Çeşitlilik iyidir, tekdüzelik ise kötü

Bu yıl etrafı kavuran havalar yalnız bizi değil, ülkelerinin sıcak ikliminden methini duydukları Türkiye''ye sığınan uzak ve yakın komşularımızı da vurdu. Özellikle İstanbul bu yıl Arap turistle kaynıyor. İlk izlenimim şu: Bizi boğan hava onları fazla sarsmışa benzemiyor.

Önceki gün iftara kadar vakit doldurmak amacıyla yol üzerindeki alış-veriş merkezlerinden (AVM) birinde dolaşıyordum. Bir şeyi fark ettim: Büyük kentlerin en gözde semtlerinde pıtrak gibi bitivermiş AVM''ler bir çok yönden insanlar için birer sığınak da teşkil ediyor. Hele şu sıcak havalarda, klimalı bir ortam sunuyorlar...

Vakit geçirmek için içerisine girdiğim AVM''nin en tepesinden aşağıya doğru baktığımda gördüğüm manzara beni sarsıp kendime getirdi: En lüks mağazaların da birer şube açma ihtiyacı duyduğu AVM, boş olan her alanına atılan masa ve sandalyelerle kocaman bir lokanta veya kafe görünümünü almış...

O sırada önümden kadın fertlerinin herbiri simsiyah giysilere bürünmüş, yaşlı olanların gözleri dışında hiçbir yeri görünmeyen bir Arap ailesi geçti. Salına salına yürüyerek vitrinlere bakan, ara ara da etrafta gördükleriyle ilgilenen...

Ramazan ayıydı ve insanlar iftardan saatler önce yemek yiyorlardı. AVM''nin neredeyse bütün yiyecek-içecek sunan bölümleri tıka basa bizden yüzlerle doluydu ve insanlar Ramazan ayı içinde bulunduğumuza aldırmaksızın aç karınlarını doyurmakla meşguldüler.

Kınadığım ve hoş görmediğim sanılmasın. Tam tersi; ülkemize ilk kez gelmiş Arap turistler açısından ilgi çekici bir örnek teşkil ediyor insanımız; Ramazan''a her yönüyle olağanüstü saygı göstereniyle ve Ramazan''ın farkında bile olmayanıyla...

Aynı Arap turist, bir akşam önce Süleymaniye veya Sultanahmet camilerine teravih namazına gitmiş veya dün cuma namazı vakti herhangi bir mescidin kapısından içeriye kafasını uzatmış olsa, camilerin tıklım tıklım olduğunu ve cemaatin huşu içerisinde ibadetini ifa ettiğini görecekti.

Türkiye böyle bir ülke işte.

Beni bu düşünceye daldıran son otuz yıl boyunca tanığı olduğum hemen bütün Ramazan''ların bir biçimde insanlara zehir edildiği gerçeğidir. Son bir-iki yıldır durum değişti; artık sıradan edepsizlikler ''oruç saldırısı'', iki ayyaş arasındaki kavgada dökülen kan ''oruç cinayeti'' olarak yansıtılmıyor... Gazeteler acar muhabirlerini Anadolu kasabalarına gönderip “Mahalle baskısı yüzünden Ramazan''da lokantalar kapalı, içkili mekân bulunmuyor” türü haberler yaptırmıyorlar. Devlet dairelerinin yemekhanelerinde her yıl yapılması gerekli tadilât ve tamiratların Ramazan''a ertelendiğini bile bile, “Oruç tutmayan memurlara eziyet edildiği” şikâyetlerini de işitmiyor, okumuyoruz.

Oysa her Ramazan, sanki şartmış gibi, sinirlerimizi tahriş edecek yayınlara sahne olurdu bu ülkede...

Şimdilerde farklı bir esinti kendini belli ediyor: Bir yandan hava sıcak, bir yandan da aylardan Ramazan olunca, bu iki olgunun olumsuz etkilediği faaliyetler iftar sonrasına bırakılıyor. Buna karşılık, saygın hocaefendiler de, “Kimler oruç tutmasa olur?” sorusunu cevaplandırırken eskisinden daha esnek ve hoşgörülü davranıyor.

Galiba bazılarının tedirginliğinin sebebi de, bütün Türkiye''nin ve toplumun geçmişten aldığı dersler ışığında normalleşiyor olması... Ülkede inançlarını her şeyin önüne koyan kişilerin varlığını hayatlarında dine yer ayırmayanlar artık anlamaya başlıyor, buna karşılık dini konularda hassas insanlar da kendileri gibi olmayanların da gönüllerince serbest yaşayabileceklerini kabulleniyor.

Zor oldu, hatta böyle olması gerektiğini savunagelenler için gerçek bir ömür törpüsü oldu, ama sonunda gerçekleşti işte... Dilerim, münasebetsiz bir olay, bir kışkırtıcı eylem, bir büyük yanlışlık bu yıl da görüntüyü bozmaz...

Sıcaktan bunalmış halde kendimi kollarına attığım AVM içerisinde karşılaştığım görüntü de umudumu yeşertiyor. Evet Ramazan''da bir büyük lokantaya dönüşmüş olması AVM''nin insana önce tuhaf geliyor, ama aynı AVM''de iftar saatinde lokantalar bu defa orucunu açmak isteyen müminlerle doluyor. Dahası, bir köşesi de AVM''nin, ibadetlerini yerine getirmek isteyenler için mescit olarak ayrılmış...

Bu yıl tatilleri için ülkemizi tercih etmiş Arap turistler, bizleri de boğan sürpriz sıcaklardan hoşlanmasalar dahi, burada gördüklerinden rahatsızlık duymamış gibiler. Yüzeysel de olsa ilk izlenimim bu. Tersine, yıllarca hakkında çok şey işittikleri Türkiye''de kendi gözleriyle gördüklerinin önceki duyumlarından hayli farklı olduğunu öğrenmeleri onlar için de bir kazanım.

Çeşitlilik iyidir, tekdüzelik ise kötü. Türkiye bu gerçeği zaman içerisinde öğrendi, şimdi de başkalarına öğretiyor.