Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Osman Bey''e her uğradığımda mutlaka yeni bir şey öğrenerek kalkarım. Güya o şirket yöneticisi, ben de danışmanım. Hakkını yemeyelim, zaman zaman bana danıştığı da olur. Fakat çoğu kez ben ona danışırım. Son uğradığımda biraz İbrahim''den, biraz Hanefi Gül''den, biraz Münir Hoca''nın Bangladeş serüveninden söz ettikten sonra, o gün işten çıkardığı bir müşteri temsilcisini konuştuk. Genç arkadaşımız aslında son derece başarılıydı; fakat son zamanlarda biteviye fiyat tutturamamaktan yakınıyordu. Osman''a "biraz sabırlı olsaydın" deyince, aldığım cevap şu oldu: Değişir diye bekledim, fakat tutumu hiç değişmedi. Hep bana niçin fiyat tutturamadığını anlatıp durdu. Anlattığı herşey doğru, fakat çözüm yok. Bana doğrular değil, çözüm lazım!

Bu sözler beni birkaç ay önce okuduğum bir habere götürdü: "Hamsi şişeye girdi: Baba-oğul Demirbay''lar hamsi yağını salatada kullanılabilecek hale getirdi." (Hürriyet, 14 Ocak 2007; s. 15.) Hikâye kısaca şöyle: Samsunlu mühendis Erol Demirbay, hastalanmaması için küçükken zorla balık yağı içirilenlerden. Kurduğu işle bir bakıma çektiği acının öcünü alıyor. KTÜ Su Ürünleri Fakültesi''ni bitirdikten sonra, Türkiye''nin ilk deniz ürünleri fabrikası olan Demas''a girmiş. Demas''ın kurucusu Gürcan Hamsici, 1970''lerin başlarında Karadeniz''in karşı kıyılarındaki Sovyet balık fabrikalarını dolaşmış ve kelleyi koltuğa alıp gizlice fotoğraflar çekmiş. Sonra birkaç mühendisle çalışıp aynı makinaları Türkiye''de de imal etmeyi başarmış.

Erol Bey''in Demas''ta çalışırken en çok dikkatini çeken şu olmuş: "İşçiler her gün bir çay bardağı hamsi yağı içiyordu. Hepsi de son derece iştahlı, buna rağmen kilosuz, pire gibi adamlardı." İşin peşini bırakmayan Erol Bey araştırmalarını sürdürmüş ve üniversitelerin tanıdığı gıda teknolojisi profesörlerine "Hamsi yağının rafine edilip sofralık yağ haline getirilmesi mümkün mü?" sorusunu yöneltmiş. Aldığı cevap "mümkün fakat çok zor!" olmuş. Demirbay, "Buradaki anahtar kelime ''mümkün'' idi. Zor kısmını hiç umursamadım!" diyor.

Denizden markasıyla hamsi yağını şişeleyip satma başarısı gösteren Demirbay''ların (ve Demas''ın kurucusu Gürcan Bey''in) başarısını özetleyen anahtar kelimeler şunlar: Dikkat, cesaret, araştırma ruhu, gözükaralık ve ilişki kurabilme yeteneği. Tek tek

ele alalım:

  • Erol Bey''in dikkati, çocukluğunun balıkyağlı acı deneyimiyle sıhhatli işçilerin hamsi yağını kafaya dikişlerinden yaratıcı bir fikir çıkarıyor.
  • Gürcan Bey''in cesareti, sıradan hatalar işleyenlerin esir kamplarına gönderildiği Sovyet Rusya''da, dolaştığı fabrikaların makinalarını inceden inceye fotoğraflayabilmesinde kendisini açık biçimde gösteriyor. Bazıları bunun cesaretten ziyade, rüşvet ve benzeri etik olmayan ilişkilerin sonucu olabileceğini ileri sürseler bile, durum değişmez. Komünist bir ülkede o dönemde rüşvet vererek böyle bir işi gerçekleştirmek, ileride ayrıntılı biçimde tartışacağımız etik sorunlar yaratsa bile, gene de cesaret örneğidir.
  • Araştırma ruhu, girişimciliğin olmazsa olmazıdır. Elinde malzemeleriyle üniversite üniversite dolaşan bir kişi, mutlaka sonunda amacına ulaşır. Niyet varsa yol bulunur.
  • Sorduğu bütün bilim adamlarının cevabı, "mümkün ama çok zor" oluyor. Girişimci olmayanlar buradaki zor veya çok zor ifadelerine takılıp, sahayı terk ederler. Girişimci ise mümkünün peşine düşer.

    Güney Kore''yi bir sanayi ülkesi haline getiren önemli şirketlerden biri olan Daewoo''nun kurucusu Kim Woo-Choong, başarısının sırrını açıklarken, Erol Bey''den farklı konuşmuyor: "Eğer ortada %1 başarı şansı varsa, gerçek işadamı o yüzde biri ateşi alevlendirecek kıvılcım olarak görür. İş hayatı bir artı birin iki ettiği bir alan değildir. Orada bir ona, on elliye dönüşür." Daewoo''nun entelektüel kurucusuna göre, rakamlar bize sadece miktardan haber verirler ve bu, onların sınırıdır. Örneğin, içinde 100 inek ve bir insan olan bir çiftliğiniz varsa, rakamlar size sayının 101 olduğunu söyler, fakat azınlığın gücü hakkında hiçbir şey söylemezler.

    Burada anahtar ifade "azınlığın gücü"dür. Kim Woo-Choong, azınlığın gücünü kanıtlamak için, bir tarihçi ciddiyetiyle, Mısır''dan kovulan Musevilerin nasıl Filistin''i ele geçirdiklerini anlatır: "Kenan''a önce 12 kişilik bir keşif kolu gönderirler. Geri döndüklerinde, 10 tanesi Kenanilerle başa çıkmalarının mümkün olmadığını söyler. Neden? Çünkü hem Musevilerden daha uzun boyludurlar, hem de şehirleri muazzam surlarla çevrilidir. Diğer ikisi itiraz eder. Korkacak bir şey olmadığını, çünkü bu ülkenin kendilerine Tanrı tarafından vaat edilmiş olduğunu söylerler. Demokratik çoğunluğa göre karar vermiş olsalardı, Musevilerin geri dönmesi gerekirdi. Fakat aksini yaptılar ve o iki kişiye uydular. Çoğunluğun kararı her zaman tarihi biçimlendirmez. Azınlığın meydan okuma ruhu daha etkilidir."

    Son olarak, Erol Demirbay''ın insanlarla ilişki kurabilme yeteneğinin girişimcilik başarısındaki etkisine dikkat etmemiz gerekiyor. Adamdan anlamayan, işten anlamaz!

  • Yorumlar

    Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

    10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

    10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...