Diziler başarı karnelerini, reyting listelerinden alsa da, esas ölçü naklen yayınlanan futbol maçları. Bir dizi milli maçı veya üç büyüklerin Avrupa maçlarını geride bırakıyorsa izleyicinin gönlünde taht kurmuş demektir. Kolay kolay sırtı yere gelmez. Milli maçlara meydan okuyan Yaprak Dökümü örneğinde olduğu gibi. Avrupa Yakası''na dönüş yapan Ata Demirer''in, “Yaprak Dökümü''nü Fatih Terim geçemiyor ben nasıl geçeyim” demesi bu sebepten.Üç yıl öncesine kadar TV dünyasında atv dizileri fırtına
Diziler başarı karnelerini, reyting listelerinden alsa da, esas ölçü naklen yayınlanan futbol maçları. Bir dizi milli maçı veya üç büyüklerin Avrupa maçlarını geride bırakıyorsa izleyicinin gönlünde taht kurmuş demektir. Kolay kolay sırtı yere gelmez. Milli maçlara meydan okuyan Yaprak Dökümü örneğinde olduğu gibi. Avrupa Yakası''na dönüş yapan Ata Demirer''in, “Yaprak Dökümü''nü Fatih Terim geçemiyor ben nasıl geçeyim” demesi bu sebepten.
Üç yıl öncesine kadar TV dünyasında atv dizileri fırtına gibi esiyordu. Çok seyredilen dizilerin atv ekranında olması tesadüf değildi. Süper Baba, İkinci Bahar, Asmalı Konak, Bir İstanbul Masalı gibi dizilerin yüksek reytingi, kanalın izlenme oranını yükseltiyor, bu yükselme yeni başlayan dizilerin reytingine olumlu yansıyordu. Asmalı Konak''ın getirisi yüksek reytingi, prime time''da çift dizi döneminin başlangıcı oldu. Kanal D ise dizi çöplüğüne dönmüştü. Yayından kaldırılan dizi sayısı arttıkça seyircinin kanala olan güveni sarsılıyor bu da en çok yeni dizileri vuruyordu.
''Dizi kanalı'' eleştirileri sonrası atv''nin farklı program ve formatlara yönelmesi sonun başlangıcı oldu. O gün bugündür tutmayan dizileri yayından kaldırmakla meşgul olan atv, reyting listesine zirveden giren Adanalı ile kötü gidişe dur diyecek gibi. Oktay Kaynarca''yı Çakır''ın lanetinden kurtaran Adanalı, rakip kanalların yayın politikalarında değişim rüzgârları estirdi.
Kanal D''yi dizi çöplüğü olmaktan kurtaran yapım Binbir Gece oldu. Aynı gün yayına girdiği Hatırla Sevgili ile eşit reyting almasına rağmen ikinci bölümden itibaren gün değiştirmesine sebep olmuştu atv''nin. Bir anda gündeme oturan, hakkında konuşulan ve köşe yazılarına konu olan Binbir Gece. İlk defa seyirci, “siz olsanız ne yapardınız?” sorusuna muhatap oldu bir dizi sayesinde. Alttan alta siz de olsanız aynısını yapardınız aksi halde anneliğiniz tartışılırdı mottosunu işledi. Binbir Gece''nin yüksek reytingi Kanal D''nin makûs talihini yenmesine yardımcı oldu. Kanalın seyredilirlik oranının artması dizilere, dizilerin reytinginin yükselmesi kanala yaradı.
Binbir Gece''nin senaryosunda edebiyatçıların imzası var. Kanal D''yi iki sezondur zirveye taşıyan Yaprak Dökümü ise bir edebiyat uyarlaması. Asmalı Konak ağa dizileri trendini başlatmıştı, Dadı sitcomlara açmıştı ekranı. Yaprak Dökümü ise roman uyarlamalarını getirdi gündeme.
İlk başladığında Avrupa Yakası''nın yarısı kadar reyting alan, yapılan anlaşmadan dolayı her hafta zarar yazan, yapımcısının yüzünü güldürmek için koca bir sezon geçmesi gereken Yaprak Dökümü; romanın dışına taşmaya entrikalar peş peşe gelmeye başlayınca zirveye çıkıverdi.
Edebiyat; sinema ve TV''yi besleyen en büyük damar. Nitekim TRT''nin tek kanal olduğu zamanlarda da romanlar dizi olarak çekilirdi. Dönemin ve romanın ruhu muhafaza edilerek. Yazarın yazdıklarının dışına taşmadan.
Yaprak Dökümü ile başlayan uyarlamalarda, dünyada da kullanılan ödünç alma tekniği uygulanıyor. Romanın ana materyali, fikri ödünç alınıyor, karakterler günümüze taşınarak hayat veriliyor. Roman atmosferinden uzaklaşıyor, ruhundan ve zamanından kopartılıyor. Yazarının asla tanıyamayacağı bir çerçeveye kayıyor roman-dizi. Meraklı izleyici dizinin nasıl nihayetleneceğini öğrenebilmek için soluğu kitapçıda aldığından kitap satışlarında patlama yaşanıyor.
ATV satış sürecinde Halide Edip Adıvar''ın Sinekli Bakkal''ı ile girdi potaya. Yaprak Dökümü cumhuriyet sonrası modernleşme sürecini anlatan bir romandı ve günümüze uyarlanırken çok fazla sırıtmadı. Sinekli Bakkal ise cumhuriyet öncesi döneme ait olduğundan günümüze taşınması bir sürü problemi beraberinde getirdi. Hikayenin ayakları yere basmayınca düşük reytingler malumu ilan etti. Yapımcı, kanalın yeni sahibinin muhafazakâr kimliğini ve iktidara yakınlığını öne sürerek hikâyeye müdahale edildiğini, bazı sahneleri tekrar çekmek durumunda kaldıklarını söyleyerek polemikler eşliğinde veda etti ekrana. Takke-başörtüsü tartışmaları bir kez de bu vesileyle yapılmış oldu.
Dallas solda sıfır kalacak sloganıyla ekrana sunulan Aşk-ı Memnu uyarlama dizilerin son halkası olacak gibi. Aşk-ı Memnu da, Dudaktan Kalbe gibi, Yaprak Dökümü''nün kredisi ile tutunabildi. Halen ekranlarda olan üç roman uyarlaması da aynı senaryo ekibinin kaleminden; entrika, aşk, yasak ilişki üzerine kurulu. Üç farklı roman aynı atmosferde dizileştiriliyor.
Rus edebiyatında ortak metinler vardır bütün nesillerin okuduğu. Shakespare''yi okumayan İngiliz yoktur. Bizde de seyretmeyen kalmayacak! Edebiyat uyarlaması diziler TRT sayesinde unutulmazlar arasında yerlerini aldı yıllar önce. Acımak, 9. Hariciye Koğuşu, Bugünün Saraylısı, Çalıkuşu, Küçük Ağa. Bütün bu dizileri seyretmiş olup ta unutan yoktur. Öylesine ölümsüz.
Oysa günümüzde seyredilme rekoru kıran; yüz bölüm civarında çekilen roman-diziler, bittiği an unutuluyor. Tekrara düşen hikayeleri, sürekli renk değiştiren karakterleri ekrandayken ölüm fermanını imzalıyor dizinin.
