Yiğit bön gerek
Mustafa ÖzelYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 23/03/2008, Pazar • Yeni Şafak Haber Merkezi
Bön kelimesine sözlüklerin verdiği karşılık "budala, saf, avanak". İsmail Kara, kendisine "sen benim en saf talebemsin" diyen ortaokul öğretmenine şöyle der: "Saf ile ne demek istiyorsunuz? Bön mü, temiz mi?" Öğretmenin cevabı unutulamayacak niteliktedir: "İsmail''ciğim, bu ikisi bir arada olur. Biri olmayınca, diğeri de olmaz!"
Aklınız mı karıştı? Dadaloğlu''nun şu koşmasını okuyun, biraz daha karışsın:
Gönülden gönüle yol gider derler
Onu sürmeye hoşça can gerek
Doğru söyle yiğit işin doğrusun
Hilebaz olamaz yiğit bön gerek
Bön olmak, bir değer sistemine sahip olmak demektir. Çağdaş yönetim düşünürlerine göre, önderliğin rolü esas olarak "inanç ve değer sistemleri geliştirip muhafaza etmektir." Kurumsal önder, meseleleri kendi çıkarlarının gerektirdiği gibi değil, kurum veya toplum için uzun-vadeli içerimleri bakımından ele alır. Bu ise bayağı bön olmayı gerektirir. Bönlüğün zirvesi, dünyayı (ebedî hayat uğruna) tamamen terktir.
Hz. Ali''nin, Mısır''a vali olarak atadığı Malik b. Haris''e gönderdiği emirnâme, Müslüman bir yöneticide bulunması gereken bönlüklerin mükemmel bir özetidir. Mehmed Akif tarafından Türkçeleştirilen bu mektubun günümüz siyaset ve ekonomi kurmayları için önemi, hiç şüphesiz çok büyüktür. Mektubun ilk iki maddesine göz atalım:
1. Allah''tan kork, Kitabında emrettiği farzlara uy. El, dil ve kalbinle Cenab-ı Hakk''a hizmet eyle. Nefsine hâkim ol. Davranış-bilimci Selznick, kişisel liderlikle kurumsal liderlik arasında önemli bir ayırıma dikkat çekiyor: Kişisel liderliğin görevi rutin işleri görmek ve kişilerarası ilişkileri kolaylaştırmak iken, daha ziyade büyük örgütlerin yüksek kademelerinde görülen kurumsal liderliğin rolü esas olarak "inanç ve değer sistemleri geliştirip muhafaza etmektir." Kurumsal liderin başlıca işlevi örgüt politikasını tanımlamak, bu politikayı gerçekleştirecek olan yapıyı kurmak ve yapıyı ayakta tutacak değerleri yaşatmaktır. Değer sisteminin muhafazası, liderin bütün yönetilen tabakalar için "emsal kişilik" haline gelmesiyle mümkündür. Örgütün ideolojisi ve değer sistemi liderde en iyi temsilini bulmalı ki, aşağıya doğru pürüzsüz paylaşılsın ve gönülden benimsensin. Hülasa, lider "kendine yontmayan, bön bir kişi" olmalı ki, takip edilebilsin.
2. Halkın takdiri, Hakk''ın takdirini yansıtır. Senin şimdi kendinden önceki yöneticiler için söylediklerini, yarın halk senin için söyleyecek. Biriktireceğin en güzel azık hayra yönelik işlerin olsun. İki işletme uzmanı, Behling ile McFillen, karizmatik liderliğin dokuz şarta bağlı olduğunu tespit ediyorlar. Bunların altısı liderde, üçü de takipçilerde bulunmalıdır. (a) Liderde bulunması gereken ilk vasıf empatidir: Takipçilerin ihtiyaçlarına ihtimam göstermek, istek ve korkularıyla ilgilenmek. (b) Misyonun dramatikleştirilmesi: Maksadın etkileyici, duygusal dille ve eylemler aracılığıyla ifadesi. (c) Özgüveni yansıtmak: Kendine güven ve emniyet hissiyle hareket etmek. (d) Kendi imajını büyütmek: Kişisel yetkinliği hususunda iyi izlenim uyandırmak, zafer kazanmaya yatkın olduğunu hissettirmek. (e) Takipçilerini kendilerinin yetkinlik ve kabiliyetlerine inandırmak; büyük işler başarabilecekleri duygusunu vermek. (f) Takipçilere başarıya ulaşma yolunda fırsat vermek, sorumluluğu delege etmek ve takipçilerin önündeki engelleri kaldırmak.
Takipçiler ise, başarılı kurumsal liderlik için aşağıdaki üç şartı yerine getiriyor olmalıdır: (a) Huşu: Liderin kabiliyetlerine aklın ötesinde inanç beslemek. (b) İlham: Takipçiler, örgüt misyonunun manevî ve ahlâkî amaçları hususunda ikna olmalıdır. (c) Yetkilenme: Takipçiler, engelleri aşabileceklerine ve büyük işler başarabileceklerine inanmalıdırlar. Ancak böyle ortamlarda iyi işler başarılır ve liderler hayırla anılırlar.
Sonuç: Lider "budala, saf, avanak" diye anılmak pahasına bön olmalıdır. Bön olmayan liderleri kimse takip etmez. Takipçisiz büyük işler başarılamaz. Dadaloğlu''nun dediği gibi:
Dadaloğlu''m der ki belim bükülür
Gözlerimin nuru yere dökülür
Yalnız taştan duvar olmaz sökülür
Koç yiğide emmi dayı il gerek.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.