Koalisyon için bütün yollar açık

Seçim sonuçları daha önce hiç olmadığı kadar çok sayıda hükümet seçeneği ortaya çıkarmış bulunuyor. Herhangi üç partinin bir araya gelmesi hükümet çoğunluğunu sağlamaya yetiyor. Aynı şekilde bir partinin dışarıdan destek vermesi şartıyla da herhangi iki parti koalisyon kurabiliyor. Bu tabloda başbakanın kim olacağı sorusunun da gerçekçi iki cevabı bulunuyor. Bülent Ecevit ve Devlet Bahçeli. Ancak, biraz daha gerçekçi olunursa 18 Nisan''ın ortaya çıkardığı tablonun Ecevit dışında bir ismi başbakanlık koltuğuna oturtması da imkansız görünüyor. Dolayısıyla da 10 ayrı hükümet seçeneğinden içinde DSP''nin bulunduğu DSP-MHP-ANAP, DSP-MHP-DYP, DSP-MHP-FP, DSP-ANAP-FP, DSP-DYP-FP kombinasyonlarını ön plana çıkarmak daha mantıklı görünüyor. Ecevit, bir anlamda bütün koalisyon seçeneklerini meşrulaştıran isim olarak ortaya çıkıyor.

Ecevit''in sağ kolu ya da beyninin yarısı olarak kabul edilen Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan''la gündemdeki hükümet seçeneklerini konuştum. Özkan''ın ilk cümlesi şu: "Şu anda kamuoyunda konuşulan senaryoları ne yalanlayacak ne de doğrulayacak bir karara varmış değiliz." DSP''nin seçim sonuçlarının da verdiği güçle en rahat parti olduğuna şüphe yok. Özkan''a "İçinde DSP''nin bulunmadığı, dolayısıyla da Ecevit''in başbakan olmadığı bir seçeneğin gerçekleşme imkanı var mı?" sorusunu yöneltiyorum. Gülerek, "öyle görülüyor" cevabını veriyor. Aslında, matematiksel olarak DSP''siz de çok sayıda hükümet imkanı bulunuyor. Hatta bazı kesimlerin, "Meclis''te muhafazakar-sağ üyelerin sayısı 413. O halde hükümet başkanı da sağ partilerden birisinin lideri olmalı" yönünde baskıları var. Ama, mevcut konjonktürde Milliyetçi Cephe çağrışımı yapan bu fikrin uygulama imkanı hemen hemen yok gibi. En başta da MHP''nin böyle bir hükümete yanaşmayacağı anlaşılıyor. Nitekim, Genel Başkan Bahçeli''nin önce "Kutan''la Çiller biraz dinlenmeli" ardından da "DYP ve Refah rejim bunalımı yarattı" sözleri de bu niyeti ortaya koyuyor.

Şimdi, MHP de DSP gibi Cumhurbaşkanı''nın hükümeti kurmak için görevlendirme yapmasını bekliyor. Başbakan Yardımcısı Özkan, "Hele Çankaya bir görevlendirme yapsın. Sonrası kolay... Hükümetin rahatlıkla kurulacağına eminim" diyor.

Özkan''ın sözlerinden anlaşılan DSP''nin görevlendirme öncesi bir angajmana girmeyerek pazarlık imkanını geniş tutma eğiliminde olduğudur. Buradan, DSP''nin kendisini illa da MHP ile hükümet kurmak gibi bir mecburiyet içinde hissetmediği de anlaşılıyor. Gerçi, seçim öncesinde çok konuşulan bir senaryoya göre DSP''nin ANAP ve MHP ile koalisyon kurması öngörülüyordu ama, durum şimdi çok farklıdır. O zaman üçüncü ortak olarak tahmin edilen MHP şimdi güçlü ve eşit ortak durumundadır. Bu da ister istemez hem DSP''de hem de iş dünyası ve medyada bazı kaygıları beraberinde getiriyor. Kapalı bir kutu olan MHP''nin iktidarı yerine DSP ile birlikte ANAP ve DYP''nin ya da FP''nin hükümette bulunmasını savunanların sayısı da artıyor. DSP kanadında da MHP''li bir hükümeti riskli görenlerin sayısı az değil.

FP, ANAP ve DYP cenahlarında ise sessiz bir bekleyiş var. Seçimin mağlubu oldukları için yeni hükümet seçenekleri üzerinde görüş belirtmeye çekiniyorlar ama, üç partinin de koalisyonda yer almak istediğine şüphe yok. Bu partilerin yetkilileriyle görüşüyorum. Özellikle DYP ve ANAP bir şekilde hükümette bulunmaları gerektiğinin farkındalar. Mesut Yılmaz, kendisini Yüce Divan''a gönderebilecek iki komisyon kararından dolayı, Tansu Çiller ise partideki problemleri bastırabilmek için iktidarın bir ayağı olmak zorunda. FP de geçmiş dönemde bir türlü yakasını bırakmayan meşruiyet sorununu aşabilmek için hükümete girmeyi önemsiyor. Bu üç partiden özellikle ikisinin koalisyona hazır bekliyor olmaları hem DSP ve MHP''nin (daha çok DSP''nin) elini güçlendiriyor hem de başlangıçta DSP-MHP eksenine odaklanan hükümet kurma yollarının çeşitlenmesi sonucunu doğuruyor.

Yeni hükümeti kurmak gerçekten çok kolay ve kavgasız, gürültüsüz olacağa benziyor. Partilerin pazarlıksız tavırlarının yanında Genelkurmay Başkanlığı''nın önceki gün yayınladığı bildiride, yer verilen "TSK''nın politik yönden tarafsızlık hususunda büyük bir hassasiyet göstermektedir... Türk Silahlı Kuvvetleri personeli, oy kullanmaya ve bilgi edinmeye ait anayasal haklarını kullanması hariç olmak üzere, hiçbir şekilde siyasi faaliyette bulunmamaktadır..." sözleri de siyaseti iyice rahatlattı. Yine bu bildiride yer alan, "TSK, demokratik meşruiyet sınırları içerisinde... Meclis''in ve hükümetin demokratik kontrolü altında hareket etmektedir" ifadesi de hangi şekilde kurulursa kurulsun yeni hükümetin 28 Şubat''tan kalan problemlerle karşı karşıya kalmayacağının bir işaretidir.