Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Aliya İzzetbegoviç, modern çağda ve belki de tüm insanlık tarihinde "önder ama insan" dedirten çok az sayıdaki şahsiyetlerden biriydi. Bir bakıma peygamberlerin vasfıdır bu. "Alimler peygamberlerin varisleri" olduklarına göre, aynı zamanda gerçek bir alim olan Aliya''nın başarısına şaşmamak lazım. Aliya''nın başarısı mı? Bununla şanlı Bosna zaferini kastetmiyorum. Bu zaferden daha önemli olan, Aliya''nın hayatı boyunca sürdürdüğü "Kötülükle Savaş" azmidir. İşin tuhafı, insanın kötülüğe karşı savaşı kazanamayacağını düşündüğü halde, kötülükle savaştan bir an olsun vazgeçmiyordu. Hapishane notlarında şöyle diyordu: "Her şeyi yaşadığınız ve atlattığınızda, yüzlerce kere düşüp tekrar kalktığınızda, tüm boş ümitlerden ve rahatlıklardan vazgeçip göz önündeki hakikate yapıştığınızda, ancak o vakit hayatın nihaî gayesinin KÖTÜLÜĞE KARŞI SAVAŞ olduğunu fark edersiniz. Bu savaşta çok az şey yapılabilir, fakat bize kalan tek şey budur. Bunun ötesinde ebediyen felaket ve ölüm vardır." Niçe''nin "üstün-insan"ları zayıftır, diyordu. Çünkü onun üstün-insana tavsiye ettiği şekilde "sadece kendisi için yaşamak, kendi içgüdülerinin peşinden gitmek" kolaydır. Zor olan, başkaları için ve kendi içgüdülerine karşı yaşamaktır. Misillemede bulunmak kolay, affetmek zordur. Sadece ikincisi insanı üstün insan yapar. "Allahım, hatalıysam beni affet, ama iyi bir Hıristiyan''a kötü bir Müslüman''dan daha çok saygı duyuyorum."

Aliya''ya göre insanın temel meselesi ŞEREF idi. Politika veya ekonominin insanları şerefsizleştirmesina dayanamıyordu. Ivo Andric''in bize en önemli mesajının şu olduğunu söylüyordu: Sarhoş olma! "İnsanlar alkolün ne kadar zararlı olduğu hakkında konuşurken ikna edici sayısız misaller verirler. Doktor alkolün sağlık için ne kadar zararlı olduğundan bahseder; sosyal hizmet uzmanı, alkoliklerin ailelerinin sorunlarından, boşanmalardan, mutsuz çocuklar ve yıkılmış yuvalardan bahseder; kamu görevlileri iktisadî kayıpları sayıp döker… Fakat en önemli gerekçe ihmal edilir: İnsanın şerefi. İnsanlara şunu söylemek istiyorum: Kendi hatırınız, kendi saygınlığınız için içmeyin; kendinizi alçaltmayın."

Aliya''ya göre, alkolle ilgili yasağın dinî bir yasak haline gelmesinin sebebi muhtemelen budur. Çünkü din, bu fayda ve zarar hesabına kayıtsız kalabilir, fakat insan saygınlığının ihlaline kayıtsız kalamaz. İnsanlara şöyle sesleniyordu: "Allah, hayvanlardan farklı olarak bizi DİK YÜRÜR şekilde yarattı. Çoğu insan bu imtiyazı kullanmaz, hayatlarının çoğunda eğilir, hatta sürünürler. İnsan böyle mi yapmalı? Allah''ın bu büyük nimetini, dik yürümeyi reddetmek nankörlük değil midir?"

Binayı Ayakta Tutan Fikirdir

Aliya iyi ve bilgin bir insan olduğu kadar, önder bir yöneticiydi de. Düşünen bir yönetici. Şu büyük, cüretkâr binaya bakın, diyordu: Onu beton veya çeliğin bir arada tuttuğu doğrudur. Fakat esas doğru, onu bir arada tutan şeyin, binanın temel denge ve oranları içindeki DÜŞÜNCE olduğudur. İnsanların deli danalar gibi koşturarak değil, düşünerek çalışmasını ve yönetmesini isterdi. "Dünya büyük ve fethedilemez bir şeydir. Geçeceğiniz bütün yolları deriyle kaplayamazsınız; fakat bir deriyle (ayakkabı) ayağınızı kaplarsanız sonuç aynı olur. Dünyaya ve şartlarına hükmetmenin tek yolu budur. Yaşlı insanlar kalın giysiler içinde bile üşürler; çünkü kendi hararetleri yoktur. Dışarıdaki soğuğa direnmenin en iyi yolu, kanımızı harekete geçirmek ve böylece kendimizi İÇERİDEN sıcak tutmaktır. Tek gerçek çözüm yolu budur." Bunları Aliya''nın ÖZGÜRLÜĞE KAÇIŞIM başlıklı zindan notlarından yazıyorum. KLASİK yayınları onun diğer kitaplarını da temiz bir dille Türkçeleştirmiş (www.klasikyayinlari.com) Notlardan birkaç alıntıyla yetiniyorum:

Tek başına ilkeler yeterli değildir. İkinci belirleyici parametre insandır. Mesele, ilkeleri uygulayan insanlara bağlıdır.

Kiekegaard "İşinde, her zaman ve her yerde ciddi ol" der. İşi yarım bırakmaktan daha kötü bir şey yoktur. Bazen bu ihanet ve yalana eşittir.

Bela aramak cesaret değil, deliliktir. Cesaret, insanların sakınamayacağı sorunlarla makul bir şekilde yüzleşme istekliliğidir.

Hayal gücü kuvvetli olan insanlar çoğunlukla tembeldir. Çalışkan olanlar da çoğunlukla kuru, mantıklı ve hesaplıdırlar.

Aşırı bilgi bazen yaratıcı düşünceyi engelleyebilir.

Hakikaten iyi olan bir iş ile ödülü eşzamanlıdır. İyi bir iş ile ödülü, nesne ile gölgesi gibi birbirinden ayrılmaz. Zihnimizdeki ödül onu sadece önemsizleştirir. Yaralı bir kuşu tedavi eden veya caddede peşine düşen eniği doyuran çocuğa bakın. Herhangi bir özel ödül peşinde midir, yoksa zaten ödüllendirilmiş olduğunu mu hisseder? Gözlerindeki sevince bakın!

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...