Bir yangının düşündürdükleri

Geçtiğimiz günlerde Bolu Kartalkaya’da meydana gelen yangın içimizi yaktı. 36’sı çocuk 78 kişinin hayatını kaybettiği ihmallerle dolu bu yangından dolayı, bir kaç kendini bilmez hariç, bütün ülke üzüldü, yas tuttu. Bu elim hadiseden dolayı ihmali bulunan herkese adalet önünde hesap vereceğinden hiç şüphem yok. Yapılan yanlışların hesabı mahkeme önünde sorulacaktır. Lakin kaybolan canlar, paramparça olan aileler geriye gelmeyecek. Bu tarz bir hadiseden sonra doğal olarak herkes yangın durumununda ne yapacağına dair bilgi edinmeye başladı. Deprem anında neler yapılması gerektiğini yaşanan bir depremden sonra öğrendiğimiz için bu durum hiç şaşırtıcı değil. Aynı zamanda da hep olduğu gibi bu olaydan sonra da fırsatçılar türedi lakin yangın tüpleri ve benzeri hususlarda ani artış yapanlar hızlıca tespit edildi.

Şimdi oteller, büyük toplanma alanları yangına karşı önlemlerini gözden geçiriyorlar. Herkes üzerine düşeni yapıp benzer bir durumun yaşanmamasına dikkat etmek zorunda. Kültür ve sanat kurumlarının özellikle müzelerin ne durumda olduğunu, yangın anında sanat eserlerine ne derece zarar gelebileceğini düşünürken Amerika’da meydana gelen bir yangın haberi beni şaşırttı.

Seattle’de yer alan Davidson Galleries’te çıkan yangın sonucu Picasso, Rembrandt, Goya ve M.C. Escher gibi sanatçıların eserleri kayboldu. Davidson Galleries müdürü Rebecca McDonald, yaptığı açıklamada “Eserlerin çoğunun kurtarılacağını umuyoruz. Şu anda onları sınıflandırıyoruz” dedi. McDonald, son 50 yılda 16.000 ila 18.000 parça biriktirdiğini söyledi. Koleksiyondaki en eski parça 1490 yılına dayanıyor, en yeni parçalar ise daha birkaç haftalık.

Galeri, envanterini Seattle şehir merkezindeki Pioneer Meydanı’ndan birkaç blok ötedeki yeni bir yere planlı bir şekilde taşımaya sadece birkaç hafta kalmıştı. Birkaç sanat eseri, taşınma hazırlığı olarak zemine serilmiş ve bu da onları olası duman hasarına daha açık hale getirmişti. Davidson, “Eserlerini bize emanet eden çağdaş sanatçılar için en çok üzülüyorum” dedi. “Oraya gidip kendim görene kadar tam etkisini göremedim. Galeriye girdiğinizde çok dramatik oluyor. Orası çok karanlık.” Galeri ekibi, Pazar günü güncellenen bir Facebook gönderisinde, dumanın bazı sanat eserlerine zarar verdiğini söyledi. Gönderide, “Şu anda hasarın boyutunu değerlendirme sürecindeyiz. Ancak, başlangıçta düşünüldüğü kadar kapsamlı değildi ve envanterimizin büyük çoğunluğunu koruyabileceğimizi umuyoruz” yazıyordu.

McDonald, olay yerine gelen itfaiyecilere de teşekkür etti. “İtfaiyeciler harikaydı. Galeride olduklarını anladıklarında su kullanma konusunda çok dikkatliydiler.” dedi. “Yangın galerinin arka tarafında başladı, alevler söndürüldükten sonra itfaiyeciler eserleri dikkatlice korudular ve dışarıya paketlediler” dedi McDonald. Yangının ardından itfaiyeciler ve sanatçılar sanat eserlerini taşımak için bir araya geldiler.

Gazze’de yaşanan insanlık dramı, İsrail’in uyguladığı soykırım şimdilik sona erdi lakin yaşananları görmezden gelemeyiz. Hep söylediğimiz gibi yapmamız gereken Filistin hakkında konuşmaya devam etmek olmalı. Bu amaçla Filistin’i Görme Biçimleri isimli Everest yayınlarından çıkan kitabın öneminden bahsetmek istiyorum. Neslihan Demirci editörlüğünde çıkan kitap dört ana bölümden oluşuyor.

Filistin’i Yazmak

Beyazperdede Filistin

Filistin’i Görmek: Temsil Biçimleri

Filistin’i Yaşatmak: Toplum, Hafıza ve Kültürel Miras

Sanat üzerinden Filistin’e derinlikli bir bakışın sunulduğu, içinde farklı yazarların makalelerinin ve/veya röportajlarının olduğu bu çalışmanın son derece önemli bir boşluğu doldurmaya faydası olacağına inanıyorum.