Sistem çöküyor mu?
Sami ŞenerYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 08/04/2001, Pazar • Yeni Şafak Haber Merkezi
Son günlerde toplumun her kesiminde meydana gelen huzursuzluk, insanımızı sokağa çıkardı. Özellikle ekonomik sıkıntıların tahammül edilmez seviyelere gelmesi, "artık yeter" sloganının herkes tarafından ortak bir şekilde telaffuzuna yol açtı. Aslında bu cümle, geç kalınmış bir haykırıştı. Çünkü, ülkedeki sistemin oturmamışlığı ve halka rağmen sürdürülmek istenmesi ile böyle bir iflasın geleceği bekleniyordu.
Evet, aslında ülkede sistem filan çökmüyor!.. Çünkü, toplumun benimsediği ve desteklediği bir sistem hiçbir zaman olmadı ki... Ama, sistemin gerçekte var olmayışının son sinyali, halkın tamamen fakirleşmesi ve ekmeğinin bile zor bir şekilde sağlanmasıyla ortaya çıktı. Bu yüzden, halkın meselesine sahip olması konusundaki duyarlılığı, oldukça geç kalmış bir tepki olarak söylenebilir. Çünkü; ülkenin tüm kuralları çözüldükten, ekonomik kaynakları sonuna kadar talan edildikten sonra; böyle bir hak arayışının ne denli etkili ve sonuç getirebileceği tartışmalıdır. Buna rağmen, devlet sistemine çöreklenmiş bir grup talancı ve duygusuz insanın kendine gelmesine katkıda bulunabileceği için faydadan uzak değil.
Bir yönetim sistemi, önce toplumdaki güç dengesini kurması ve gruplar arasındaki hakları eşit bir şekilde tanımasıyla kendi meşruiyetini ortaya koyar. Türkiye''de, devletten başkasına "haklılık statüsü" kabul etmeme anlayışı, bir grup insanın, devlet adına toplumu tahakküm altına almasına ve keyfî yönetime imkan vermiştir. Bu ülkede yaşayan birçok insan da, mevcut yönetim şeklini kutsal kabul ederek; sefaleti, horlanmayı, ezilmeyi kaçınılmaz bir kader gibi rıza göstermiştir. Konuya direnenler ise, "devlet düşmanı" ilan edilerek, mevcut anlayışın eleştirisine imkan verilmemiş; bu menfaat sisteminin devamı sağlanmıştır.
Toplumsal sistemler, zaman içerisinde değişmeye açık yönetim ve organizasyon şekilleridir. Bu yüzden, sistemi tartışmak demek; devletin kendisini tartışmak veya devletin varlığını tehlikeye atmak demek değildir. Genelde tüm fikir hareketleri ve akımlar, devlet ve toplum anlayışlarının felsefi temelleri üzerinde dururlar. Bu konu farklı bir konudur ve Türkiye''de böyle bir alana girmek zaten yasaklanmıştır. Bunun tartışması ayrıca yapılabilir.
Ama benim burada ifade etmek istediğim konu, Türkiye''de kamu yönetimindeki bazı yetkililerin veya bazı kurum görevlilerinin; ülke meselelerinin tartışılmasından, hukuki düzenlemelerin değişmesinden fevkalade endişe ve rahatsızlık duymalarıdır. Mesela; gösteri yürüyüşleri kanunu ile, izinsiz bir yürüyüş ve toplanma yapılması suç kabul edilmiştir. Dünyanın hiçbir demokratik ülkesinde böyle bir kanun yoktur. Açık ve demokratik bir sistemin asıl özelliği; halkın görüş ve tepkilerini her platformda ortaya koyabilmesidir. Olayın pratik yönüne baktığımızda, toplumun çeşitli kesimlerinden bu konuda gelen bir istek, yetkili merciler tarafından bazı gerekçeler gösterilerek uygun bulunmamaktadır. Mesela birkaç gündür süren esnaf kesiminin haykırışları ve tepkileri, izinsiz yürüyüş gerekçesiyle engellenerek, toplumun sıkıntılarının dile getirilmesine imkan verilmemektedir. Halkın yönetim üzerinde etkili olduğu demokratik uygulama bunun neresinde?..
Halkın büyük bölümü ekonomik bakımdan ezilecek, ama tepkilerini ortaya koyma biçimi, bazı prosüdürlere uymadığı için engellenecek... Bu durum, sadece son olayda değil; toplumdaki birçok hak arayışının karşısına çıkan keyfî bir icraatın göstergesidir.
Bu tür tutumlar devam ettiği sürece, bu ülkeyi yönetenlerin toplumla uzlaşma veya tartışma yerine, onları kendi anlayışları doğrultusunda gütmeleri gibi, hiç de meşru olmayan bir yönetim tarzı ortaya çıkmaktadır.
İşte, sistemin pratikte olmayışının en çarpıcı misali, bu tür olaylarla da kendisini göstermektedir.
Türkiye''deki sistem, devlet adına hareket eden hükümet ve halk arasında bir denge ve hak eşitliği getirmediği müddetçe, bir inzibat gücü olarak varlığını sürdürecektir. Böyle bir yapıda, hiçbir sosyal, ahlaki ve hukuki değerin fonksiyon göremiyeceği kabul edilmelidir. Çünkü, çağımızın modern sistemi; baskı ve korku gücü olmanın ötesinde, sosyal hizmetler getiren, halkının önünü açan, ekonomik imkan ve yatırımları sunan "organizatör bir nitelik" taşımaktadır.
Halkımız; kendine inanarak, güvenerek ve rollerini iyi belirleyerek hareket etmelidir. Hiçbir kimse, kendini birilerinin hizmetçisi veya hamalı görmek istemez. Sistemin, topluma karşı bakışı, toplumun ona verdiği değer ile ortaya çıkar. Halk; dünyada her sistemin gerçek sahibi ve otoritesidir. Sistemler, halka hizmet etmek için vardırlar. Siyaset; hakın emrinde ve onun değerlerin bekçiliğini yapmak için kurulmuş metodlar topluluğudur. Bu yüzden; toplumsal refah, huzur ve istikrar getiremeyen siyasetin, toplumdan özür dileyerek hizmet sahnesinden çekilmesi onurlu bir gelenektir. Fakat bilinmelidir ki, gerçek siyaset; topluma hizmeti esas almış bir felsefe ve organizasyonun yönetime getirilmesidir; bu önemli görev de, toplumun üzerindedir. Bu tarz, benim partimin veya benim adamlarımın siyaseti olmak yerine; halkı gözeten ve halka hesap veren; hangi politika ise, o benim siyasetimdir; parolasını gözetir. Böyle yapıldığında, gerçek kriterler hakim olur, sahte ve grupçu eğilimlerin tasfiyesi sağlanabilir.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.