Atasözlerimizi biraraya getiren sözlüklerden birini açtım ve "P" harfine baktım.Bu ortaboy sözlüğün "P" harfinde yirmi atasözü yeralmaktaydı.Ve bunların on bir tanesi "para" hakkında söylenmişti.Yarı-yarıya.Bu tesbit hangi gerçeğe tekabül ediyor? Herhalde paranın her devirde insan hayatı için vazgeçilmez üç-beş unsurdan biri olduğuna.Ötekilere de bir göz attım, onlar da iktisadî hayata gönderme yapıyorlardı:Papaz hergün pilav yemez, Püf demeye dudak ister, Pilava düşkün olan kaşığını yanında taşır,
Atasözlerimizi biraraya getiren sözlüklerden birini açtım ve "P" harfine baktım.
Bu ortaboy sözlüğün "P" harfinde yirmi atasözü yeralmaktaydı.
Ve bunların on bir tanesi "para" hakkında söylenmişti.
Yarı-yarıya.
Bu tesbit hangi gerçeğe tekabül ediyor? Herhalde paranın her devirde insan hayatı için vazgeçilmez üç-beş unsurdan biri olduğuna.
Ötekilere de bir göz attım, onlar da iktisadî hayata gönderme yapıyorlardı:
Papaz hergün pilav yemez, Püf demeye dudak ister, Pilava düşkün olan kaşığını yanında taşır, Pekmez gibi malın olsun Bağdat''tan sinek gelir vb.
"Para" ile ilgili atasözlerinden biri şu: "Parayı zaptetmek deliyi zaptetmekten zordur".
Burada para sahibi olmanın (kazanmanın ve kazandığı parayı elde tutmanın ve onu yönlendirmenin, bu yöneliş ile daha fazla kazanmanın) güçlüğünden sözediliyor.
Çünkü para en önemli "güç (iktidar) kaynakları"ndan biri. Belki de başlıcası.
Hele günümüzde bu anlayışın ne kadar öne geçtiğini düşünürsek.
Para artık sadece ticareti değil, siyaset başta olmak üzere bütün insan ilişkilerini yönetiyor.
Atasözünün bir alt katmanında bu güç kaynağı ile insan nefsinin ilişkisine gönderme vardır. Nefsin hükmetme, sahip olma, yönetme, yok etme, ezme, tüketme, zevk alma, yarışma, başkalarından üstün olma, bütün bedenî hazları tatma yolundaki eğilimleri bu güç ile tatmin bulmaktadır.
Nefsini doyurma, onun isteklerini baştacı etme, saadeti bu yolda arama hedef seçilince; hedefe ulaşmak için başlıca gaye "para kazanma" olmaktadır.
Para ele geçince, miktarı fazlalaştıkça nefsin azgınlığı artmakta sonsuza varan istekler gün yüzüne çıkmakta; insanoğlu bu baskı karşısında "deliye dönmekte"dir. Açıkçası "zaptedilir olmaktan" çıkmaktadır.
Onu artık ne kanun, ne kaide, ne yasak, ne had, ne hudut engelleyemez.
Sadece paradan (paranın gücünden) daha güçlü bir kuvvet mâni olabilir. Bu kuvvet ise madde değil, mâna âleminde bulunuyor.
Bunlar ahlak, merhamet, inanç, iman, adalet gibi unsurlardır. Ancak bunlar parayı şerre değil, hayra yönlendirebilirler.
Nurettin Topçu "Kuvvetli diye hür olana, önce nefsine karşı bağımsız olana, sonra da herkese ve bütün dünyaya karşı bağımsız olarak davranabilen insana derler" diyor.
Demek ki gerçek iktidarın temelinde hürriyet yatıyor.
