Öngörülemeyen Irak
Sernur YassıkayaYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 12/11/2012, Pazartesi • Yeni Şafak Haber Merkezi
ABD"nin Nisan 203"te Irak"ı işgali ve Baas Yönetimine son vermesiyle, hem ülke içinde hem de bölgesel düzeyde, siyasi, ekonomik ve enerji politikaları ile ilgili kartlar yeniden karıldı.
Tabii tüm küresel ve bölgesel güçlerin iştahını kabartan, adeta petrolden bir denizin üstünde yüzen Irak"ın rezervleriydi. Saddam"ın gidişi ile beraber, tüm eski anlaşmalar çöpe atılmış ve artık yenilerini imzalama zamanı gelmişti.
Irak güncel tahminlere göre 505 milyar varillik petrol rezervine sahip. Bu rezervin, 143,1 milyar varili hemen çıkarılabilir sabit rezervi oluşturuyor. Ve Irak sahip olduğu bu rezervlerle bölgede Suudi Arabistan ve İran"dan sonra en büyük petrol rezervine sahip ülke konumunda bulunuyor. Irak"ın mevcut petrol rezervleri 66 yatağa dağılmış durumda. Bu yatakların % 70"i aynı zamanda Şii nüfusun da yoğun olduğu güney bölgesinde. Bu da Irak"ta ilk kez yönetimde bulunan Şiilerin elini güçlendiren bir etmeni oluşturuyor. Diğer yatakların % 20"si Kerkük civarında, diğer geri kalan kısım ise Sünnilerin yoğun olarak yaşadığı Irak"ın orta kesiminde. Toplam sayısı 66 olan yataklardan 7"si bir milyar varil ve üstü üretim kapasitesine sahip ve bunlardan 5"i yine ülkenin güneyinde, Basra"ya yakın bölgelerde. Bu çerçevede Irak merkezi yönetimi, yani Nuri El-Maliki hükümeti, ülkenin enerji politikasında söz sahibi olmasını ve ülkedeki diğer kesimler karşısında uzlaşmaz bir tutum takınmasına da sebep oluyor. Özellikle ülkenin kuzeyinde bulunan ve Irak"ın yeni anayasasınca kabul edilen Kürt Özerk Yönetimi ile petrol anlaşmalarının yapılması ve gelirinin paylaşılması ile ilgili gerginlikte, şüphesiz, güneyin petrol zenginliğinin getirdiği güven önemli rol oynuyor.
Bu sebeple olsa ki geçtiğimiz hafta, ABD"nin dev petrol şirketi Exxon Mobil, Irak merkezi hükümetine, Ülkenin güneyinde Batı Kurna-1 petrol bölgesiyle ilgili 50 milyar dolarlık anlaşmadan çekildiğini ve Kuzey Irak"ta yatırımları gözeteceğini söylediği sırada, Maliki hükümeti son dönemde stratejik ilişkiler geliştirdiği Rusya"nın dev enerji şirketi Gazprom"a Kürt bölgesindeki enerji anlaşmaları konusunda dikkatli olması yoksa enerji anlaşmalarının iptal edilebileceği ile ilgili dolaylı yoldan tehdidi yapması mümkün olmazdı.
Açık ki Irak merkezi yönetimini elinde tutan ve sahip olduğu petrol rezervlerinin verdiği aşırı güvenle, Türkiye gibi iyi ilişkiler kurabileceği bir ülkeyi "düşman" ilan eden, uzlaşma yerine çatışmayı tercih eden Nuri El Maliki yönetimi, sahip olduğu enerji kartını bıçak sırtı bir dengede yürüterek, bölge ve uluslararası enerji politikalarında söz sahibi olmak istiyor. Ne var ki bu tehlikeli oyunda, merkezi hükümetin öngörülemez hale gelmesi, tüm bölgesel ve uluslararası aktörler için bir sorun oluşturup, gözden çıkarılması ihtimalini de beraberinde getiriyor. Petrol denizinde yüzmek, aşırı özgüveni getirse de, bu aşırı özgüvenin hep iyi neticeler vermediği, Maliki hükümeti herhalde en iyi kendi ülkesinin son 20 yıllık geçmişinden bilecek durumdadır. Irak"ın öngörülemez bir boyuta sürüklenmesi, tüm bölge ve küresel enerji politikaları için büyük bir tehdit olacaktır.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.