Afrika"nın mobil devrimi
Sernur YassıkayaYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 02/11/2012, Cuma • Yeni Şafak Haber Merkezi
Cemal Süreya, ''Afrika dediğin bir garip kıta'' diye başlar şiirine..
Yüzyıllardır Batılı ülkelerin insan kaynağı başta olmak üzere, her türlü zenginliğinden yararlandığı ama tüketemediği geniş coğrafyadır o!
30,2 milyon km karelik yüzölçümü ve bir milyarlık nüfusu ile dünyanın ikinci büyük kıtasıdır.
Kıta''da 54 ''bağımsız'' ülke bulunuyor.
Fakat dünya gelişmişlik endeksinin en alt sıralarını da yine pek çok Afrika ülkesi oluşturuyor.
Ve açlık, kuraklık, iç savaş, aids vs. dahil olmak üzere aklımıza gelecek her türlü olumsuz olgu ne yazık ki Afrika ile özdeşlemiş durumda.
Yine bu köşe için kaleme aldığım ilk yazımda ifade ettiğim gibi, küresel güç savaşının derinden yaşandığı bir kıta.
Son olarak Mali''de görüldüğü gibi, Almanya, Fransa, ABD gibi eski kolonyal ülkeler, el kaide, aşırı İslam ve ayrılıkçılık gibi muğlak ''tehditleri'' öne sürerek müdahil olmayı sürdürüyor. Tabii kendileri ile işbirliği yapacak ülkeler de buluyorlar.
Cibuti''de son olarak ortaya çıkan gizli ''drone'' ve özel operasyon üssü gibi...
İsrail''in tüm uluslararası hukuku çiğneyerek Sudan''daki bir ''silah'' fabrikasını vurması ve dünyadan buna karşı cılız bir sesin dahi duyulmaması gibi…
Sadece bu iki örnek dahi kolonyal zihniyetin hala daha Afrika''yı bir heyyula gibi sardığını gösteriyor.
İşte, Afrika halkı bu kör kaderi, kendi içinde yaşadığı mobil telefonlar ve dijital uygulamalar vasıtasıyla kırma arefesinde.
Bugün Afrikalı girişimler, google maps''in yapamadığını, amatör heyecanla hayata geçirerek, Afrika''nın sokaklarını, caddelerini, yollarını görüntüleyip, haritaya aktarıyor.
Ve aslında Afrika diye bir kıtanın varolduğunu ''digital'' çağda ispat etmeye çalışıyorlar!
Karasal telefon hatlarının birkaç hanede bulunduğu ve lüks sayıldığı bir kıtada insanlar, basit cep telefonlarını kullanarak bir mobil devrime imza atıyorlar.
Afrika''da insanların heniz 3''te 1''i elektrik erişimine sahipken,
Kıta nüfusunun 3''te 2''sine neredeyse tekabül edecek şekilde 700 milyon simcard kullanımda.
Bu rakam ile Afrika, dünyanın en hızlı büyüyen ve Asya''dan sonra en büyük mobil pazarı.
Mobil yaşam, bu yaşlı kıtada sosyalleşme ya da eğlence amaçlı olmaktan ziyade gündelik yaşama dokunan sorunların çözülmesi ve yaşamın idame ettirilmesine yönelik kullanılıyor.
Öyle ki basit özelliklere sahip olan telefonlar hala daha Afrika''nın gözdesi.
Uzun pil ömürlü, FM radyo''ya sahip ve hatta fener olarak kullanılabilen mobil telefonlar Afrikalı için en değerli cihaz.
Bu telefonlar sayesinde,
• Kısa mesaj vasıtasıyla mobil para kullanabiliyor.
• Çiftçiler kendilerine gerekli bilgileri bu telefonlar sayesinde edinebiliyor.
• İş arayanlar, iş imkanlarıyla ilgili mesajları bu telefonlar vasıtasıyla görüyorlar.
Örneğin bugün Kenya''da gayri safi milli hasılanın yarısını bu mobil para hareketleri oluşturuyor. Mobil paranın kullanılmasına imkan sağlayan M-Pesa adlı uygulamanın 14 milyon kullanıcısı olduğunu söylersek, rakamın abartı olmadığı da ortaya çıkacaktır.
Kilometre kareye yalnızca 30 insanın düştüğü Afrika''da, mobil mesafeleri de kısalaştırıyor.
Yerleşim birimleri arasında uzun mesafeler olan, alt ve üst yapı, ulaşım imkanları dar olan Afrika''da insanlar, akrabalarından, ailelerinden mobil telefonlar vasıtasıyla haberdar oluyor, sosyal ve siyasal gelişmeleri ilk mobil telefonlardan öğreniyorlar.
İnternet penetrasyonunun % 15,6 ile dünyadaki en az orana sahip olduğu kıtada, insanlar internet kafeleri kullanarak da olsa, ki bunlar şanslı azınlık, online oluyor, facebook ve twitter üzerinden örgütlenip, dünya ile iletişim sağlayıp, seslerini duyurarak, siyasi ve sosyal sorunlarını paylaşıyor ve eylemlilik haline geçebiliyorlar.
Bir anlamda Afrika, kısıtlı imkanlarla da olsa, kendi mobil ve dijital baharını oluşturmanın temelini atıyor.
Bu duruma kıtanın yöneticileri dahi kayıtsız kalamıyor. Örneğin Rwanda''nın tartışılan Cumhurbaşkanı Paul Kagame, (Kagame''nin bugün twitterda @PaulKagame hesabında 82510 takipçisi var) kendini anlatabilmek ve o kitleye ulaşmak, mobilin getirdiği geniş şeffaflık ve bilgi paylaşımına dahil olmak amacıyla kendi hesaplarını açmış durumda.
Son olarak bir önemli noktada, Afrika''nın kendi dijital yatırımcısını oluşturmuş olması. Yukarıda ifade ettiğimiz sorunların çözümü, dünya üzerindeki popüler yazılımlar ve uygulamalar ile yakalamak mümkün değil iken, Afrika''yı bilen tanıyan genç girişimciler, kıtaya dönük yerel çözümler sunarak, aslında dünyaya yeni bir dijital iş modeli de üretmiş oluyorlar.
Afrika''daki ilk 10 popüler dijital/mobil uygulama arasında ne facebook, ne twitter ne de instagram var.
M-Pesa, Ushahidi, angry birds''ün muadili Ma3Racer, iCow gibi ilk inek takvimi, mPedigree, Farmerline, 2go (Nijerya''daki facebook benzeri en popüler site), Mxit (Afrika''nın en geniş sosyal ağı), Motribe, Frontline SMS gibi dijital ve mobil uygulamalar Afrika pazarının hakimi.
Evet, bir zamanlar uzakta olan, unutulan, görmezden gelinen kıta, kendi içinde yaşadığı mobil devrimle, dünyaya yeni bir model sunuyor ve belki kendi bedbaht kaderinin zincirlerini kırıyor. Afrika yakından takip edilmeyi hak ediyor.
www.twitter.com/sernury
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.