Sivil toplum ve birey
Mustafa ÖzelYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 04/03/1999, Perşembe • Yeni Şafak Haber Merkezi
Türkiye''de son 20 yılın gözde terimlerinden biri "Sivil Toplum" oldu. Biraz da galiba "askerî" sıfatına karşıtlığı çağrıştırdığı için aydınların dilinden düşmeyen bu terim, kapitalist sistemin fikrî sigortalarından biridir. Kapitalizm, cemaat yapılarını parçalamadan var olamazdı. Oysa sivil toplum denen insan öbekleri, güya siyasî toplumun (devletin) dışında örgütlenen cemaatlerdir. Gerçekten böyle olsa, kapitalizm devam edemezdi! Mesela TÜSİAD nedir? Bir sivil toplum örgütü! Ya TÜRK İŞ? O da sivil toplum örgütü! (MÜSİAD da dindar sivil toplum örgütlerinin başını çekiyordur zahir!) Oysa TÜSİAD ve Türk İş, Türkiye''de kapitalizmin kaleleridir. Serbest piyasaların oluşumunu engelleyen güç bloklarıdır bunlar. Böyle "sivillik" dostlar başına. Sivil toplum, liberal-kapitalist düzenlemenin en kolay yutulur numarasıdır.
Liberalizm, bireyci bir siyaset felsefesidir. Bu anlamda "monarşist" Hobbes bile liberal geleneğin en önemli (hatta kurucu) halkalarından biridir. Onyedi ve 18. yy liberal düşünürlerin öğretilerinin özü, soyluların veya (çoğunlukla onların güdümünde olan) devletin, orta sınıf bireylerinin özgürlük alanını sınırlamaması, dolayısıyla servet edinme arayışlarına engel olmaması gerektiğidir. Başka bir deyişle, modern kapitalizmi ortaya çıkaracak olan girişimci sınıfın ekonomik haklarını güvence altına alma arayışıdır. Genellikle liberal öğretinin kâğıt üzerinde ''evrensel'' veçheleri öne çıkarılmış, üst tabakanın ve kralın haklarına karşı ne kadar yerinde taleplerle ortaya çıkıldığı vurgulanmıştır. Fakat, ''demokratik'' olarak nitelendirilebilmesi için, bu taleplerin ''aşağıdaki çoğunluğun'' özgürlük ve çıkarlarını da yansıtması gerekmez mi? Bu anlamda, kapitalizmin meşruiyet beratı olan liberal siyaset felsefesi özü itibariyle anti-demokratiktir. Pratikte, az sayıdaki girişken orta sınıf bireyinin mülkiyet haklarını üst azınlığa ve alt çoğunluğa karşı koruma öğretisidir.
Liberalizm mülkiyetçi bir siyasî ideolojidir. Kapitalist yapıların oturmasıyla güçlü bir blok haline gelen sermaye sınıfının mülkiyet haklarını, büyük çoğunluğun aleyhine teminat altına alan bir siyasî programdır. Programın özü, mülksüzleştirilen çoğunluğa ''sus payı'' kabilinden bir takım siyasî-iktisadî hakların tanınması, buna karşılık kapitalist sistemin temel işleyişine dokunulmamasıdır. Benjamin Constant, 1818 yılında Paris''te Kraliyet Akademisi''nde yaptığı konuşmada kadîm dünya ile modern dünyanın iktidar ve hürriyet anlayışlarını şöyle tefrik ediyordu: "Eskiler muayyen bir devletin bütün yurttaşları arasında bir iktidar bölüşümünü amaçlıyor ve buna özgürlük diyorlardı. Modernlerin gayesi, özel mülklerini emniyet altına almaktır. Onlar için özgürlük, modern kurumların desteği altındaki bütün bu mülklerin teminatları demektir."
Siyasetbilimci John Dunn''a göre, liberalizmin başlangıcı ilerlemecilik, sonu tutuculuktur. Çünkü ''özne''si soyut anlamda herhangi bir birey değil, toplum içindeki belirli bir öbeğe mensup bireydir. Liberal düşünürler toplum, devlet ve ekonomiyi bireylerin eylemlerinin toplamı olarak anlamaya çalışırlar. Hatta bu uygulama için "metodolojik bireycilik" diye bilinen, bu varlıkların (bireylerin) anlaşılabilecekleri biricik hurafedışı yolun bu olduğunda, ortada mel''un bireylerden başka anlaşılması gereken hiç bir şeyin olmadığında ısrar eden sistemli bir profesyonel entellektüel ideoloji bile geliştirdiler. Liberaller siyasetlerinde direngen bir tavırla birey haklarını savunmakta; ve en azından alenî kültürel tercihlerinde bireyselliğin gelişimine çok değer vermekte, onu yüceltmektedirler. Aydın orta sınıfın bireysellik saygısı sadece onu aydın olmayan sınıflardan ayıran, Romantisizmden kalma bir kültürel mirasa ve bohem hayatındaki cazibenin artmasına işaret eden bir saygı değildir. Bu saygı onu esas olarak çalışan sınıflardan ayırmaktadır. Birey, çalışan (emeğiyle geçinen) sınıflara mensup olmayandır!
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.