Vesayetin etkinleşmesi...

Siyasetin son otuz yılında mührü bulunan Süleyman Demirel''in bu özel durumu ile ilgili çok şey söylemek mümkün. Ama daha önemlisi bu özel durum son iki yılda düne kadar mücadele ettiği mevzileri de teslim almış(?) görünüyor. Bu, Süleyman Demirel''in izlediği politikanın başkaları tarafından da haklı bulunması anlamına gelmiyor, ama Türkiye şartlarında başka türlü politik başarıdan herkesin umudunu kesmiş olması anlamına geliyor.

Son iki yıl boyunca yaşanılan süreçte, demokrasinin deforme olmasının izahı da, demokrasinin niçin gerektiği de Demirel''in menüsünde vardı. Bu tip bir politikanın bu derece etkinleşmiş olması, Türkiye''nin arayışlarının ertelenmiş olması ve değişim adına talep edilenlerin politikanın dar koridorlarında kaybolmuş olması ile simbiyotik bir ilişkiye sahip görünüyor. Demirel''in yıllarca mücadele ettiği rakipleri bile bugün O''nun görev süresinin uzatılmasının gerekliliğinden bahsediyorlar. Fakat bu bile rakiplerinin Demirel''in politikadaki manevra yeteneğini içselleştirmiş olmaları karşısında ikinci plana düşüyor.

Bugün Türkiye''deki siyasi hayatın tek gerçeği olarak Demirel tipi politika kendini deklare ediyor. Demirel''in siyasetteki manevraları ve taktikleri siyasetin tek reel kategorisi durumunda. Merkez sağ''daki tartışmalar, merkez sol''un bölünmüşlüğünün giderilmesine dair teklifler ya da FP''nin siyasette konum belirleme çabaları, Demirel''in hayatının çeşitli dönemlerinde belirli aşamaları geçmek için geliştirdiği metodların parça parça örnek alınmasıyla bir yerlere ulaştırılmaya çalışılıyor sanki. Demirel gerçeği siyasetin prizmasından geçerek farklı cisimlere yansıyor ve değişik renkteki oluşumlar birbirinden farklı gözükseler de temelde tek bir noktada kolayca toparlanabiliyorlar.

Siyasetteki yürüyüşünü Cumhurbaşkanlığı''na taşıdıktan sonraki açıklamaları Demirel türü siyasetin bir bakıma yoğunlaştırılmış halidir. Rakiplerinin karşısına merkez sağ siyasetin devletçi refleksleri ile çıkarken, devletin kendi aleyhine döndüğü zamanlarda demokrasiye sarılması Demirel''in hayatının döngüsel işaretleridir. Hayatının bir dönemi merkez sağ siyasetin katı çizgilerini belirginleştirmekle geçmişse, hemen ardından demokrasinin sembollerine sarılan bir siyasi evreye geçmiştir Demirel. Fakat bu döngüsellik Cumhurbaşkanlığı makamında sona ermiş ve merkez sağ siyasetin katı çizgileri ile demokrasinin sembolleri aynı anda aynı söylem düzeneğine yerleştirilmiştir. Böylece Demirel''in tek bir konuşmasında siyasete müdahale edenlerin "mecburiyetleri" ile siyasette mağdur edilenlerin "haklılıkları" yanyana, kolkola ve birbirinden rahatsız olmadan durabilmiştir. Hiçbir konuyu sonuca ulaştırmayan, hiçbir cümlenin sonuna nokta işareti (ya da soru işareti) koymayan ve herşeyin bir diğerine dolandığı bu siyaset tarzı bugün neredeyse bütün partilere sirayet etmiştir. Değişim tartışmaları rafa kaldırılmıştır. İşte Demirel tipi siyasetin geçmişteki rakiplerini bile teslim almış olmasının anlamı bu.

Şimdi küskünler ve FP hemen her adımı atarken Cumhurbaşkanı ile temas içinde olmaya çalışıyor. Hatta gensorunun verilmesinin bile Yalım Erez tarafından Cumhurbaşkanı''na danışılarak yapıldığı duyuluyor. Öte yandan gensoruya muhatap olan Hükümet''in de Cumhurbaşkanı ile temas halinde bu gensoruyu atlatmaya çalıştığı belli ediliyor. Cumhurbaşkanı birbirine rakip siyasetler arasında "hakem" olmaktan çıkıyor, birbirine rakip tüm siyasetlerin aynı anda, aynı şekilde ve aynı dozda "dayanak" noktası olmaya başlıyor. Böylece siyaset kendi elleriyle inisiyatifi bir kenara bırakırken, farkında olmadan bir başka vesayet biçimi yaratıyor. Neticede herşey şaşırtıcı bir biçimde yerinde saymaya kararlı görünüyor.