Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Küresel ilişkilerin tüm ekonomileri tek bir Pazar dinamiği altına soktuğu şu yıllarda yeniden yükselişe geçen bir olgu, son zamanlarda şirketlerin korkulu rüyası olmaya başladı: Şirket satın almaları ve birleşmeler.

Bu süreci özellikle ülkemizde, geçmişte bu türden gelişmeleri pek yaşamadığımız için, dehşetle izleyenler var. Yabancı sermayenin ülkemize girişi, daha ziyade bu türden bir strateji çerçevesinde şekillendiği için büyük küçük tüm şirketlerimiz faaliyet gösterdikleri piyasalarda sadece yeni rakiplerle mücadele etmek zorunda kalmıyor, aynı zamanda ya kendi şirketlerinin ya da piyasadaki yerli rakiplerinin yabancılar tarafından iştahla masaya yatırıldığını da seyretmek zorunda kalıyor.

Gelişmekte olan yeni pazarlara en kolay giriş yolu, o piyasada yer etmiş şirketleri ele geçirmekten geçiyor. Bu çerçevede basınımız, özellikle özelleştirmeye konu şirketleri ve herkesin tanıdığı bankalarımızı konu etse de, aslında hemen her sektörde bu türden bir yabancı girişi yaşanıyor. Vodafone''nun Telsim''i, HSBC''nin Demirbank''ı, Fortis''in Dışbank''ı almasını ya da Akbank''ın Citibank ile ortaklığını hepimiz biliyoruz, ama yabancıların aracılık kurumları ve sigorta şirketlerini de bu şekilde ele geçirdiğini pek duymuyoruz. Yabancı alımları veya stratejik ortaklıklar ve birleşmeler finans sektörüyle kısıtlı da değil. Kâğıt, ambalaj, turizm, gıda-tarım ve bir kısım hizmet sektörlerinde de benzer bir süreç yaşanıyor.

Bu süreç bizi tedirgin etmeli mi?

Bir yönden bakılırsa evet. Netice itibariyle bu bir furya. Üstelik hedefi sadece gelişmekte olan pazarlardaki şirketler olan bir furya da değil bu. Gelişmiş olan piyasalar, şu sıralar büyük birleşmeler ve satın almalarla çalkalanıyor. Reuters''ın Thomson tarafından satın alınması, Avrupa''nın en büyük bankalarından biri olan ABN Amro''nun bir taraftan Barclays, diğer taraftan da RBS''in liderlik ettiği bir konsorsiyum tarafından ikili ve mahkemelere düşmüş satın alınma girişimi, son bir aya damgasını vuran başlıca iki büyük gelişme.

Oluşan bu furya, bazı büyük şirketlerin de kimi yatırımlarını devretmesine olanak sağlıyor. Yine geçtiğimiz haftalarda gündemden düşmeyen bir gelişme buna en iyi örnek. 1998 yılında satın aldığı Chrysler şirketinden bir türlü istediği verimi alamayan Daimler, ABD merkezli otomotiv devindeki hisselerinin önemli bir kısmını geçtiğimiz hafta Cerberus isimli bir sermaye fonuna devretti. Cerberus, bankalardan temin ettiği 60 milyar dolarlık bir kaynağı kendisinin de yapacağı katkılarla şirkete ve şirketin finansal kolu olan Chrysler Finansal Hizmetler şirketinin ihyası için kullanacak.

Oluşan furya, piyasalardaki tüm taşları yerinden oynatıyor ve şirket yönetimlerinde ciddi bir istikrarsızlık oluşturuyor. Bu sürecin satın alma sonrasında sadece birleşmeye konu şirket hisselerine değil, tüm piyasaya olan güveni, en azından taşlar yerine oturana kadar, düşürmesi beklenir. Ancak, tüm dünya piyasalarını etkisi altına alan likidite bolluğu bu anlamda bir tepkiyi etkisiz kılıyor.

Aslında bu furya yeni de değil. En son 1990''ların ikinci yarısında dünya ekonomisi benzer bir süreçten geçmişti. Bugün yaşananları o zamankinden farklı kılan, bugünkü sürecin daha rasyonel olması değil, daha farklı dinamiklerin etkili olması. Bir taraftan küreselleşme hemen her piyasadaki oyuncu sayısını arttırıyor. Bu durum tabii olarak konsolidasyona sebep oluyor. Öte yandan son dönemlerin parlayan yıldızı sermaye fonları, yeni furyanın başlıca aktörleri olarak karşımıza çıkıyor. Bu fonlar zayıf şirketleri satın alıyor, fazla kapasiteden kurtuluyor, mali açıdan güçlendiriyor, gerekirse parçalara ayırıyor ve sonra da satıyor. Sermaye fonlarının esas işi o sektöre bir katkı sağlamak olmadığı ve şirketlere sadece maddi bir kazanç imkânı olarak baktıkları için, sektördeki yatırımcılar ve çalışanlar bu fonları pek de sevmiyor.

Yabancı girişinin bizim açımızdan fayda sağlayan bir yönünü de belirtmek lazım. Yabancı sermaye, ek kaynak dışında beraberinde uluslararası tecrübe ve bilgi birikimini de beraber getiriyor. Şirket yönetimlerinin profesyonelleşmesi, iç süreçlerin kalite ve etkinliğinin artması, bizim açımızdan en önemli kazanım.

Her halükarda süreç Türkiye ekonomisi açısından sancılı gelişmelere gebe. Bu süreci yakından takip etmeli ve gereken politikalarımızı geliştirebilmeliyiz.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...