Dücane Cündioğlu: Bir roman kahramanı

Büyük resmi görmek istiyorsanız,

Van Gogh"a bakın.

Müthiş yazar Dücane Cündioğlu üç kitap birden yayınladı: Sanat ve Felsefe, Mimari ve Felsefe, Sinema ve Felsefe [Kapı Yayınları].

Üçü de harika.

Bilgi dolu, zihin açıcı, yeni ufuklar gösteren süper kitaplar.

İnsanda ezberleme isteği uyandırıyorlar.

Özellikle Sanat ve Felsefe"nin bir devrim niteliği taşıdığını düşünüyorum.

Neden?

Çünkü bildik Doğu-Batı ayrımını kaldırıyor.

Söz medeniyetinden göz medeniyetine geçişin idrakini teklif ediyor.

Göçebelikten kaynaklanan zamansal algı ile yerleşiklere [şehirlilere] özgü mekansal algıyı gündeme getiriyor.

Dinî ve kültürel yorumlar nedeniyle uzak durduğumuz resim sanatının 1500 yıldır kapalı kapısını ehil bir çilingir edasıyla açıveriyor.

Dücane Bey"in yetkinliğinin iki kaynağı var:

1] 30 sene boyunca Kur"an bilimleri, mantık, felsefe ve yakın tarih alanlarında çalışmış, eserler vermiş. Dolayısıyla sanat tarihçisi veya eleştirmenlerin konvansiyonel nesnelliğinin asla erişemeyeceği bir kavrayış gücüne, ifade imkanına sahip. Delil [argüman] deposu dolu.

2] Paris, Londra, Roma, Venedik, Floransa, Amsterdam, Berlin, Köln, Frankfurt, Viyana, St. Petersburg, Moskova, Pekin, Şanghay, Chicago, New York, Washington... gibi şehirlere gitmiş, buralardaki müze ve sergileri gezmiş. Orijinalini görmediği hiçbir tabloyu yazı konusu etmemiş.

1500 yıl aradan sonra artık çocuklarımıza resim dersi aldıracak mıyız? Müze ve sergileri gezecek miyiz? Evimizin duvarlarına tablolar asacak mıyız? Eski, yeni ressamları takip edecek miyiz? Resimden "fayda ve haz" [yaşam enerjisi] temin etme yetisi kazanacak mıyız? Görsel kültür insana, evrene, hayata, ölüme… ilişkin tasavvurlarımızı dönüştürürken bilgi ve bilinçle donanacak mıyız? Sanat tarihi ve sanat felsefesiyle iştigal edecek miyiz? Batı ile aramızdaki farklara başka bir açıdan bakmayı deneyecek miyiz? Bu bakıştan sonra biz kime dönüşeceğiz? Büyük resmi görecek miyiz? İçinde olduğumuz resmi?

Bu soruları nazikçe soran ve dosdoğru cevaplayan Dücane Bey"in üç kitabı arasında sıkı bir bağ mevcut: Üçü de görsel veya görsel yönü ağır basan sanatlar hakkında. Resim, sinema ve mimari arasındaki ilişkileri düşünün. Bu sanat dallarındaki eserler birbirini kolayca kapsar.

Dücane Cündioğlu enerjisiyle, hızıyla, üslubuyla bir roman kahramanına benziyor.

Birbirine bu kadar uzak görünen disiplinleri uzlaştıran, örtüştüren bir entelektüel daha tanımadım.

Ona geçiş üstünlüğü temin ettiğini düşündüğüm "kozmopolites" [dünya vatandaşları] kavramına Mimarlık ve Felsefe"de değiniyor.

***

Yazarın anlatımı son derece berrak. Ele aldığı konuların azametine karşılık, gayet okunaklı bir ifade tarzını benimsiyor. Şahsen, bu, sarahatten yana tercihi kıymetli bir jest kabul ediyorum. Okurunu kucaklıyor yazar. Tedirginliğe mahal bırakmıyor. Konumunun [üstat, filozof, hoca, öğretmen, alim…] ona otomatikman hediye ettiği avantajları kenara itiyor. Bir dostluk söylemi kuruyor.

Sanat ve Felsefe"nin yazarı bilgi ve düşünce sunmakla yetinmiyor. Talibe [okura] dostlukla muamele ediyor.