Şangay Beşlisi kurulduktan sonra 2001 yılında Özbekistan da örgüte dahil olduğu için aslında beşli değil altılı. Ama Şanghay Beşlisi diye anılıyor oysa asıl adı Şanghay İşbirliği Örgütü. (Shanghai Cooperation Organization)
Örgütün mimarı Çin Halk Cumhuriyeti sayılır.
Soğuk savaş sonrası ABD"nin tek süper güç olarak sahneye çıkması üzerine 1996"da kurulmuş bir işbirliği.
Dünyanın tek kutuplu olmasının mahzurlarından hareketle örgütün çok kutupluluğun desteklenmesi amacına matuf olduğu deklare edilmiştir.
Şanghay İşbirliği Örgütü Avrupa Birliği"nin değil ABD"nin alternatifi olarak ortaya çıkmıştır.
Sahip olduğu üretim ve tüketim gücü itibariyle alternatif olma kabiliyetine sahip ancak üyeler arasındaki ilişkilerin alternatif güce dönüşmesine engel olduğu bir örgüt Şanghay İşbirliği Örgütü.
Üyelerin hepsi (Çin Halk Cumhuriyeti, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya, Tacikistan ve Özbekistan) komünizm kültüründen gelen yöneticilerin elinde. Yardımlaşma ve dayanışma ruhu gelişmemiş, demokrasi bilinci ise henüz yeşermemiş bir örgüt. Çin hala komünizm rejiminin takipçisi.
Sözde güvenlik, ekonomi ve kültür alanında işbirliği yapacaklardı.
İşbirliği ruhundan mahrum olduğu için bu güne kadar birkaç askeri tatbikat ve sadece bir sanat fuarı dışında dişe dokunur bir etkinliğe sahip olamadı. Çin"in teklif ettiği 100 maddelik ekonomik işbirliği paketi de sonuçsuz kaldı.
Peki başbakanımız önce şaka yollu sonra ciddi biçimde neden bu örgüte üyelik meselesini gündeme getirdi?
Bence iki temel sebebi var.
Birincisi başbakan batının ukala yönetim kadrolarına restini çekti. Daha dün müracaat edip Türkiye"nin gerçekleştirdiği reformlar ve kalkınma düzeyinden bir hayli uzak ülkelerin hemen üyeliğe kabul edilip Türkiye"nin yarım asırdır kapıda bekletilmesini Erdoğan gibi işkolik ve gururuna düşkün bir yöneticinin hazmetmesi mümkün değildi, öyle de oldu. Bugün AB ekonomik kriz ile boğuşmakta ve dağılma ihtimalleri konuşulmaktadır. Böyle bir ortamda istikrarlı biçimde gelişen ve büyüyen Türkiye"nin AB"ye ihtiyacının olmadığı da aşikârdır.
Tabiî ki, başbakanın AB"ye rest çekiyor olması AB"ye sırt çevirmek anlamına gelmiyor/gelmez. Çünkü AB üyesi ülkelerle olan ticari, siyasi ve insani ilişkiler vaz geçilecek ilişkiler değildir. Türkiye aynı zamanda bir Avrupa ülkesidir.
İkincisi ise Şanghay Altılısının sahip olduğu müthiş pazardır. Gelişen ve büyüyen Türkiye"nin kendisini bu pazardan uzakta tutması mümkün değildir. Küresel ülke olma yolundaki strateji Şanghay Altılısını ihmal etmeyi öngörmez. Türk Hava Yolları"nın Asya uçuş noktalarını 18"den 36"ya çıkarmasının Türkiye"nin Asya ile de bağlarını güçlendirmesinden başka bir anlamı yoktur.
Ayrıca Türkiye Şanghay İşbirliği Örgütü"ne sanıldığı gibi bigane değildir. Örgütün asli üyelerinin yanı sıra gözlemci üyeleri (Afganistan, Hindistan, İran, Moğolistan ve Pakistan) ve diyalog partnerleri vardır. Türkiye Belarus ve Sri Lanka ile örgütün diyalog partnerlerinden biridir.
Türkiye diyalog partnerliğinden gözlemci üye statüsüne çıkmayı arzulamaktadır.
Hasıl-ı kelam başbakan Şanghay İşbirliği Örgütü"ne göz kırparak hem AB"nin çifte standartçı ukala yöneticilerine tavır koymuş hem de Asya"da gözlemci üye statüsüne yükselme kararlılığını dünyaya duyurmuştur.
Yoksa demokrasisi sürekli gelişen, NATO üyesi olan ve küreselleşme yolunda emin adımlarla ilerleyen Türkiye"nin dikta rejimlerin sözde işbirliği gibi görünen içi kof bir örgüte üye olmasının makul bir izahı yoktur.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.