Öyle bir geçer zaman ki
Sema Karabıyık - PazarYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 05/12/2010, Pazar • Yeni Şafak Haber Merkezi
“Ben masal gibiydim. Bir vardım bir yoktum. Çünkü çocuktum. Büyükler beni görmek isterlerse var olurdum. Görmek istemezlerse yok. Ama yanılıyorlardı. Ben hep vardım. En çok da beni yok sandıkları zamanlarda vardım. Hepsi birbirlerini birbirlerine göründükleri kadar biliyorlar tanıyorlardı. Oysa benim yanımda bütün maskeleri düşüyordu. Çünkü ben çocuktum. Yoktum. Onları en gerçek halleriyle çizdim aklımım defterine. Ben büyüdükçe onlar masal oldu içimde.”
Yukarıdaki paragraf sessiz sedasız yayına giren; ama oldukça gürültülü bir şekilde ekranda kendine yer açan; hikayeyi altı yaşındaki karakterin bakış açısından anlatan Öyle Bir Geçer Zaman Ki dizisinde Osman''ın sözleri. Büyümüş, yıllar sonra bize çocukluğunu, ailesinin nasıl parçalandığını anlatan Osman''ın dış sesi.
Öyle Bir Geçer Zaman Ki tanıtımı da anlatımı da bir çocuk tarafından yapılan ilk yerli dizi ekranlardaki.
Neden çok izleniyor sorusuna içimizdeki Osman''ı gün yüzüne çıkardığı için cevabını verdiğim bir dizi. Zaman öyle bir geçmiş, geçecek, geçiyor ki Osman büyümüş bizimle birlikte izliyor diziyi yani çocukluğunu. Aralarda en kritik zamanlarda dış sesiyle devreye girip öylesine yorumlar yapıyor ki; edebi dili ve psikolojiye hakimiyetiyle taht kuruyor kalbimize.
Hepimizin çocukluk hatıralarında vardır; kıyıda köşede unutulmuş, haksızlık yapıldığını düşündüğü an(ı)ları. Osman hep kıyıda hep köşede hep haksızlığa maruz kalıyor. Mete''nin yemek masasında babasına bıçak çektiği sahnede, masanın altına saklanıp ''yapma baba'' diye ağladığı zaman; küçük Osman''ın çekimlerde şiddete maruz kaldığını sorguladığımızda; yönetmenin açıklamasıyla o sahnelerde Osman''ın olmadığını, Osman''ın sahnelerinin tek başına çekildiğini öğrendiğimizde; içimize su serpilmesinin sebebi sanki korunan kollanan kendi çocukluğumuz, içimizdeki çocukmuş gibi.
En şiddet yüklü sahnelerin mimarları geçmişte şiddetle yüzyüze geldikleri savunusu arkasına gizlenirler. Osman''ın yetişkinliğini merak ediyorum bu yüzden. Mete baba şiddeti sebebiyle, 16 yaşında şiddetin kitabını yazarken; ailenin en karmaşık en şiddetli hallerine şahit Osman nasıl bir yetişkin olacak merak etmemek elde değil. Dış ses Osman''ın aklı selim yorumlarına bakacak olursak; oldukça dengeli, sakin, yine ailenin en akıllısı gibi.
Küçük bir oyuncuyu hikayenin mihenk noktası yapıp, olayları onun bakış açısından anlatmak küçükleri ekran başına çektiği gibi; aile dizisi imajı vermesi açısından da oldukça güçlü bir argüman. Küçük oyuncunun çekimlerde şiddet sahnelerinden ne kadar etkilendiğini tartışıp, pedagoglar eşliğinde rolüne hazırlandığını duyunca rahatlıyoruz. Esasında Osman ekran başındaki miniklerden şanslı. Kalabalık set içinde yaşananları gerçek gibi algılayıp etkilenmesi ekran başındakilere göre daha düşük bir ihtimal. Ekran başındaki küçükleri, kendilerini Osmanla özdeşleştirip, Osman''ın yaşadıklarının izini kendi hayatında süren minikleri kim koruyacak?
Günümüzde aldatmayı normalleştirip kafalara çaktıktan sonra bir geçmiş kalmıştı tarumar etmediğimiz. Nerede o eski günler, eski evlilikler nostaljisi darmadağın oldu bu dizi ile. Ne mutlu ki aldatma bugünün meselesi değilmiş ta 1967 yılında bile mevcutmuş. Öyle ki adam karısı hapisteyken çocuklarını sokakta bırakma pahasına eve getirebiliyor öteki kadını.
1990''lı 2000''li yılların reklam replikleri dillerde. Yersen gibi, daha karpuz kesecedik gibi. Reklamın ve TV''nin geçmişe dönük olarak kitleleri etkisi altına alması olarak mı bakmalıyız meseleye? ''Çıktığım çocuk'' tabirinin 1980''lerden sonra dilimize yerleşmesinden bahis açmamalıyız! Anlatıcı Osman olduğuna göre yanlış hatırlıyor büyük ihtimal!
Mesele şu ki sanki 2000''li yılların ailesi 1967 yılına ışınlanmış gibi. Bu da geçmişe dönük algımızı bozuyor ziyadesiyle. Başbakanlık bile anlatılan hikayenin 1967 yılında geçtiğini es geçerek, öteki kadına karşı kayınvalide tarafından sarfedilen gavur kelimesinin kullanılmamasını talep ediyor. İnsan haklarına aykırı olduğu ayrımcılık yaptığı gerekçesiyle.Varolan ama bugünkü bağlamından tamamen uzak bir olguyu imha etmeye çalışıyor.
1960''lı yıllarda modern baba yoktu! Modernizm etkisinde değildi henüz aile kurumu. Klasik babalar da otoriter, ciddi, mesafeli idi. Evde erkek arkadaşı görünce hoşgeldin diyecek kadar geniş değildi. Prototip bir baba tipi yaratılmamıştı henüz, modern ve pasif olmaları beklenmiyordu. Öyle Bir Geçer Zaman Ki o kadar aştı ki kendini 30 küsur yaşındaki sır küpü Sonerle Aylin''in müsasebetini olgunlukla karşılayıp aşklarına saygı duruşunda bulanabiliyor şiddetin o yıllardaki temsilcisi Mete.
Hadi biz seyirci olarak daha ilk bölümde ilk karede Ali Kaptan ile Caroline''i gördük ve bir mim koyduk. Çocuklar ilk bölümde neden nefret ediyorlar babadan belli değil. Mete''yi babaya her karşı çıkışında hatta bıçak çekişinde haklılamak ekran başındaki çocuklara nasıl bir mesaj veriyor farkında mıyız? Haberlerde rastladığımda bıçak sahnesine, ne olursa olsun babaya el kalkmaz uyarımı; annemi aldatsa bile mi diye cevapladı 11 yaşındaki bir çocuk. Son bölümde terk ettiği çocuklarından intikam almaya yemin eden babayı görünce sessizce geri aldım sözlerimi.
Bugünkü reytinglerine aldanıp uzun yıllar ekran yolculuğunu garantilemek için yerli dizilerin bütün motiflerini kullanma arzusundaki senaristler azmetmişler bir kere. Elden ne gelir ki!
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.