Deli gömleği

“Ölümdür yaşanan tek başına/Aşk iki kişiliktir…” şah dizelerinin şairi, 12 Eylül''ün acısını zerrelerinde hissetmiştir. Darbecilerin, kıyımlarına gerekçe gösterdikleri özgürlükleri, kişisel hakları, inançları ve ''kutsalları'' kalbura çevirdiği günlerde o ve onun gibiler düşüncelerinden geri adım atmamış, ''daha özgürlük, daha demokrasi'' dedikleri için zındanlara tıkılmıştır.

Tarih, çoğu zaman nisyanı sevmez; hep bir yerlerden çıkartır geçmiş fotoğrafları karşımıza…

Aslolan fotoğrafı iyi okumaktır, yolculuğa kendimizden başlayarak…

CNN Türk''te Ataol Behramoğlu''nu izlerken, yine ''daha çok özgürlük, daha çok demokrasi'' diye haykırmasını, cuntacıların yaptıklarının yanına kâr kalmaması için gür bir nidayla, tıpkı Orhan Pamuk gibi, 12 Eylül''le yüzleşmek gerektiğini söylemesini bekledim. Fena halde yanıldım.

Anayasa değişiklik paketine SİP, İP, TKP, EMEP, ÖDP gibi hayır oyu kullanacağını, Cumhuriyet ve Sözcü gazetelerinde okuduğu yazılardan çok etkilendiği ve doğrudan kendi düşüncesini şekillendirdiği için referans aldığı bu mevkuteleri salık vererek herkesi ''hayır''a çağırdığını büyük bir şaşkınlık içinde izledim.

AK Parti''nin yargıyı ele geçirmek için etrafını temizlediğini, anti-laik yaşam tarzını toplumun bütün kesimlerine yaymak için anayasa değişikliğini dayattığını, ancak şeriatçıların ve gericilerin ''evet'' diyeceğini, CHP''nin paketin hazırlanma sürecinde çok uğraştığını ancak AK Parti''nin buna kulak asmadığını vb… anlatırken kendini dahi ikna edemediğini gördüm.

12 Eylül anayasası topluma biçilmiş bir deli gömleği idi. Bu gömleğin önemli kısımları referandumda -muhtemelen- yırtılmış olacak.

Yani, Behramoğlu gibi düşünenlerin (şeriat gelecek, İran olacağız, Erdoğan cumhurbaşkanı olacak) korkuları yüzünden 61 ve 82 cunta anayasası ile aradaki muhtıralar döneminde dayatılan yönetmelikler ve genelgelerden toplumun geleceğini kurtarmak için bir fırsat olarak sunulan pakete hayır demesini anlamak mümkün değil. Eksiklikleri elbette çok fazla, elbette arzu edilen sonuca ulaşılabilmiş değil ancak, kökten retçi, öteleyici, yok sayıcı, hiçbir katkı sunmadan sadece ''tu-kaka'' yaklaşımıyla bu fırsatın heba edilmemesi gerekiyor.

Yani şunları iyi bilmek, hiç kuşkusuz, öncü insanların ardına takılmış onbinlerin de içini rahatlatacak:

2006''da Şemdinli''deki olaylar nedeniyle hazırladığı iddianame yüzünden HSYK tarafından görevden alınan ve beş parasız bırakılan Sarıkaya tekrar mesleğine dönebilir. İnançlarının gereğini yerine getirmeleri suç addedilerek YAŞ kararları ile ordudan ilişikleri kesilen İskender Pala gibi yüzlerce asker yeniden kışlalarının yolunu tutabilir. ''Bir onlardan bir ötekilerden'' diyerek suçsuz gençleri idama götüren 12 Eylül cuntacılarından hesap sorulabilir. Ülkenin yargı sistemini ideolojik bir yörüngeye oturtan ve güçlü bir siyasi destek de gören HSYK dükalığına son verilebilir. Şemdinli gibi örnekler bir daha yaşanmayabilir. İç hukuk yolları tıkandığı için AİHM''ye başvurmak zorunda bırakılan vatandaşlar, yeni dönemde Avrupa kapılarını aşındırmak yerine Anayasa Mahkemesi''nde sorununa çözüm bulabilir. Şehit aileleri, gaziler, kadınlar, işadamları, engelliler daha fazla haklara kavuşabilir. Özgürlüklerin sınırları genişler, demokrasi herkesin eşit şekilde yararlanabileceği bir fırsatlar bahçesine dönüşebilir…

Bütün bu iyileştirmeleri bir partinin artı hanesine yazmak ahmaklık olur. Çünkü kazanırsa ülke kazanır. Anayasa değişir, iktidar gider, başka bir parti gelir. Ama hak haktır.

O yüzden, Ataol Behramoğlu''nun endişelerini anlamakta güçlük çektim. Ancak, şairin başka korkuları olduğunu hissettim. Endişesi daha derinde, daha farklı…

Ama dünya değişiyor. 70''li, 80''li yılların bilinç düzeyinden çok farklı bir mecrada akıyor hayat. Özgürleşme ve demokratikleşme düzleminde baktığımız meseleye bir de bu açıdan göz atmakta yarar var…