Dinlen ki, çalışabilesin
Mustafa ÖzelYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 20/08/2006, Pazar • Yeni Şafak Haber Merkezi
Sanayi Devrimi’nden önce Avrupa’da insanlar bir gün çalışıp, iki gün dinlenirlerdi. Haftada beş, altı, hatta yedi gün çalışmak, kapitalizmin insanlığa hediyesidir!
Dinlenmeyi bilmeyen, çalışmayı bilir mi? Bunun tersi de doğrudur: Çalışmayı bilmeyen dinlenmeyi bilir mi? Şöyle bir kelam-ı kibar hatırlıyorum: “Tahsilde tatili düşünenin tahsili tatil olur / Tatilde tahsili düşünenin tatili tahsil olur.” Bütün mesele bu galiba. Tahsil, daha çok eğitim/öğretim anlamında kullanılsa da, kazanç demek. Kişinin her an kendini “zenginleştirmesi” demek. Bilgi zenginliği, gönül zenginliği, maddî zenginlik.
Öğrencilik yıllarında, Boğaziçi Üniversitesi Erkek Yurduna 'muzip' arkadaşların astığı şöyle bir afişi hatırlıyorum: “İnsanoğlu yorgun doğar, dinlenmek için yaşar. Öğrenci arkadaş! İçinden çalışma arzusu geçiyorsa, oturup dinlen biraz; mutlaka geçip gider!” İşletme yönetiminde X Kuramı olarak bilinen ünlü teorinin varsayımı da pek farklı değil: İnsanoğlu, yaratılışı gereği, boş durmayı çalışmaya tercih eder. Sorumluluk üstlenmekten hoşlanmaz. Vesaire.
Bunlara gülüp geçsek bile, hatırlamamız gereken hakikatler de var: Haftada beş, altı, hatta yedi gün çalışmak, kapitalizmin insanlığa hediyesidir! Ünlü iktisat tarihçisi Werner Sombart'ın hesaplarına bakılırsa, Sanayi Devrimi'nden önce, Avrupa'da toplam çalışma günü 120'yi geçmezdi. Yani yılın üçte biri. İnsanlar bir gün çalışır, iki gün dinlenirlerdi! Yüksek yoğunluklu çalışma, tüketim toplumunun gerçeğidir.
Neyse, bugün tarih veya felsefe dersi verecek hâlde değilim. Çünkü, din-le-ni-yo-rum! Yeni Şafak sağolsun, geçenlerde tüm yazarlarını Kapris'te topladı. Bu 'tatil' mekânına on yıl önce gitmiş ve bir daha gitmemeye söz vermiştim. İlk açıldığı yıllardı. Açık Büfe denen merete insanlarımız öylesine saldırıyorlardı ki, tepeleme doldurdukları tabaklarının yarıdan çoğu çöpe gidiyordu. Bu sefer baktım, bayağı mesafe kat etmişiz! Dindarlar da dinlenmeyi öğrenmiş!
Didim'den sonra, ver elini Fethiye. Daha doğrusu, Seki. Fethiye-Seki, Anadolu deyişiyle, bizim Hanımköy. Yaklaşık 1200 metre rakımlı bir yayla köyü. Köy dediğime bakmayın, il olmak için bir tek valisi eksik. Lisesi, sağlık ocağı, inşâsı süren kayak merkezi, Cuma Pazarı ile tam Bülent Ecevit'in hayalini kurduğu bir köy-kent.
Seki'de her yıl birkaç hafta kalır, İstanbul'un uğultusunu kulaklarımdan; kir ve pasını kalbimden silmeye çalışırım. Bu yılki tatilimiz Seki güreşlerinin hemen öncesine rastladı. Seki Çayırı'nda her yıl aksatılmadan yapılan yağlı güreşler, Kırkpınar'ı aratmaz. Köylüler güreşe öylesine meraklıdırlar ki, şehir çocukları nasıl Ronaldo veya Şevçenko gibi ünlü futbolcuları takip ediyorlarsa, onlar da baş ve başaltı gruplarındaki önemli güreşçileri öylesine takip ederler.
Hafta içinde, Seki sevdalısı, Toyotacı Bakırcızâde Esat Bey'le karşılıklı atışmak suretiyle bir Seki Destanı yazdık. Tatilde bile tahsili düşündüğümüzün (!) ispatı olan bu destanı Seki halkına armağan ediyoruz.
İç ve deliksiz uyu
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.