yaşama san"atının incelikleri

sevgili okuyucularım;

zaman zaman yaptığımız gibi, bugün de doğu-batı edebiyatlarından çıkarılmış fikirleri düşünmeye, etüd etmeye tahsis edilmiş bir beş dakikayı beraberce harcıyacağız.. yaşama san''atına, başarıya, mutluluğa dair hükümleri ve düşünceleri tek tek tahlil etmek ve değerlendirmek çekici ve enteresan olsa gerektir.. vecîze mahiyetindeki bu sözler, hepimizi alâkadar eden, üzerinde durulmaya değer ifadelerdir.. istifade ederek, edebî haz duyarak okuyacağımıza şüphe yoktur..

buyurunuz:

*

- mubâlâğa edilen şey, yerilmiş olur..

- en tehlikeli huy, düşmanın kusurlarını büyük görüp de faziletlerini örtmektir..

- hiçbir iyilik yoktur ki aşırı dereceye ulaştığında fenalığa dönüşmesin.. (istisnalarını hesaba katmamak kabil mi dersiniz)

- dünyada sonsuz hayat yalnız büyük eserle vücut bulur..

- dünyada doğru sözün incitmeyeceği adam azdır..

- zamanın miktarı, saatle veya günle değil; kullanım şekliyle ölçülür..

- fakirlik ve sıkıntının çokluğu; hürriyet sevgisi ve vatan sevgisi gibi hisleri yok ederek, zulme katlanmayı kolaylaştırır.. (ızdırabın büyük hamlelere de sebep olduğunu unutmamak gerekir)

- gerek insanlarda gerek devletlerde servet ve şan arttıkça açgözlülük te o nisbette artar..

- tevâzu ve sadelik bir nimettir ki, herkes başkasında görmek ister de kendisi sahip olmayı sevmez..

- insanoğlunun terbiye ile idaresi, kanunla idaresinden daha kolaydır..

- dalkavukların feyiz aldığı yerde namuslu adam çürür..

- susarak dâvasını kaybetmiş hiçbir kadın yoktur..

- sokrat diyor ki: dostunun çok, düşmanının az olmasını isteyen kişi herkese iyilikle muamele etmelidir..

- ancak güzel ahlâklı kişilerle lâübâlice görüşebilirsiniz.. bu vasıfta olmayanlarla senli benli olmak, sûistimal sebebidir..

- lâübâlilik, yalnız yaşıtlar arasında olur; kendinden büyüklerle lâübâli olan hakarete uğrar; kendinden küçük adamlarla lâübâli olanın da onların yanında değeri kalmaz..

- şeyh sadiyi şirazî: farsça yazılmış bir beytinde ''dostlarına karşı iyilik ve ikramla, düşmanlarına karşı ise barışı sağlayacak şekilde muamele ediniz'' demiştir.. (yerine göre dik ve sert durmak tehlikeyi önlemek değil midir)

- karısı ölmüş olan koca ve kocası ölmüş bir kadın; boşanan çiftlerden daha mutludurlar..

- sadelik kadınların birinci güzelliğidir; çünkü az bulunur..

- cahil kadın, cahil erkekten iyidir..

- hamiyet sözle olmaz; işle icrâatla vücud bulur..

- zulme karşı gösterilen itaat, zulmün kanun hükmüne geçmesine sebep olur..

- iyilik, ne kadar küçük olursa olsun, yine bir fedakârlığın sonucudur..

- delilleri dinlemeden bir hükmü reddeden kimseyle tartışmak doğru değildir..

- insanları düzeltmek için, kendilerini îkaz etmeli; çünkü noksan ve hata ancak cehalet ve gafletten gelir..

- kötü adamlarla dostluk edip de, iyi adam olmak; kömür hamallığı yapıp da temiz kalmaya benzer..

- yaşıtlarından dirayetli olmak, iyi birşeydir; fakat kendini daha dirayetli göstermek, tehlikeli bir harekettir..

- merhamet ne kadar tatlı ise, merhamet dilemek de o kadar acıdır..

- bir taraftarla tartışmaya girilmez; tuttuğu tarafın lehinde olursan, tartışma başlamadan biter.. aleyhinde bulunursan kavga etmek lâzım gelir..

- hüzün ruha kuvvet verir..

- en kötü meslek mesleksizliktir..

- yumuşak huyluluk, ancak akıl ve dirayetle beraber olduğu zaman makbuldür..

- yumuşak huyluluk, zaman olur ki, kuvvetten daha çok iş görür..

- terbiye, tabiata galiptir.. bu düşünceye muhalif olanlar ise, ''insan yedisinde neyse yetmişinde de odur..'' kanaatini ileriye sürmektedir.. gerçeği %50, %50 ikiye ayırmak hatıra gelse de, belki bu nisbetin ilgili şahsa göre değişebileceğini kabul etmek gerekebilir.. (yaratılışla yaratılışı değiştirmeye çalışan eğitimin birbirine ne suretle galip geleceğine dair teorilerin tarihi pek eskidir..)

*

sevgili okuyucularım; yahya kemal derdi ki; insanlık sanayide, teknikte ve yaşayışta büyük terakkilere ulaşmıştır.. fakat ahlâkta ve medeniyet değerlerinde ciddi bir mesafe kaydetmemiştir.. büyük şairin sözleriyle yukarıdaki cümleleri yan yana getirip tekrar tekrar düşünmekten kendimizi alamıyoruz..