Çarşamba akşamı Pera Müzesi''nde bir galadaydım…Gözlerimde yaşlarla bir devri yaşadım…Devir o devir ki daha Batman ortada yok!Güneydoğunun şipşirin ilçesi, bir rüyanın başlangıç noktası... Türkiye''nin umutlarının yeşermeye başladığı uzak bir diyar... Yoktan var edilen küçük Paris deniyor o zamanlar adı var kendi yok Batman''a...Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı T.P.A.O, 60''lı yıllarda kırsal dünyada petrol arıyor. Kuyular açılmış, imkanlar seferber edilmiş ama eleman temininde zorluk var...Kuş
Çarşamba akşamı Pera Müzesi''nde bir galadaydım…
Gözlerimde yaşlarla bir devri yaşadım…
Devir o devir ki daha Batman ortada yok!
Güneydoğunun şipşirin ilçesi, bir rüyanın başlangıç noktası... Türkiye''nin umutlarının yeşermeye başladığı uzak bir diyar... Yoktan var edilen küçük Paris deniyor o zamanlar adı var kendi yok Batman''a...
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı T.P.A.O, 60''lı yıllarda kırsal dünyada petrol arıyor. Kuyular açılmış, imkanlar seferber edilmiş ama eleman temininde zorluk var...
Kuş uçmaz kervan geçmez yörede Batman''da petrol aranıyor. İşte tam bu sıralarda Devlet Bab, Batman''a şimdilerde TOKİ''nin ancak başarabileceği bir yerleşim alanı yapıyor. Amaç petrol mühendislerini aileleriyle birlikte buraya çekebilmek...
Önce jeologlar, jeofizikçiler, mühendisler ve de tabii ki işçiler gerek...
Gazetelere ilanlar veriliyor, 36 lira yevmiye ile mühendisler aranıyor.
Bir yandan da ihtiyaç duyulan 4-500 kişi için aileleriyle yaşayacakları bir site kuruluyor... Sitenin okulu, öğretmeni, hastanesi doktoru her şeyi ama her şeyi var... Sitenin yüzme havuzu bile var.
Ancak buraya çalışmaya gelecek insanlar belki hayatlarını burada geçirecekler diye onlara sosyal yaşamlarında ihtiyaç duyacakları her şeyi de sunmak gerek...
Örneğin eğlence...
Yine gazetelere ilanlar veriliyor ve müzisyenler aranıyor. Bu kez onlara verilecek yevmiye mühendislerden de çok ; tam 56 TL.
İşte beni ağlatan galanın konusu bundan sonra başlıyor...
1965-1968 arası
Anadolu Pop doğuyor
1965-1968 yılları arasında Hürriyet Gazetesi''nin düzenlemiş olduğu Türkiye''ye damgasını vuran "Altın Mikrofon Şarkı Yarışması" var. Mavi Işıklar, Haramiler, Siluetler, Moğollar hep bu yarışma sonrası topluma hediye edilen orkestralar. Yer yerinden oynuyor. Anadolu halk ezgilerinden derlenmiş rock biçimi müzik yorumları Anadolu Pop olarak tarihe geçiyor. Her yıl Türk Hafif Batı Müziği birbirinden değerli eserler kazanıyor.
Cem Karaca, Erkin Koray, Rana-Selçuk Alagöz de hep Altın Mikrofon yadigarı müzisyenler...
1965''teki ilk altın Mikrofonu Yıldırım Gürses kazanıyor.
1968''deki son Altın Mikrofon da yokluklar içinde yoğrulan Batman''dan çıkıp gelen gençler tarafından Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Batman Orkestrası''nca Batman''a götürülüyor. Şarkının adı ; Meşelidir Enginde Dağlar... Hem de 6.068 oyla... İkinci 4.476 oyla Haramiler Orkestrası... 3. Moğollar, 4. ise Erkin Koray...
