Ya hepimiz kör olsaydık!
Sema Karabıyık - PazarYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 21/06/2009, Pazar • Yeni Şafak Haber Merkezi
Bir gün bir kitap okudum ve bütün hayatım değişti cümlesiyle başlayan Orhan Pamuk''un Yeni Hayat''ı romanı okuyana hayatının değişeceğini vaat eder. Portekizli muhalif yazar Jose Saramago ise hayatınızı değil hayata bakışınızı değiştirmeye talip Körlük ile. 1998 yılında Nobel ödülünü aldıktan sonra sinemanın düş gücünü bozduğunu söyleyerek film haklarını satmayı uzun süre reddeden Saramago sonunda pes etti, Körlük vizyonda.
Romanın uzun süre etkisinden kurtulamayan biri olarak bir süre tereddüt sarmalında salındıktan sonra seyretmeye karar verdim. Güçlü politik metninden dolayı bilinçlenerek derinleşme imkanı tanıyan roman ne yazık ki aynı derinleşmeyi beyaz perdede sağlayamıyor.
Nerede olduğu belli olmayan bir metropolde, araba kullanmakta olan bir adam yeşil ışığın yanmasını beklerken ansızın körleşir. Sıradan bir körlük değildir bu. Karanlık değil bembeyaz bir zalimliktir gözlere çöken. Kör adamla göz teması kuran herkes görme yetisini hızla kaybetmeye başlar. Toplumun sağlığını korumak için eski bir akıl hastanesinde karantinaya alınır körler. Gördüğü son kişi bir kör olan, kör olma potansiyeli taşıyan, yazarın tabiriyle zanlılar başka bir hastanede karantinaya alınır, kör olduklarında diğerlerinin yanına yollanmak için.
''Korkularına'' esir düşen insanların, ''öteki''ni anlamak yerine ''izole'' ederek kendini korumaya almasını anlatıyor çarpıcı bir şekilde Körlük.
Filmde körlüğün sebebi hiçbir şekilde anlaşılamamasına rağmen ''korku insanı kör eder'' diyor yazar ve sadece korkmayan güçlüler ayakta kalıyor. O da koca kentte sadece bir kişi, göz doktorunun karısı. Çünkü kocası kör olduğunda korkmayan, kocasını yalnız bırakmama adına, gördüğü halde körüm diyerek karantina bölgesine kendi isteğiyle giden bir kadın o.
Bulaşıcı körlük kaos ortamını beraberinde getirir. Ahlaki değerler çöküntüye uğrar. Görmeyen ve görülmediğini düşünen insanların içine düştüğü sefil ve rezil durumda elindeki silaha güvenen ahlaksızlar soyguna, haraca başlar. Doğuştan kör diğerlerine göre daha şanslıdır çünkü artık onun dönemidir yaşanan ve zalimler safında alır yerini. İktidar savaşının yaşandığı her yerde mutlaka bir ezen bir de ezilen olduğunu rahatsız edici bir atmosfer eşliğinde dile getiriyor Saramago.
Yazar anlatımını kahramanlarıyla beraber anlatıcının ortak monologu bileşeni altında anlatıyor. Filmde kahredici tanıklığı yaşayan göz doktorunun karısının perspektifinden şahit oluyoruz yaşananlara.
Tek gören kahraman, göz doktorunun karısı için körlük, onu gören kimsenin kalmaması anlamına geliyor.
Jose Saramago ''edebiyat dünyayı değiştirmez, dünya edebiyatı değiştirir'' dese de yazdığı romanlarla okuyucusunu sarsmayı, yaşadığı dünyayı sorgulatmayı başarıyor. Körlük romanını okuyan herkesin ortak yorumudur: tek kelimeyle müthiş.
Yaşamak için körmüş gibi yaptığının farkına varmak sarsar insanı. Bir metafor olarak anlatılan körlük hayatımızın her alanını çoktan işgal etmiştir. Güç, para, siyasi dengeler karşısında yaşadığımız beyaz bir körlükten başka nedir ki!
Roman varlığını tek cümleye borçludur: ''Ya hepimiz kör olsaydık!'' Yazarın kendi kendine sorduğu ve cevabını verdiği bu soru yazdırır Körlük''ü.
Röportajında ''hepimizin körleşmeye başladığını anlatmıyorum bence körleşmiyoruz çünkü hepimiz körüz'' diyor Saramago. ''Bakabilen ama görmeyen kör insanlar. İnsani körlük hiçbir şeye benzemez'' diye devam ediyor, ''bazıları görür ama yine de kördür. Bazıları ise gerçekten kördür ama her şeyi görür''.
Körlük''te kişinin kendine karşı işlediği suçu anlatır Saramago, insanları insanlıktan uzaklaştıran süreci. Bir sonraki romanı Görmek''te ise muktedirlere karşı işlenen suçu alır merkeze, muktedirleri insanlıktan uzaklaştıran süreci anlatır.
Görmekten, bakmaktan korkan insanı yüzleşmeye davet ediyor Saramago. Gerçeküstü dünyayı gerçekmiş gibi anlatan en başarılı yazar unvanını hak ediyor.
Felaketler sonucu dar alana sıkışan insanın kaosu çare bellemesini beyaz perdeye taşıyan diğer örnekler gibi, Körlük seyredilmesi kolay bir film değil!
Tahammülü zor bir film olan Körlük''ü seyretmek çok şey kazandırmaz ama romanını okumamak çok şey kaybettirir. Hayatın bakabildiğiniz kadarına bakış açınızı değiştirebilir en azından!
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.