Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Kriz aldı başını gidiyor. Tüm dünya ABD ve Avrupa''daki bankaların ve mali sistemin geleceğini etkileyecek gelişmeleri endişeyle izliyor. Bu sürecin bize dokunmayacağını iddia etmek, çoktan dokunmaya başlamış bir etkiyi görmezden gelmek kimseye güven telkin etmediği gibi, bilakis adım atma vizyonu ve cesaretinde ciddi bir eksiklik olarak algılanacak.

Bu çerçevede hükümetin ve kamu kurumlarının acilen tedbirler alması, yedek planlar tasarlaması, en kötüye hazırlık yapması ve çeşitli senaryolar üretip bunların etkisini azaltacak politika araçlarını hazır tutması gerekiyor. Bunun bugün yapıldığına dair bilgilerin de kamuoyu ile paylaşılması lazım. Zira beylik söylemlere bugün kimse prim verecek durumda değil.

Ben alınacak ön tedbirlerin özellikle bankacılık kesiminden başlaması gerektiğini düşünüyorum. Zira buradaki oyuncu sayısının azlığı, sektör üzerindeki denetim müessesesinin kapsamı, burada koordineli ve etkisi çabuk ortaya çıkacak adımların atılmasını kolaylaştırıyor. Bununla birlikte tedbirlerin ve adımların sadece bankacılık kesimiyle sınırlı kalmaması gerekiyor.

Bugün itibariyle Türk bankacılık sisteminde krizi anımsatacak herhangi bir semptom yok. Bu doğru. Ancak ileride oluşabilecek sıkıntıların büyümemesi için şimdiden bazı adımların atılması, sistemin sıhhatini ve olası bir etkiye mukavemetini arttıracaktır.

Bu meyanda her şeyden önce Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu (BDDK) ve Merkez Bankası''nın bankaların üst yönetimleriyle bir araya gelerek hem genel, hem de kurum bazında değerlendirmelerde bulunması öncelikle yapılması gereken ilk şey. Benzer bir çalışma 2006 yılında yaşanan türbülans sırasında BDDK öncülüğünde yapılmış ve kanaatimce çok faydalı olmuştu. Bu değerlendirmelerde bankalara özellikle mevduat yarışından uzak durulması yönünde telkinlerde bulunulması gerekiyor.

İkinci olarak, kamu kurumlarına ait fonların mevduat yarışına alet olmaması lazım. Bilindiği gibi, söz konusu fonlar belli bir ihale sürecine göre bankalara mevduat yapılıyor. Bugünün şartlarında kamu mevduatının bir bankadan diğerine geçişleri, bankaları zor durumda bırakabilir. Bu sebeple söz konusu ihale sürecinin geçici olarak askıya alınması ve kamu mevduatının bankacılık sistemine dengeli bir şekilde yayılması gerekiyor.

Bankaların bu dönemde daha likit çalışmasında tabiatıyla fayda var. Ancak likidite tutmak hem maliyetli bir adım, hem de bankalar arası işlemleri kilitleyebilecek nitelikte olabilir. 2000 yılının sonunda Demirbank''a olanları ve bu bankanın batmasının ardından nasıl sistemin kilitlendiğini hatırlayalım. Bu sebeple likidite oluşturma yükü sadece bankalara bırakılmamalı, başta Merkez Bankası''nın bankalar arası piyasaya gerektiğinde hızla ve ucuza likidite sağlama olanakları arttırılmalı. Tabiatıyla bu adım, bankalarda ahlaki risk ("moral hazard") oluşturmasına izin vermemesi için geçici ve acil bir kolaylık olarak tasarlanmalı.

Şu an itibariyle bankacılık sisteminin takipteki alacaklarla ilgili ciddi bir sorunu yok gibi gözüküyor. Ancak bunda biraz da bankaların krediler konusunda son zamanlarda takındığı cimriliğin önemli bir etkisi var. Dahası krizin reel sektöre etkileri hissedildikçe ve mevcut kur hareketleri özel sektörün döviz açığını menfi yönde etkiledikçe, bu alanda da kötüleşme yaşanabilir. Bu sebeple hem bankalardan fon kullanan reel sektörü, hem de banka bilançolarını rahatlatmak amacıyla geçmişte uygulanan İstanbul ve Anadolu yaklaşımı tipi düzenlemelerin bir benzerinin daha kriz çıkmadan tasarlanması ve zora düşen şirketlere yönelik uygulanması gerekebilir. Bunun hazırlığının şimdiden başlaması lazım. Burada da karşımıza "moral hazard" tehlikesi çıkacaktır, ama yeniden yapılandırmaya gidecek şirketlerin de önemli bir maliyete katlanmasının sağlanması bu tehlikeyi bir nebze azaltacaktır. Gerekirse karşılıklarla ilgili mevzuat gözden geçirilmeli ve reel sektör kaynaklı olası bir kredi riskinin patlamasının banka bilançolarına etkisi azaltılmalıdır.

Ben mevduat sigortasında tavanın yukarı çekilmesi için henüz vaktin erken olduğunu düşünüyorum. Ama muhtemel bir güven erozyonu görüldüğü anda gerekirse bu adım da devreye sokulmalı.

Tüm bu adımlar, bankaları ve kredi kullananları rahatlatacak adımlar. Ama buna karşılık ilgili kurumların da bankaları çok daha yakından takip edebileceği ve gerekirse bankaların çeşitli riskleri almasını engelleyecek adımların atılabileceği bir altyapı kurulabilir.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...