İhracatın Türkiye için bir çıkış yolu olduğunu ilk defa Turgut Özal dillendirmişti. Oysa ihracat aslında ithal ikameci politikaların uygulandığı 70''li yıllarda elzemdi. Neticede ithal ettiğimiz ürünleri ülke içinde üretebilecek bir yapıya dönüştürmek için izlenen bu politikalar, yatırımlar için gerekli sermaye mallarının ve daha sonra da üretimin devamı için gereken bazı ara malların ithalini gerektiriyordu. Yabancı sermayenin mumla arandığı bir dönemde bu tür "kontrollü" ithalat için gereken döviz, ancak ihracat ile sağlanabilirdi.
Daha da önemlisi, içeride kurmaya çalıştığımız sanayi dış rekabetten korunduğu için kalitesi düşük, fiyatı yüksek tekelci bir üretim sürecine sebep olmuştu ki, bunun da devası uluslararası pazarlara hitap ederek uygun kalite-fiyat platformunu yakalamaktan geçiyordu.
Hakikaten de Asya Pasifik tecrübesine baktığımızda, oradaki ekonomilerin de aslında merkezi bir şablon içerisinde sürdürülen ithal ikamesi benzeri politikalar uyguladıklarını, ama bizden farklı olarak bu politikaları devlet destekli bir ihracat süreciyle desteklemiş olduklarını görüyoruz.
Özal''ın bayraktarlığını yaptığı ekonomi politikaları sayesinde 80''li yıllar Türkiye''ye yeni zenginler kazandırdı. Bu yıllardan önce devlet eliyle oluşturulan sermaye, daha çok iç piyasalarda sağlanan rantlarla ayakta tutulmaya çalışılırken, 80 sonrası ekonomi politikalarındaki radikal sapma, küçük büyük herkesi dışarıya yöneltti. Bavuluna tekstil numunelerini dolduran pek çok esnaf, Anadolu''ya iş seyahatine çıkar gibi Avrupa''ya gitti. Artan ihracat kısa sürede iç piyasaya da yansıdı. İhracat, sadece ihracatçıyı değil, ihracatçıya mal satanı da zengin etmiş, ülkede refah seviyesi kısmen artmış ve müspet bir hava herkesi etkisi altına almıştı.
80''li yıllarda serbest döviz rejimi, dış ticaretin liberalleştirilmesi, ihracatçıların ithal girdilerinde gümrük indirimleri, düşük faizli krediler ve sair doğrudan ve dolaylı teşvikler sayesinde ihracat bir anda patlamış, bu on yılın ilk döneminde ihracat yüzde 314 oranında artmıştı. Serbest bölgeler ve Eximbank gibi ihracatı artırmaya yönelik yapıların da kuruluşu 80''lere rastlar. Böylece 70''li yıllarda % 4,5''larda seyreden ihracatın gayrisafi yurtiçi hasılaya oranı, 80''li yıllarda % 13,5''lara kadar çıkmıştı.
Ardından 90''lı yıllar geldi. 90''lı yıllar ihracatımızın hem ivme, hem de yön kaybettiği yıllar oldu. Bu on yılda uygulanan ekonomi politikaları sonucu birbiri ardına gelen krizler, sadece ihracatın değil, tüm ekonominin damarlarını tıkamıştı. İhracat politikalarının da gözden düşmesiyle birlikte ihracatımız, 5 Nisan kararları ardından yükselen döviz kurları sebebiyle ihracatın patladığı 1994 ve 1995 yılları hariç, oldukça vasat bir performans izlemişti. Bu yıllarda ihracat artış hızı yıllık ortalaması % 8 civarındadır.
90''lara damgasını vuran Gümrük Birliği''nin ülkemiz ihracatına vurduğu en büyük darbe belki de ihracat pazarlarımızın daralmasıdır. Büyük ölçüde Avrupa Birliği''ne odaklanan ihracatımız, belki bu dönemde Avrupa standartlarını öğrenmiş ve bu anlamda zor yoldan kaliteli ihracatı benimsemiş, ama toplam ihracatı içinde 2000 yılına vardığımızda % 55''e ulaşan AB ihracatı sebebiyle diğer pazarlarda 80''lerde oluşturmaya başladığı pazarları kaybetmişti.
Yeni bin yıla krizle giren Türkiye, aslında bu kötü girişin ardından son yıllarda özellikle ihracatta önemli atılımlar sağladı. İhracatımız 2000''li yıllarda yılda ortalama % 20''nin üzerinde arttı. Bu artışın TL''nin devamlı değerlendiği bir dönemde olmasını da ayrı bir başarı sayılabilir. Ancak daha da önemlisi, bu dönemde Türkiye''nin 90''larda kazandığı ihracat pazarlarını yeniden kazanmış, bu sayede sadece Avrupa''ya olan ihracatımız patlamamış, ama aynı zamanda Türk malları, Afrika ve Ortadoğu''dan Karadeniz''deki komşulara kadar ihmal ettiğimiz bir coğrafyada kendilerini gösterir olmuştur.
Türkiye''nin kalkınması için ihracat elzemdir. Yakaladığımız bu ivmenin devam etmesi gerek
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.