Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Dünya ekonomisinin patronları her yl Eylül ayı sonunda Washington''da biraraya gelip, sistemin akıbetini tartışırlar. Önde gelen yayın organları da bu önemli hadiseyi kapak konusu yapar, hatta özel ekler hazırlarlar. Özellikle The Economist ile Financial Times tarafından yayımlanan ekler çok ilgi görür, çünkü patronların sadece görüşlerini değil, ince hesaplarını da (satır aralarında) yansıtırlar.

Financial Times''ın bu yılki eki şu spotla açılıyor: " Dünya ekonomisi sadece geçen yıl bu vakitler şiddetlenen fırtınayı dindirmekle kalmadı, göz kamaştıracak kadar başarı gösterdi. Şimdi en büyük belirsizlik Wall Street''ten kaynaklanıyor."

Wall Street dünya sisteminin iktisatçılarını niçin bu derece korkutuyor? Birkaç rakamla mümkün bir cevap bulmaya çalışalım. 1999 yılının ilk altı ayında Alman sanayi üretimi (yıllık bazda) yüzde 1.5 gerilemiş, Japon üretimi yüzde 1 artmış iken; Amerikan sanayi üretimi yüzde 2 artmış. Buna karşılık Japonya''da perakende satışlar yüzde 2.5 düşerken, Amerika''da perakende satışlar yüzde 7.6 yükselmiş.

Bundan ne çıkar? En azından şu: Japonlar kendilerini gün geçtikçe yoksul, Amerikalılarsa zengin ''hissediyor'' olmalı. Wall Street''te hisse fiyatları şiştikçe, neredeyse yarıya yakını doğrudan veya dolaylı yollarla hisse senedi sahibi bulunan Amerikan yurttaşları kendilerini varlıklı hissedip tüketimlerini arttırıyorlar. Japonya''daysa bunun tersi oluyor. Günün birinde hisselerin havası alınmaya başlandığında, panik egemen olur ve tüketim talebi ister istemez kısılır.

Dünya ekonomisinde 1999 yılının diğer bir ilginç gelişmesi de ülkelerarası doğrudan sermaye yatırımlarının dörtte birlik artışla 800 milyar doların üzerine tırmanmakta olmasıdır. Bunda pek tabii ülkeler (hatta kıtalar) arası şirket birleşmelerinin büyük payı var. UNCTAD raporuna göre, sadece Ocak-Eylül döneminde geçen yılın tamamının 1.3 misli değerinde şirket evliliği gerçekleşti. ABD, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yaklaşık yüzde 30''unu çekiyor. Bu yılki sermaye girişleri, geçen yılkinden yüzde 50 daha fazla. Çin''in 1998''deki 45 milyar dolarlık sermaye girişi ise 1999''da 35 milyar dolar olacak gibi.

UNCTAD raporuna göre, dünyadaki 60 bin ulusötesi (transnasyonal) şirket, dünya hasılasının dörtte birini üretiyor. Bu şirketler 1998 yılında 11 trilyon dolarlık satış gerçekleştirdiler. Bu rakam aynı yılın yaklaşık 7 trilyon dolarlık dünya ticaretinin yüzde 50 üzerindedir ve uluslararası üretimin uluslararası ticaretin önüne geçtiğini göstermektedir.

1998 yılında, dünyadaki toplam doğrudan yabancı sermaye yatırımı 649 milyar dolar iken, bunun 595 milyar doları sanayileşmiş ülkeler tarafından, 52 milyar dolarıysa gelişmekte olan ülkeler tarafından yapılmıştır. Bu yatırımların 460 milyar dolarlık kısmı sanayileşmiş ülkelere, 166 milyar dolarlık kısmı ise gelişmekte olan ülkelere yönelmiştir. Bu ikinci miktarın üçte ikisinden fazlası (başta Çin ve Brezilya olmak üzere) ilk on ülkeye akmaktadır. Orta ve Doğu Avrupa''ya yönelen doğrudan yabancı sermaye ise 1998 yılında 18 milyar dolarda kalmıştır; Çin''e akan sermayenin yüzde 40''ı.


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...