Gazetecilik nerede biter?

Bugün bir gazetenin yayın yönetmenliğini yapan ve bir dönem birlikte çalıştığımız bir meslektaşım(!) şöyle bir cümle kullanmıştı bir ara... ''İslamcılardan gazeteci olmaz! Çünkü onlar tecavüz, taciz haberlerini okurun okuyacağı şekilde veremez!'' Bu meslektaşımın ismi çok lazım değil, ama bu cümleyi o günden beri hep aklımın bir kenarında tutarım. Nedenini meslek hayatımda başımdan geçen iki örneği verdikten sonra izah edeyim...

***

Telsizden Taksim Gezi Parkı''nda intihar vakası anonsunu duyar duymaz fırladım.

Bölgeye ulaştığımda anons üzerine bölgeye gelen polis ekipleri çevrede araştırma yapıyordu.

Gezi Parkı''nın Hilton Oteli tarafındaki girişine yönelmeyi tercih ettim.

Parka adımımı atar atmaz anonsta sözü edilen olayla yüzyüze gelmem de bir oldu. Yağmurun sicim gibi yağdığı o gece, Gezi Parkı''ndaki ağaçlardan birinin dalına ince bir sicimle kendini asmış yaşlıca bir adam çıkmıştı karşıma... Bir elinde yere düşmek üzere olan buruşuk kağıtlar vardı, yerdeki küçük beyaz poşet içerisinde ise yarısı kullanılmış ilaç kutuları...Fotoğraf makinemi çıkarıp karşımdaki soğuk bedenin fotoğraflarını çekip polisi beklemeye başladım.

Polis geldi, işlemleri yapıldıktan sonra ağaç dalından bir meyve toplanır gibi indirilen yaşlı adamın bedeni yere yatırıldı. Ambulans gelmeyince caddeden çevrilen bir ticari taksinin bagajına atıldı ve en yakın hastanenin morguna götürüldü.

Bu haber ertesi gün, çalıştığım gazete dahil hiç bir gazetede yayınlanmadı. İntihar vakalarının sıkça görüldüğü o aylarda ''hiç bir şekilde'' intihar haberi girmeme kararı almıştık. Diğer gazetelerde de benzer bir prensip kararı sözkonusuydu...

''Bu olayın arkasında nasıl bir dram vardı, hangi insanın cesedi bir ticari taksinin bagajında götürülmeyi hakederdi, o yaşlı adam ilaçlarını alamadığı için mi bu yolu seçmişti, o yaşlı adamı canından bezdiren yaşam şartlarını hazırlayanların hiç mi suçu yoktu?

Tüm bu sorular da o taksinin bagajında yaşlı adamla beraber soguk morgun yolunu tuttu.

***

Yakın bir tarihte yazı işlerindeki arkadaşlarımdan birinden bir araştırma yapmasını istemiştim. Son 10 yılda basına yansıyan bebek ölümü vakalarını araştırıp, nedenleriyle beraber bir dosya halinde sunacaktık. Araştırma sonrası karşımıza çıkan sonuç korkunçtu...

Okurlarımızdan o dosyayı okuyanlar hatırlayacaktır, bir kısmını oldukça yumuşatılmış cümlelerle verebilmiştik sadece...

Çünkü o verileri okurken biz bile dayanamamıştık. Okurların dimağlarını daha fazla kirletmeye gönlümüz elvermemişti.

***

Son günlerde haberlere konu olan olayı biliyorsunuz. Bu olayın ardından haberin veriliş biçimi de tartışılmaya açılınca meslektaşımın kurduğu o cümle bir kez daha aklıma geldi. Kendime yeniden sordum. Gazetecinin dini, imanı, vicdanı mesleğini nasıl etkiler? Kendimce de cevaplar buldum.

Herşeyden önce bilinmeli ki, bu kadim tartışmanın sonu yok. İlkeleri de, kuralları da... Medya Derneği''nin, Gazeteciler Cemiyeti''nin yayınladığı Hak ve Sorumluluk Bildirgeleri''nin de mihrapta mahalli yok.

Ancak bildiğimiz bazı şeyler var: Mesela bir kere, ''Gazetecilik nerede başlar, nerede biter?'' sorusuna cevap verebilmek için bu ülkede 5-10 yıl öncesine kadar bizi biz yapan örf ve adetlerin nasıl birbir ortadan kalktığını kaybolduğunu hatırlamamız gerekiyor. Yetimin başını okşamayı öğütleyen bir medeniyet sayesinde bugünlere geldiğimizi unutmamamız gerekiyor. Topluma çeki düzen vermeyi kendisine vazife bilen Avrupa hayranı muharrirlerin ataerkil toplum yapısının zaaflarını keşfedip o noktalardan saldırmaya devam ettiğini bilmemiz gerekiyor. O zaafları tamir yoluna gitmek için bu toplumun kanaat önderlerinin, muhafazakar siyasetçilerinin, muhazafakar medyanın, çok geç kaldığını kabul etmemiz gerekiyor.

Bunları bildikten sonra gazeteciliğin nerede başlayıp nerede bittiğini anlarız. Çünkü öyle bir çağda yaşıyoruz ki, ilan edilen her günahın diğer bir günahı çağırdığı bir çağ bu...

Öyle bir çağda yaşıyoruz ki, pişmanlıklara, tövbelere fırsat vermeyen bir çağ bu...

Günahların milyonlarca okurla, izleyiciyle birlikte işlendiği bir çağ bu...

Bu çağ; ''Suçlu ya da suçsuz, meşhur ya da düşkün herhangi bir ''kul''un, kamunun hakkını ihlal etmeyen bir günahını sadece gazetenin \ gazetecinin yayın politikasına uygun olduğu için yayınlaması tövbe müessesesini ortadan kaldırmak için yapılan bir suikast midir?'' sorusunun cevabını beklediği bir çağ!

Bu sorunun cevabını da sadece kul hakkı endişesi taşıyan vicdanlar verir. Bana göre de bu ülkedeki insanların büyük çoğunluğunun benimsediği İslam''ın vicdanı terbiye eden tavsiyelerine kulak vermek, bir gazetecinin mesleğinden hiç bir şey eksiltmez. Aksine vicdan sahibi bir insan yapar...

Ancak vicdan sahibi bir gazeteci, sınırlarının nerede başlayıp biteceğini iyi bilir.