Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

40 yıl önce sadece tıbbi bir kavram olarak kullanılan kriz, ekonomik kriz olarak yerleşti zihinlere. Kalp krizi dahil her türlü krizin sebebi ekonomik kriz. Alım gücünün düşmesi, işsizliğin yükselmesi, işini kaybetme endişesi. Sadece ekonomik bir olay değil, bir ruh hali kriz, refah gibi.

Ekonomik kriz sadece tüketim alışkanlıklarını değil hayatın her anını etkiliyor. Seyircinin TV''de seyretmek istediği programlar değişiyor ekonomik kriz dönemlerinde. 2001 krizinde Kim 500 Milyar İster gibi bilgiyle doğru orantılı para kazandıran yarışma programları, bu dönemde yerini daha çok reality şova sırtını dayanan ''sözde yarışma programlarına'' terk etti.

Küresel kriz öncesi maddi sıkıntı yaşayan TV''ler ucuza mal olan reality şov benzeri yapımlarla seyirciyi bu döneme hazırlamışlardı. Reality şov çeşitliliğinde diğer kanallara fark atan Flash TV, evlilik vaat eden programını ihraç etme başarısını gösterdi. Bu sezon iş vaat eden yeni bir formatla izleyicinin karşısına çıkmakta gecikmedi.

İşsizlik uzun yıllardır ekonominin kangrenleşmiş bir meselesi. Ekonomik kriz vurmadan önce de binlerce kişi bu dertle muzdaripti. Ama bir farkla. Kriz olmadığı zamanlarda işsizlik ''kişisel bir başarısızlık'' olarak algılanırken; kriz dönemlerinde işsizler kümesinin genişlemesinden dolayı yönetenlerin başarısızlık hanesine transfer olur.

Ekim ayında yayınlanmaya başlayan İş Peşinde''ye 623.000 kişi, 4024 işveren başvurmuş, 413 kişi iş sahibi olabilmiş.

Vatandaş iş peşinde, kanal reyting peşinde, katılan firmalar reklam peşinde.

Programa katılan firmalar eleman arıyormuş gibi değil de isimlerini duyurmak için katılıyor gibiler. Ayaklarına gelen bedava reklam fırsatını değerlendiriyorlar. Uzun uzun kendilerinden, ne kadar köklü bir firma olduklarından bahsettikten sonra aradıkları kriterlere geliyor sıra. Tecrübe işin olmazsa olmazı. Tabiî ki de haklarıdır tecrübeli eleman hatta usta aramak. Ama sosyal hak olarak sigorta, maaş olarak asgari ücretle değil! Gerçi asgari ücretin altında maaş teklif edenler dahi çıkıyor yüzleri kızarmadan. Eleman değil köle arıyorlar sanki kendilerine.

Yüksek işsizlik oranı işvereni güçlü çalışanı güçsüz kılıyor. Onca tecrübesine ve eğitimine rağmen ne iş olsa yaparım abi formatına giriyor çaresiz iş arayan kişi. Geleceğini garanti almaktan çoktan vazgeçmiş, günü kurtarma, akşam evine ekmek götürme derdinde.

Krizi fırsat bilenlerin mağdur rolüne soyunmaları yüzünden işsiz kalmış pek çoğu. Lüks hayatına devam edenler krizi bahane ederek çalışanların maaşlarını ödemiyor. Çek ve senetler protesto oluyor. Krizi fırsata çevirme peşinde olan fırsatçılar, gerçekten sistemin krize girmesine sebep oluyor ya da var olan krizin daha da derinleşmesine.

Fırsatçılık finansçıların jargonudur. Savaşı, depremi, her türlü felaketi fırsata çevirmekte üstlerine yoktur. Paradan para kazanma üzerine kurulu finans ekonomisi iş ahlakı kavramını erozyona uğratmış durumda.

Evlilik programlarında evi olsun, iyi bir maaşı olsun, beni taşıyabilsin, mümkünse dikensiz gül bahçesi olsun istekleri çift taraflı olabiliyor. Talip olarak katıldığı programda bir anda diğer tarafa geçip seçici konumuna yükselebiliyor katılımcı ve isteklerini sıralamaya başlıyor. İş Peşinde de ise kırmızı çizgi o kadar kalın ki taraf değiştirmek maalesef mümkün değil. Canlı yayında köle pazarında gibi sıralanıp verilen süre içinde kendisini ifade etmesi isteniyor. İfade edemediği takdirde işe kabul edilme şansını yitirdiği gibi sunucu tarafından da azarlanıyor. ''Sen böyle mıy mıy konuşursan kimse almaz seni işe!'' ''Canlı yayında iş görüşmesine geliyorsun kılığına kıyafetine bak!''

Kendinden önceki az konuştuğu için fırçayı yiyince, konuşkan olmak için çabalayan kişi, programın zamanını boşa harcamak temalı azara muhatap kalıyor. Kendinize güveniyor olsanız maaş pazarlığı yapardınız gazına gelen bir başkası, maaşı az bulduğunu söyleyince ''sen önce işi bir al da maaş pazarlığını sonra yaparsın'' ikazı geliyor. Psikolojik baskı altındaki işsiz, sunucunun isteklerine cevap verebilmek için eğiliyor, bükülüyor.

Değişen ekonomi anlayışı hayatın her anını etkiliyor. Kısa vadeye endekslenen ekonomi, aile ilişkilerine aktarıldığında ''bırak git'', ''fedakarlık yapma'' anlamına gelir diyerek, artan boşanma oranlarına ilginç bir açılım getiriyor Sennett, Karakter Aşınması adlı kitabında. Güven ve sadakat bağlarını zayıflatıyor uzun vadeyi terk eden ekonomik sistem. Kazanmak, en azından kaybetmemek için rekabet etme zorunluluğu; güvensizliği, şüpheyi, kayıtsızlık duygusunu körüklüyor.

İnsan kaynakları şirketleri ve internet siteleri haksız rekabet gerekçesiyle şikayet ettiğinden İş Peşinde gerekli izinleri alıncaya kadar yayına ara verdi. Haksız rekabetten kasıt, kazanç pastalarına ortak olunması. Köle gibi sıralanan, açlık sınırının altında çalıştırılmak istenen, onurları ayaklar altına alınan insanlar değil! O insanların onuru kimsenin umurunda değil çünkü!

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...