Tedirginlik devam ediyor
Melikşah UtkuYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 06/11/2007, Salı • Yeni Şafak Haber Merkezi
Geçen hafta Perşembe günü, FED politika faizinde 25 baz puanlık bir indirim yaparak % 4,5''a çektikten bir gün sonra, Wall Street yeni bir düşüşe sahne oldu. Düşüş Londra ve Avrupa borsalarının % 2''lere varan günlük düşüşünün ardından geldi. Fiyatları aşağı çeken banka hisseleri oldu. Avrupa''da Barclays ve Unicredit, ABD''de ise Citigroup hisseleri oldu. FED, olası bir likidite paniğine engel olmak için aynı gün piyasaya 41 milyar dolar sokmak zorunda kaldı. Sonuçta Cuma gününü hafif toparlanmayla kapatan gelişmiş borsalar, düne Asya borsalarında da baş gösteren ciddi düşüşlerle girdiler.
Wall Street''te Perşembe günü yaşananlar için çeşitli açıklamalar yapıldı. FED''in, faiz indirimi ardından bundan sonra faiz indirimi konusunda piyasaların daha fazla bir beklenti içinde olmaması gerektiği yönündeki "sert" açıklamalarının menfi etkisi üzerinde duranlar oldu. İndirimin sağlayacağı olumlu havanın bu açıklamalarla tamamen tersine çevrildiği bir ortamda, üçüncü çeyrekte ciddi zararlar göstereceğine inanılan ve dahası büyük miktarlarda kredi zararları taşıdığı düşünülen bazı bankaların hisseleri önemli düşüşlere şahit oldular. Banka ve finansal kuruluşların, birkaç ay önce yaşadığımız düşük kaliteli ipotek finansmanı dalgası sebebiyle gerçekleşen zararlarının yavaş yavaş netleştiği ve bu zararların önemli meblağlara ulaştığı gözüktükçe, dalga sonrası toparlanan piyasaların üzerindeki satış baskısı etkisini arttırarak 2008''in ilk yarısına kadar sürdüreceğe benziyor.
Bu baskının, gelişmekte olan piyasalara tam olarak ne ölçüde yansıyacağını zaman gösterecek. Şu aşamada gelişmiş piyasalarla gelişmekte olan piyasalar arasındaki etkileşim bu anlamda nispeten zayıf olarak devam ediyor. Taşıma suyla sağlanan likidite gelişmekte olan piyasalardaki etkisini sürdürüyor.
Bu aşamada iki temel soru akla geliyor:
n Gelişmekte olan piyasaları geçmişte şişiren mekanizmalar, son dönemdeki düzeltmelerle birlikte normal yatırımcı davranışına geçmiş durumda mı? Yani piyasalar üzerindeki baskılar bu yıl yaşanan düzeltmelerle tamamen ortadan kalkmış durumda mı?
n Dalgalanma devam eder ve daha sistemik bir boyut kazanırsa, bundan gelişmekte olan piyasalar ne ölçüde etkilenir?
Biz gelişmekte olan piyasalardaki başlıca oyuncuların kendilerini zarara uğratan pozisyonlarından tam anlamıyla kopamadıklarını ve hali hazırda zararlarını telafi edecek veya kısmen azaltacak riskleri üstlendiklerini düşünüyoruz. Üstlenilen bu risklerin, geçmiştekinden ne ölçüde rasyonel olduğu hayli tartışılır bir konu. Tabiatıyla gerçekleşen zararlarının netleşeceği bir ortamda, bu türden zarardan kâr etme güdüsünün önümüzdeki dönemde de küçük dalgalanmalara sebep olacağını tahmin etmek yanlış olmasa gerek. Kaldı ki, gelişmekte olan ekonomilerdeki reel piyasaların, mali sistemdeki kredi daralmasının ardından, sağlıklı ve piyasaları sürükleyen bir büyüme gösterme şansları oldukça zayıf.
Gelişmekte olan piyasalara gelince; bu ekonomilerdeki temel büyüme dinamiklerinin sürüyor olması, küresel yatırımcıların bu piyasalara yatırım yapma iştihalarını sürdürecektir. Ancak yukarıda da bahsettiğimiz gibi, zarardan yırtma anlayışının hâkim olduğu bir yaklaşım, özellikle gelişmekte olan piyasalardaki pozisyonlarını son zamanlarda arttıran yatırımcıların bu piyasalarda da rasyonel davranışlar göstermeyebileceğinin bir göstergesi. Bu sebeple gelişmekte olan ekonomilerde temkinli politikalar ve özellikle mali disiplin konusunun biraz daha öncelikle ele alınması gerekiyor.
Böyle bir ortamda karamsar değil, temkinli olmalı.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.