Fikrinizi pekiştirin!
Mustafa ÖzelYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 27/01/2008, Pazar • Yeni Şafak Haber Merkezi
Birkaç hafta İbn Mukaffa derslerine ara vermek zorunda kalınca, Denizli''den feryat yükseldi. "Bizi bu kepenk işleriyle oyalama Hoca. Kapanmayan kepenk mi kaldı? Sen asıl içine düştüğün çelişkiyi açıkla!"
Eyvallah Mehmet Ali, kızma birader! Evvela, kepenkleri ben mi kapattım? Benim işim, bilineceği bilmekten ibaret. Diyorum ki, ister esnaf, ister tüccar; hiçbir topluluk başkalarının merhametiyle ayakta kalamaz. Devletin alacağı şu veya bu tedbir ancak suni teneffüs sağlar. Küçük esnafın gerçekten yaşamasını istiyorsak, ekonomik ve sosyal örgütlenmeye yeni bir ANLAYIŞ getirmek, yeni bir bakış açısı geliştirmek zorundayız. Bunun da temelinde ortaklık kültürü yatıyor. Yani, ahretten vazgeçtim!, hiç değilse şu dünya işlerinde ya kader birliği edecek, ya da tıngır mıngır uçuruma düşeceğiz.
Gelelim çelişkiye: Diyor ki Mehmet Ali: Ben önce diyormuşum ki: Beşerî gelişmenin anahtarı, her ne iseniz o halinizi geliştirmektir. Olmak istediğiniz her hangi bir şey olamazsınız; olduğunuzun daha ilerisinde bir şey olabilirsiniz. "Gücünüz = Yeteneğiniz çarpı Yatırımınız." Yatırımınızın çoğunu zayıf yanlarınıza değil, kuvvetli yanlarınızı daha da kuvvetlendirmeye yapmalısınız.
Eee ne var bunda, demeyin. Yazıyı şöyle bağlıyormuşum: En düzgün davranış, başkalarını kendine kıyaslamandır. Akıllı kişinin iki aynası olmalıdır: Birinde kendi kötülüklerini görür, onlardan vazgeçer ve elden geldiğince onları düzeltir. Öteki aynada ise başkalarının iyiliklerine bakar, onlarla kendini donatır ve elden geldiğince benimser. Hülasa, hem "herkes kendine benzesin, ağırlık noktası her ne ise, onu geliştirmeye baksın" diyorum. Hem de "kişi başkalarına bakıp kendine çeki düzen versin" diyorum. Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu!
İfade düzeyinde biraz çelişki var gibi gözükse de, "ifadelerin gramatik ayırımına" aşina olanlar için çelişki yoktur. Birinci paragrafta pozitif ifadeler, ikincisinde ise normatif ifadeler söz konusudur. Birincisi gerçekliğe, ikincisi değerlere dairdir. Kişinin asıl marifeti ne ise ona ağırlık verip, başka marifet sahiplerine imrenmemesi gerekir. Mesela iyi bir muhasebeci ise, neden pazarlama becerim yok veya ney üfleyemiyorum diye hayıflanmaması lazım. Olsa olsa, muhasebe alanında model olmuş şahsiyetleri kendisine rehber edinebilir.
Normatif alandaki kusurlara gelince, bunlar için elbette "iyilere bakıp hizaya gelmesi" iktiza eder. Ahlak, her türlü bilgi, beceri ve hatta inançtan öncedir. Ahlâkî kusurları dengeleyecek hiçbir marifet söz konusu olamaz. Akıl, ahlâkla süslenince akıl; aksi halde ahmaklık olur. İbn Mukaffa der ki: "En ileri yoksulluk, akıl yoksulluğudur. En ileri yalnızlık, kavgacının yalnızlığıdır. Akıldan üstün değer yoktur." Buradaki akıl, kavgacının yalnızlığına düşmeyen insanın aklıdır. Düşünürün iki görüşüyle yazıyı bağlayalım:
1. "Akıllı kişi düşüncedeki hiçbir hatayı, bilgideki hiçbir sürçmeyi ve işlerdeki hiçbir kayıtsızlığı küçümsemez. Yönetici iyinin iyiliğinden, kötünün kötülüğünden habersiz kalmamak için, memurlarını sorumlu tutar ve işlerini izleyip denetler. İyileri ödülsüz bırakmaz, kötü ve yetersizleri onaylamaz. Aksi halde iyiler aldırışsız olur, kötüler cesaret bulur, gidiş bozulur, iş kaybolur."
2. "Kişi, akıllı kişilerle tartışmadıkça ve onlar kendisini onaylamadıkça, bilgi ve düşüncesine kesinlik vermemelidir. Çünkü nesnelerin bilgisi tek akılla kavranamaz."
Bu sözü bir hatırayla yorumlamış olayım: 1990''ların başlarında, Ülker Grubu ilk defa kabuğundan çıkıp medya ile ve geniş anlamda kamuoyu ile ilişkiler politikası geliştirmeye karar verdi. Arkadaşlarla iki ay kadar çalışıp bir rapor hazırladık. Sabri Bey raporu okuyup beğendiğini söyledi. Ardından ekledi: "Cüneyt Koryürek''i tanıyor musun? Bize bu hususta faydası olur mu?"
Anlaşılan biz raporla meşgulken patron boş durmamış ve böyle bir açılımda işaret feneri olabilecek kişileri bir bir tespit etmiş. "Cüneyt Bey çok tecrübeli ve maruf biridir. Bize de yol gösterir. Fakat maliyeti sanırım biraz yüksek olur" dedim. Sonuçta Cüneyt Koryürek şirkete davet edildi ve yarım gün boyunca kendisini dinledik. Gerçekten çok verimli bir tartışma oldu.
Kendisini uğurladıktan sonra, benim hafif gülümsediğimi fark etmiş olmalı ki, Sabri Bey de gülümseyerek: "Adam bizim raporu sanki özetledi. On bin dolarımız boşa gitti, demek istiyorsun değil mi?" Biraz öyle oldu galiba anlamında yüzüm kızarmış olmalı ki, hemen ilave etti: "Hayır, zarar etmedik. Fikrimiz pekişti. Bundan büyük kazanç olur mu?"
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.