Çankaya"ya doğru

Yılmaz her geçen gün biraz daha Çankaya''nın uzağına düşüyor. Neden böyle oldu?

Anap Genel Başkanı''nı Cumhurbaşkanlığından uzaklaştıran gelişmeleri şöyle sıralayabiliriz:

1- 18 Nisan 1999 seçim neticeleri. Anap''ın 4''üncü parti olarak sandıktan çıkması, "Halkın güvenmediği birine Çankaya yolu açılır mı?" tartışmalarını başlattı.

2- DSP ile MHP''nin birbirine yakınlaşması. Anap, DSP ile MHP arasında köprü olma avantajını kullanacaktı. Oysa, aksine Yılmaz''ın Ecevit ile arası açılırken, Bahçeli ve Ecevit''in birbirine güveni arttı; ilişkileri sıcaklaştı.

DSP - MHP bloku, DSP-Anap blokunun yerini aldı. MHP değil, Anap kolayca vazgeçilebilecek bir ortak durumuna geldi.

3- Demirel''in önünü açacak 5+5 formülü, Yılmaz''ın yolunu tıkayan bir başka unsur olarak ortaya çıktı. Mesut Yılmaz, samimiyetle Demirel''e destek verseydi, zaten Çankaya''ya veda etmek zorunda kalacaktı. Ama samimiyetsiz tutumu yüzünden, bu defa, Ecevit ile arası açıldı; bir güven bunalımı doğdu.

Aksine iddialar cılız sesle ortaya konulsa dahi, Mesut Yılmaz''ın Çankaya yolu kapanmıştır.

Bir başka tartışma konusu da şu: Cumhurbaşkanı Meclis içinden mi, dışından mı olsun?

Demokrat görünmek isteyenler "Meclis içinden" demekte.

Oysa, Meclis''in dışından birinin seçilmesinin demokrasi ile çelişen bir tarafı var mı?

Meclis dışından aday

Meclis''in içinden olsun hassasiyeti, zaman içinde, dayatmalara karşı gelişti. "Aman, Meclis''in içinden olsun da, eski genelkurmay başkanları, baskı kullanarak Çankaya''ya çıkmasın."

Temelde, böyle bir endişe yatıyor. Meclis''in içinden olması, yasa dışı zorlamalara karşı bir tedbir.

1960''ı takiben, Cemal Gürsel''den sonra, malûm, Genelkurmay Başkanı Cevdet Sunay bu göreve geldi. Sonra da, Genelkurmay Başkanı Faruk Gürler, aynı yolun yolcusu olmak istedi, fakat engellendi.

1961 Anayasasında, Cumhurbaşkanlarının atadığı senatörler vardı. Senatör olmak suretiyle, Cumhurbaşkanlığı seçimine katılmak mümkündü. Hatta Senato''da boş koltuk bulunmuyorsa, bir kontenjan senatörü istifa ettirilerek, onun yerine "Cumhurbaşkanı adayının atanması" bile söz konusu idi.

Faruk Gürler için bu yol denenmişti. Gürler, Genelkurmay Başkanlığı''ndan ayrıldı; bir senatör istifa ettirildi; Gürler Sunay tarafından senatör olarak atandı. Fakat nihai hamlede, TBMM''nin iradesine takıldı.

1982 Anayasası ile, Senato kaldırılınca, Meclis dışından adayların tamamen önünü kesmemek için 110 milletvekilinin teklifi sistemi benimsendi.

Demirel Kuleli''de

110 milletvekili, kendi iradesiyle Meclis dışından birini aday olarak gösterse, bu, neden antidemokratik olsun?

Antidemokratik olan, ister Meclis içinden, ister dışından 28 Şubat''a bulaşan birinin Cumhurbaşkanı seçilmesidir.

Meselâ Karadayı veya Çevik Bir. 28 Şubat''ın sivil aktörleri de var.

28 Şubat''ın en faal aktörlerinden Demirel tasfiye oldu.

Sıra Mesut Yılmaz''da.

Demirel''in Çankaya''dan ayrıldıktan sonra Güniz Sokak yerine Kuleli sokağında oturması da kaderin bir cilvesi herhalde. Sabah gazetesinden Yavuz Donat, Kuleli sokağında, Ali Şener''e ait villanın fotoğrafını da yayınladı. Şimdi Cumhurbaşkanlığı tarafından bedelsiz olarak kiralanan bu villa, Çankaya''dan ayrılınca Demirel''e tahsis edilecekmiş. Demirel siyasi faaliyetlerini Kuleli''den yürütecek.

Dünkü Milliyet Gazetesi''nde bir haber çıktı. "Biz bu işte yokuz" başlığını taşıyan haberde Orgeneral Kıvrıkoğlu''nun Başbakan Ecevit''e "Kimse ordunun adayı değil" mesajını yolladığı ileri sürülüyordu.

Her nedense Genelkurmay Genel Sekreterliği ordu lehinde olan bu habere tepki göstermiş. Genel Sekreterlik dün "Biz bu işte varız" anlamına gelen bir açıklama yaptı.

Askerin Cumhurbaşkanı seçimine karıştığı izlenimini yaratacak bu açıklama, bence talihsiz bir açıklamaydı. Faruk Gürler olayı hâlâ zihinlerde. O dönemdeki subayların bu büyük ayıbı unutulmadı.

Bubi tuzağı

Nihayet heyecanla beklenilen gün geldi. Cumhurbaşkanlığı seçimlerine start verildi. Ama zirveden bir sonuç çıkmadı. Demek Ecevit önce muhalefetin nabzını tutacak, sonradan "İktidar adayı" belirlenecek.

Belki de "5+5" formülünde görüldüğü gibi, liderler ne derse desin, milletvekilleri, onlara rağmen, belirleyici olmak isteyecekler.

Son oylamada görüldü ki, DSP ve MHP haricinde, diğer partilerin üyeleri, vicdanlarının sesini dinleme hususunda hassas davranıyorlar, dayatmalara karşı çıkıyorlar.

Gizli oy, liderlere kurulan bubi tuzakları gibi. Onlar, oturup anlaşıyor, el sıkışıyor, sandıktan farklı bir sonuç çıkıyor.

Cumhurbaşkanlığı seçimi sürprizlerle dolu.