Muhafazakar gazete neden tiraj almaz?

Ekrem Dumanlı''nın toplum tarafından "tasfiye edilecek gazeteciler" listesi çıkarması ve yeni oluşacak bir medya düzeninden sözetmesi, kimi öfkeli, kim alaycı ama hepsi eleştirel bir takım itirazları beraberinde getirdi.

Çoğusu rasyonel de, gerçekçi de olmayan, kafasını kuma gömmüş, iler tutar yanı bulunmayan gerekçelere dayalı, çirkin bir büyüklenme de içeren itirazlardı ki, Dumanlı''nın haklılığını teyitten öteye gidemediler. Düşünce içermeyen, mesnetsiz suçlamalardı çoğusu.

Gelgelelim, bir itiraz donesi benim ilgimi çekti.

Mehmet Y. Yılmaz''dan alıntı (Hurriyet-18.08.2009) yapacak olursak şunu söylüyordu: "Gidecek olanların yönettikleri ya da çalıştıkları yayın organları Türkiye''nin en çok satan, reklam alan medyası." Yani özetle şu: "Sizin ne gazeteleriniz okunuyor, ne televizyonlarınız izleniyor. Siz derdinize yanın, biz daha uzun süre buradayız."

Ahmet Hakan ise, bu salvoya mütevazı bir katkı yaptığı yazısında, ortak kabul görmüş bu durumun gerekçelerini saydı: Buna göre, gazete tirajlarının büyük bir kısmını AK Parti''ye oy vermeyen okurlar oluşturuyor; AK Parti''ye oy verenlerin büyük çoğunluğu maalesef gazete alma kültürüne sahip değil, AK Parti''ye oy veren büyük kitlenin politik merak duygusu düşük; Türkiye''de basın tarihi ve geleneği, muhafazakar kitlenin ruh dünyasına ve iklimine uzak düşüyor, gazete çıkarmak kolay ama gazete okuma kültürüne sahip okur bulmak zor... Gibi..

Doğrudur, geçtiğimiz yıl birkaç iyi adamın kafasında tasarı olarak kalayazmış Cafcaf Dergisi''nin, belli bir okuru sabitlemeden/garantilemeden çıkamadığını hatırlıyorum. Bu derginin başındaki ismin, çaresizlikten "şu kadar abone sağlanana kadar, basamayız" demişliği vardı hatta.

Ahmet Hakan''ın tespitlerinde gerçeklik payı yok değil, velhasıl. AK Parti''nin oluşturduğu rüzgarın çok az bir kısmının muhafazakar medyaya değdiği de yalan değil.

Gelgelelim, seçimini beğenmediği vatandaşa elini hiç aza alıştırmayan bir hakaret potansiyeliyle "göbeğini kaşıyan adam, bidon kafa" diyebilen bir gazeteci modelinin "en çok bizim televizyonlarımız izleniyor, ne haber" türü nanikler yaparken daha dikkatli olmalarını salık verebilirim: Neden? Şundan: O çok izlenmesiyle övünülen ve kötü taklitleri pıtırak gibi ekranlara sürülen evlilik programlarını da, o bitmez tükenmez dizileri de, suyu çıkmış magazin programlarını da, göbeğini kaşıyan adam dediğiniz sıradan/ortalama vatandaşla, onun evde patik ören/çorba pişiren karısı izliyor. Hem "biz daha çok kazanıyoruz, sattırıyoruz, okutuyoruz" deyip, hem de onu izleyen vatandaşa hakaret etmek hatırlatayım, müşteri velinimetimiz ilkesine ters düşüyor.

Nitekim, rakip olarak kodladığı medyayı, sınıfsal statü göstergeleriyle, sınıf merkezli önkabulleriyle dövmeye çalışanların elindeki "sen okunmuyorsun, ben okunuyorum" argümanı, 5 vakit namazını kılan, teravihini, Ramazan''ını kaçırmayanlara değil, bilakis ast-üst ilişkisi kurdukları ortalama vatandaşa tekabül ediyor.

Muhafazakar kesimin tiraj ve reyting alıp alamadığı hususu ise biraz karışık. Birincisi Hürriyet, Milliyet ve benzeri gazetelerin doğum tarihiyle, sözgelimi daha çocuk yaştaki Yeni Şafak''ınki kıyaslandığında ne dediğim anlaşılabilir. "Basın-Yayın" işinin hakikaten bir gelenek, uzun mesafe koşusu olduğu ve bu geleneğin hem 1980''lerden itibaren "okumaya" başlayan, hem de ve daha önemlisi 1980''lerden itibaren nefes almasına izin verilen muhafazakar kitlelerin, ilgi alanına girdiği de bir gerçek. Bunda inanç perspektifi nedeniyle ''suret''ten, "boş işler" tabir edilmiş görsel sanatlardan, yazı-çizi meselelerinden uzak durulmasının da bir parça payı yok mudur? Vardır.

Oysa mesele burada bitmiyor, çünkü insanın aklına Osmanlı düşüyor. Osmanlı''da yüksek bir sanat-estetik kültürü, geniş ve derinlikli bir elyazması tarihi, bir devre adını verecek zevk-ü sefa işleri mevcuttu da, Cumhuriyet dönemi muhafazakar kesiminin, neden 80 yıl boyunca "karnını doyurmak"tan başka bir uğraşla bir iştigali olamadı?

Meselenin düğüm noktası işte burası: Çünkü, dindar kesimler Cumhuriyet tarihi boyunca, iktidardan, iktidarın getirdiği nitelikli yaşam tarzından, yaşamını sürdürecek asgari şartlar dışındaki her türlü lüksten, itinayla uzak tutulmuştur. Bu kesimlerin kendi hevessizlikleri yeterli bulunmayacak kadar büyük bir ciddiyetle hem de… Cumhuriyet rejiminin "bölücülere ve gericilere" uyguladığı baskının bal gibi sınıfsal bir tarafı vardır anlayacağınız. Elindeki üç kuruşla, gazete ya da ekmek arasında seçim yapması beklenen birinden gazeteyi seçmesini bekleyemezsiniz.

Muhafazakar gazetelerin ve TV''lerin gayet iyi tirajlar, ratingler aldığını düşünüyorum velhasıl. Ha, bu geri bırakılmışlıktan ötürü, hem okur, hem de bu kesim gazetecileri nezdinde, öteki mahalle karşısında ciddi bir aşağılık kompleksi yok mudur? Vardır.

Ama emin olun, geçmesi yakındır.