Batmanlı Yapımcı-Yönetmen Metin Avdaç da yıllar sonra Altın Mikrofon kazanan "TPAO Batman Orkestrası''nın hikayesini Kara Altından Altın Mikrofon''a isimli bir belgeselle anlatıyor. Fonda Aşık veysel''den şarkılar da var ; kara Toprak, Sazıma, Sarhoş Martılar, Sensizlik ve Ay beyaz deniz mavi...
Çekimleri Ankara, Batman, İzmir, Mersin, İstanbul ve Lüleburgaz''da o dönemi yaşayan kişi ve orkestra elemanlarıyla yapılan röportajlar ve görüntüler halinde geçen belgeselin galası muhteşemdi...
Hayatta kalan ve ikisi artık eve makum olanların dışında diğer iki müzisyen de oradaydı...
İlhan Telli ve Çetin Oral
Belgeselin Sanat Yönetmeni Gizem Ertürk de 1968 yılının final gecesi o dönemin "Şan Sineması"nda yapılmıştı diyerek kırk yıl sonra iki müzisyen İlhan Telli ve Çetin Oral''ı 80''li yılların sonuna doğru yanan "Şan Tiyatrosu"nda bir araya getiriyor... Yıkık duvarlar arasında ruha işleyen nostaljik görüntüler... Yine çalıp söylüyorlar yine birbirlerine sarılıyorlar ama aradan geçen yıllar belli ki yüreklere doldurduğu sevgi kadar kiloyu da bedenlere yüklemiş. O sahneleri görecektiniz...
Belgeselde, Batman yılları o tarihte orada olanlarca anlatılıyor.
Havuz başı yemekleri, çocukların sünnet düğünleri, kuyulardan fışkıran petrollerin ışığında yaşanan dostluk geceleri bir bir anlatılıyor.
İlhan Telli''nin eşi de orada hemşireymiş...
Kırk yıllık dostluklar çeşitli ağızlardan sevgi cümleleriyle anlatılıyor. Belgesel aynı zamanda Anadolu''nun bir köşesinde birbirine kenetlenmiş 500 kişinin nasıl çalıştığını, nasıl birbirine kenetlendiğini, destek olduğunu ve çok kısıtlı imkanlarla nasıl mutlu olunduğunu ve öyle bir yerde kurulan toplama orkestrayla nasıl ''şampiyon'' olunduğunu anlatıyor.
Ağlayarak izledim...
* * *
"TPAO Batman Orkestrası" 1963 yılında Batman''da kurulmuş ve "Altın Mikrofon"u alan müzisyenler 1979 yılına kadar Batman da kalmışlar. Biz burada ünlü olduk, Batman''ı bırakıp bir yere gitmeyiz demişler... Batman Orkestrası 2000 yılında yaşlılıktan ve imkansızlıktan kapanmış.
Solist İlhan Telli ve gitarist Çetin Oral''dan gayrısı hayatı terketmiş, ikisi de evden dışarı çıkamaz haldeymiş.
İşte 1968 Yılı "TPAO Batman Orkestrası Kadrosu
İlhan Telli: Klavye ve Vokal
Semih Özmert: Bateri
Ünal Üstol:Gitar
Çetin Oral: Bas Gitar
Ünal Yiğitbaş: Tenor Saksafon
Atilla Akman: Gitar
* * *
Batman''ın 60''lı yıllarını anlatan ve görüntüleyen belgeselde o kadar güzel sahneler var ki doyumsuz...
Gün batımında petrol kuyularında çalışanlar, Ailece yenen danslı akşam yemekleri,Enstrümanların çekiçle tamirleri...
Dostlukların pekişmesindeki özveri, Başarıya giden yolda sanatın paraya değişilmeyen tutkusu, Ve gözden uzak, büyük şehirlerin büyüsünden ırak, daracık bir çevrede mutlu bir yaşam...
* * *
Duygulanmamın nedeni; sevginin ve azmin elinden hiç bir şeyin kurtulamayacağını hissetmem oldu. Petrole zam gelmiş ne gam!... Dudaklarımda 1968 Altın Mikrofon birincisi Batman Orkestrası''nın şarkıyla İstiklal Caddesinde bir süre yürüdüm...
Yağmur yağıyordu...
