Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Hükümet ortaklarının dilinden bankacılık yasa tasarısı lafı hiç eksik olmuyor. Üç yıl önceki Anayol hükümeti sırasında da çokça lafı edilip hiçbir etkili adım atılmayan bu mesele hususunda "Mikrop" başlıklı bir yazı yazmıştım. Bugün aynı yazıyı bir iki cümle ilavesiyle yayınlarken acı acı gülümsüyorum:

İttihat ve Terakki Fırkası azası, Ziraat Bankası İzmir şubesi kâtibi Sezai Bey, 1909 yılında verdiği bir konferansta, yabancı bankaların aşırı kârlarından bahisle Meşrutiyet''in "İnsan vücuduna arız olan mikroplar gibi, Osmanlı hayatını tahrip eden, zaafa düşüren inhisar ve imtiyazat-ı ecnebiyenin üzerimizden ref''i" zaruretinden söz ediyor, millî bankaların, millî sarraf evlerinin, millî ticarethanelerin çoğalmasının mecburi olduğunu söylüyordu.*

Aradan 90 yıl geçti. Millî ticarethanelerimiz, millî banka ve sarraf evlerimiz çoğaldıkça çoğaldı. Ancak, insan vücuduna arız olan mikroplar gibi, millet hayatını tahrip eden ve ecnebilere daha fazla hizmet eden kurum ve kişilerden yine kurtulamadık. Bugün de, millî sermayemiz üretimde değil, spekülatif finans sektöründe yoğunlaşıyor. Müteşebbisler imalat kazancı yerine, rant peşinde koşuyor.

Sermaye için en kârlı alanın üretim değil de finans olması şu iki şeyden birine işarettir: Ya üretim alanında bir doyum noktasına ulaşılmıştır, daha fazla üretim yapmanın cazibesi yoktur. Yahut, o ülkede üretim yapmak cezalandırılmaktadır. Ekonomik aktörler de tıpkı küçük çocuklar gibidir: Ya ödül peşindedirler, ya cezadan kaçarlar. Ekonomi politikaları hangi alanı özendirirse, sermaye oraya akar.

Bankaların birinci işlevi finansal aracılıktır. Halkın kısa vadeli küçük tasarruflarını biraraya getirip, uzun vadeli fonlar halinde müteşebbislere aktarmak. Bunun en verimli, dolayısıyla tasarruf sahipleri için de en kazançlı yolu, fonları mümkün olan en üretken alanlara yönlendirmektir. En üretken alan çoğunlukla imalat sanayiidir. Hangi sanayi ülkesine bakarsanız bakın, kredi pastasının büyük kısmının oraya ayrılmış olduğunu görürsünüz.

Türkiye''de son on yılda bankacılık sistemimiz Galata Bankerliği''ne dönüştü. İmalat sanayiini değil, devleti "fonluyor". Tabiî, inanılmaz derecede yüksek faiz hadleriyle. Bir yandan da "açık pozisyon" yoluyla dışarıdan "Sıcak Para" getiriyor, Türk lirasına çevirerek kısa vadeli kredi veriyor, bastırılmış kurlardan yararlanarak dışarıya muazzam faiz transferleri yapıyor. Şu anda devlet faizi ile enflasyon arasındaki fark yüzde 50''nin üzerinde. Dünyanın hiçbir ülkesinde yüzde 50 reel faiz yok!

Türkiye, sıcak para ve faizci azınlık cenneti. 1980 sonrasında, sayıları 10 bin dolayında tahmin edilen bir faizci azınlık, ekonominin vebası haline geldi. Bankalar bu faizci azınlığın hem mensubu, hem de temsilcisi. O yüzden kârlarına kâr katıyorlar. Kriz yılı 1994''te, ilk 500 firmadan sonra gelen 250 sanayi şirketinin toplam kârı 5.7 trilyon lira iken, sadece Akbank''ın kârı 5.9 trilyon lira idi. 1998 yılında değişen birşey yok: İstanbul Borsası''na kayıtlı 253 büyük sanayi şirketinin kârı 590 trilyon TL; dört büyük bankanın kârı ise 560 trilyon TL.

Nakarat: Türkiye''de ekonomik kriz yok, devlet krizi vardır. Bu krizin anahtar parametresi faizdir. Ve bu hâlin uzun yıllar sürüp gitmesi mümkün değildir. Ya faizi körükleyen devlet anlayışı terkedilecek ve faizci azınlığın ödüllendirilmesine son verilecektir; yahut faiz mikrobu devleti de, milleti de fesada uğratacaktır.

(*) Köylü gazetesi, 3 Şubat 1324''ten nakleden Zeki Arıkan: "Millî iktisata ilişkin bir belge," Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 1994-95, s. 165.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...