Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Yabancı sermaye ile ilgili ülkemizde hemen herkes bir şeyler söylüyor. Ama iş önyargısız ekonomik bir tahlil yapmaya, hele hele bu tahlili başka ülkelerle karşılaştırmalı olarak yapmaya gelince pek bir gayret göstermiyoruz. Konuyla ilgili yapılan müspet veya menfi yapılan onca yorum, altı boş beylik sloganların ötesine geçemiyor.

Oysa Türkiye yıllarca yabancı sermaye çekmeye çalışmış, ama tüm gayretlere rağmen çekememiş intibaı veren bir ülke. Şimdilerde bir nebze olsun yabancı sermaye girişi artınca, bu konunun taraftarları ve aleyhtarları seslerini yükseltmiş durumda. Ama bu karşılıklı atışma büyük ölçüde kantitatif ve karşılaştırmalı verilerden destek almadan yapılıyor.

IMF çalışma raporlarından çıkan bir çalışma, ülkemizi de içeren karşılaştırmalı bir tahlil sunduğu için, bu çerçevede bugüne dek ifade edilenlerden daha anlamlı şeyler söylüyor. "Sermaye Girişleriyle Başa Çıkmak: Seçilmiş Bazı Avrupa Ülkeleri Tecrübesi" başlıklı raporu hazırlayanlar, IMF, Polonya Milli Bankası, İsrail Bankası ve Çek Milli Bankası''nda çalışan uzmanlar. Çalışma, IMF''in resmi görüşünü yansıtmıyor tabii olarak; ama raporun metodolojisi ve içeriği, Türkiye''deki uzmanların ders çıkarması gereken türden sonuçlar sunuyor.

Rapor her şeyden önce, Türkiye''ye giren toplam yabancı sermayenin, raporun konusu dönem içinde karşılaştırma yapılan ülkelere kıyasla oldukça zayıf kaldığını ortaya koyuyor. Daha da vahimi, yabancı sermaye girişi içinde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının oranı açısından Türkiye''nin, son yıllarda artan ivmeye rağmen, hâlâ komik derecede az nasiplendiği net bir şekilde gözüküyor.

Yabancı sermaye girişlerinin makroekonomik etkilerinin de ele alındığı çalışma, yabancı sermaye girişleri bir taraftan cari açıkları finanse ederken diğer taraftan da mali kesimin gelişmesine ve etkinliğinin artmasına yardımcı olduğu vurgulanıyor. Türkiye örneğinde, arz yönlü bir etki olarak üretkenliği ve rekabet ortamında iyileşmenin gözlemlendiğinin altını çizen rapor, diğer taraftan döviz girişinin serbest kur rejimi ortamında uluslararası rekabet gücünü zayıflattığını, bankaların ve işletmelerin dış borç yükümlülükleri ve kur hareketlerine bağlı risklerinin arttığını vurguluyor. Dış dünyanın tasarruflarının ülke içinde özellikle kredi hacmi artışı aracılığıyla yatırım ve tüketimi körüklediği, bunun ise müspet olduğu kadar riskleri arttıran bir yönü olduğu belirtiliyor.

Rapor, yabancı sermaye girişlerini tetikleyen faktörleri de ele almış. Ülkelerarası karşılaştırma, bu faktörlerin aslında sadece yabancı sermaye girişine etkisini ortaya koymakla kalmıyor, aynı zamanda bu faktörlerin ülkeye giren yabancı sermayenin şeklini de büyük ölçüde belirlediğini gösteriyor bizlere. Gerçekten de, Türkiye örneğinde özelleştirme faaliyetleri ve faiz marjlarının etkisi, gelen yabancı sermayenin tipini büyük ölçüde belirliyor.

Rapor, ülkelerin yabancı sermaye girişlerinin menfi etkilerini izale edici politikalarından da söz etmiş. Bu çerçevede, Türkiye''nin 2003 yılından itibaren özellikle sterilizasyon da içeren müdahaleleri, sıkı para politikası ve borç yönetimi tedbirleri ile 2006 yılı başına kadar geri çekilen faiz oranları ele alınmış. Rapora göre, bu politikalara rağmen yabancı sermaye ülkeye akmakta devam etmiş.

Çalışma raporu, Türkiye açısından bildiğimiz riskleri ifade etmekten öte bir şey söylemiyor olsa da, durumumuzu başka ülkelerle karşılaştırmalı görmek kendi alacağımız tedbirleri değerlendirmek noktasında oldukça faydalı. Türkiye menşeli daha detaylı tahlilleri görmek umuduyla.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...