sonrası ekonomi gündemine geri döndük ya, şu sıralar gündemin üst sıralarını ekonomik program işgal eder oldu. Gerçi bu konu uzunca bir müddettir gerek hükümet kanadında, gerek sivil toplum örgütlerince, gerekse medyada işlenmiyor değildi. Ama süregelen tartışmaların gün yüzüne çıkışı, gündemin ve tüm ekonomik kararların üzerine bir kara bulut gibi çöken davanın nihayete ermesiyle mümkün oldu.
Tabiatıyla ekonomiyi bozan siyasi kriz ortamının sakinleşmesi, tek başına ekonominin yeniden rayına girmesi için yeterli değil. Zira bu arada bozulan iktisadi dinamiklerin düzelmesi için belli bir iradenin yeniden oluşması gerek. Kaldı ki, dava bir yana, zaten son yıllarda Türkiye''de uygulanan IMF destekli istikrar programının ihmal ettiği bozulma alanları, özellikle son dönemlerde ülkemizde ciddi sorunlar yaşandığını iyice hissettirmeye başlamıştı.
Her halükarda, tüm kesimlerin yeni bir ekonomik programa ihtiyaç olduğunu ifade ediyor olması müspet bir gelişme. Bununla birlikte programın bir programın var olup olmadığı, içeriğinin nasıl olduğu ya da olacağı yoğun tartışmaların odağı olmuş durumda.
Hükümetten bir kısım yetkililer, seçimler sonrasında başlatılan ve Güneydoğu Anadolu''yu da kapsayan proje ve çalışmaların varlığından hareketle, zaten yürürlükte bir programın olduğunu ifade ediyor. Ancak, Hazine''den sorumlu Devlet Bakanı Mehmet Şimşek''in söylediği rivayet edilen, “Herkes programdan bahsediyor, ama kimse içini doldurmuyor,” şeklindeki sitemkâr sözleri henüz içi doldurulmuş, sistematik bir programın varlığı hakkında ciddi şüpheler oluşturuyor.
Neticede IMF ile yeniden el sıkışmak ihtimalini ciddi anlamda değerlendiren hükümetin, hem geçmişten devam eden veya yarım kalmış çalışmaları nihayetlendirmek adına, hem de IMF''e elle tutulur bir şeyler sunmak maksadıyla hazırladığı bir şeyler olduğunu düşünüyoruz. Ancak bu sürecin kapalı kapılar ardında oluşması, nihayetinde ortaya çıkacak programın başarı ihtimalini oldukça zayıflatacağını düşünüyoruz.
Her şeyden önce adı konmuş, yeni ve sistematik bir programın kesinlikle oluşturulması ve paylaşılması gerektiğine inanıyoruz. Bu hazırlık ve ilan süreci, IMF ile yaşanan son yılların ardından oluşmuş rehavet duygusunu, dava sürecinde pekişmiş bıkkınlık halini hem hükümetin, hem de kamuoyunun üzerinden atmasını sağlayacaktır. Bu yeni psikoloji, başarının en önemli altyapısı olacaktır.
Programın tüm yönleriyle yeni ve tüm kesimlere ve sorunlara el atan bir havası olması gerek. Zira geride bıraktığımız istikrar programının ciddi yan etkileri olduğunu, ekonominin bel kemiği olan sahalarda reform adına hiçbir şey sunmadığını gayet iyi biliyoruz. Bu çerçevede, yeni programın tarımdan bölgesel kalkınmaya, cari açığın yapısal gerekçelerinden enflasyona, sektörel önceliklerden emek piyasasına, ticaret kanunundan vergi mevzuatına uzanan geniş bir sorunlar yumağına hitap etmesi gerekiyor.
Dahası, bu alanlarda atılacak adımların inandırıcılığı olması için de, program hazırlama ve uygulama sürecinin kamuoyu, sivil toplum örgütleri ve üniversitelerden kopuk başlatılmaması elzem gibi duruyor. Zira toplumun talepleri, şikâyetleri ve önerilerini dikkate almayan bir yaklaşım, hem dertlere deva olmayacak, hem de kamuoyunun ciddi muhalefetiyle karşılaşacaktır. Bu anlamda kastımız, sadece program hazırlanırken öneri almak veya eleştiri dinlemek değil, ama aynı zamanda uygulama aşamasında da sivil topluma belli görevlerin verilmesidir.
Son olarak, Sayın Şimşek kimseden programın içini “teknik anlamda” doldurmasını beklemesin. Kesim temsilcileri sadece kendi sıkıntılarını bilebilir ve kendilerince bunlara belli “genel” çözümler üretebilir. Ama her çözümün, programın diğer hedefleri ve genel şartlar ile uyumunu takdir etmeleri mümkün olmayacaktır. Kaldı ki, Türkiye''de sivil toplum kuruluşları çok cüzi bütçelerle ancak günü kurtarabilen ve maalesef geçmişten gelen bir alışkanlıkla “siyasete fazlaca bulaşmış” bir yapıda işlev görmektedir. Bugün belli başlı kurumlar dışında hiçbir STK''nın bırakınız şöyle eli yüzü düzgün bir ar-ge birimi, bir ekonomist bile istihdam edecek durumu yoktur.
Biz, STK''ların kendi şartları içinde ellerinden geldiği ölçüde teklif sunduklarını ve sunmaya devam edeceklerini düşünüyoruz. Bu “ham” desteği alıp yoğurmak, uygun şartlarda bir araya getirmek ve tarafları (ve kendini) ikna ederek kamuoyun tek ve tutarlı bir program sunmak, hükümetin işi gibi gözüküyor.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.