Zeki birey, akıllı örgüt!
Mustafa ÖzelYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 11/11/2007, Pazar • Yeni Şafak Haber Merkezi
Avrupalı, Amerikalı veya Japonların dünyanın diğer ülkelerine karşı maddî üstünlüğünün kaynağı bireysel beceri veya yetenek farkı değildir. Peki birey olarak bizden daha zeki ve akıllı değilseler, nasıl oluyor da toplum olarak bizden çok daha güçlü ve zenginler?
Öncelikle zeki olmak ile akıllı olmayı birbirinden ayırmamız gerek. Çok az sayıda üstün (veya geri) zekâlı insan bir yana, zekânın insanlar arasındaki dağılımında büyük eşitsizlikler yoktur. Akıllı olmak ise, kendi zekâmızın her şeye yetemeyeceğini kavramak demektir. Batı ile Doğu veya Kuzey ile Güney ülkeleri arasındaki fark bir zekâ farkı değil, "farklı zekâları örgütleme farkı"dır. Güç ve servet farkını doğuran, zeki bireylerden çok, akıllı örgütlerdir.
Örgüt! İşte size karanlık, korkutucu bir kelime! Sadece lisans derslerinde değil, yüksek lisans derslerinde bile, "Bana birkaç örgüt adı söyler misiniz!" diye sorduğumda, öğrencilerin değişmez cevapları şu olmuştur: "PKK, El Kaide, IRA." Aynı soru benim öğrencilik yıllarımda sorulmuş olsaydı, her halde alınan cevap şu olurdu: "Dev Genç, Halkın Yolu, Akıncı Gençlik, Ülkücü Hareket."
Türk insanının zihninde örgüt kelimesi, nedense sadece anarşi ve ölümü çağrıştırıyor. Oysa örgüt, toplumlar için ölüm değil, hayat kaynağıdır. Aile bir örgüt, şirket bir örgüt, devlet bir örgüt, toplumun kendisi bir örgüttür. İşyeri anlamındaki kâr-hâneye nasıl zamanla kerhane demişsek; organizasyon anlamındaki örgüt kelimesine de en olumsuz anlamları yüklemişiz.
Örgüt, ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere bir araya gelmiş insan topluluğudur. Yönetici, örgütün bu amaca etkin ve verimli bir biçimde ulaşması için belirli rolleri üstlenen (ve bunları gerçekleştiren) bir rehberdir. Samuel Certo, yöneticiliği şöyle tanımlıyor: "Management is the process of reaching organizational goals by working with and through people and other organizatioanl resources." Bu tanımı ana parçalarına ayıracak olursak:
1. Yöneticilik bir süreçtir.
2. Amacı örgütsel hedeflere ulaşmaktır.
3. Bunu insanlarla çalışarak ve diğer örgütsel kaynakları kullanarak gerçekleştirir.
Örgüt (teşkilat/organizasyon), ortak bir amaç uğruna bir araya gelmiş insan topluluğudur. Bu topluluğu yönetenlere yönetici diyoruz. İngilizcede "management", Türkçede ise "iş idaresi" veya "yöneticilik" kelimesiyle karşılanan, örgütleri yönetme sanat veya bilimi bir bakıma insanlığın tarihi kadar eskidir. Yöneticiliğin çağımızdaki en gözde tanımları şunlardır:
Mary Parker Follett: "İşleri başkalarına yaptırma sanatı."
Peter Drucker: "Örgüte yön verme, önderlik etme ve amaçlara ulaşmak için örgüt kaynaklarının nasıl kullanılacağına karar verme işi."
Richard L. Daft: "Örgütsel kaynakları planlama, örgütleme, yönlendirme ve denetleme suretiyle; etkin ve verimli bir biçimde örgütün amaçlarına ulaşma süreci."
Örgütsel etkinlik, örgütün belirlenmiş bir hedefi başarma derecesidir. Şirketin, müşterileri memnun edecek kalitede bir ürün geliştirmesi gibi. Verimlilik ise, bu amaca ulaşırken kullanılan kaynak miktarıyla alakalıdır. Kaliteli bir ürünü, şirketi iflas ettirecek bir maliyetle geliştirmişseniz, etkili fakat verimsiz bir iş yapmışsınızdır. Aynı şekilde, ordunuzun yarısını kaybettiğiniz bir savaşı pek de kazanmış sayılmazsınız! Başarının maliyeti, kendisi kadar önemlidir.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.