Tarzan zorda

Yevgeny Primakov bir ara gözden düştüğünde eski bir dostunu arayıp fikrini sormuş. O sıralar, aklında, ülkesini bir batı ülkesinde büyükelçi olarak temsil etme düşüncesi varmış. "Emeklilik öncesi günlerimi böyle daha rahat geçiririm" diyormuş. Fikrini sorduğu kadim dostu, "Yanlış yaparsın Yevgeny" demiş, "Artık siyasete girdin, orada sabit kadem ol; bakarsın önün açılır."

Bu olayı, on gün kadar önce, Türkiye üzerine yazacağı kapsamlı bir makale hazırlığı için geldiği Ankara''da, son zamanların en fazla tutulan mekânı Turkish Daily News Cafe''deki buluşmamızda anlatan Eric Rouleau, "Beni dinlediği için şimdi herhalde mutludur" dedi, Rusya başbakanı Yevgeny Primakov için... Eric Rouleau ile Yevgeny Primakov birbirlerini katır sırtında Kuzey Irak''ta dolaşarak bölgeyi öğrenmeye çalıştıkları 1960''lı yıllardan beri tanıyorlar. O yıllarda, Rouleau Le Monde gazetesinin, Primakov ise Pravda''nın Orta Doğu muhabiriydiler. Onların gazetecilik günlerinde yollarının kesiştiği bir kişi daha var: O yıllarda ''rejimin güçlü adamı'' sıfatıyla perde gerisinden Irak''ı yöneten Saddam Hüseyin...

Kosova kriziyle birlikte adı gündemin ilk sıralarına oturan Primakov''un başı şu sıralarda Saddam Hüseyin ile samimi ilişkileri sebebiyle ağrıyor. Ünlü Amerikalı gazeteci Seymour Hersh, New Yorker dergisinde yeni çıkan makalesinde, Primakov''un Irak''tan 800 bin dolar rüşvet aldığını yazdı. Olay 1997 yılında Primakov dışişleri bakanıyken olmuş; Hersh, paranın, Primakov''a, stratejik silâh teknolojisi konusunda yardım karşılığı verildiği iddiasında. Amerikan yönetiminde, istihbarat çevrelerinde sağlam kaynakları bulunduğu bilinen Hersh, "İngiliz istihbarat örgütü, bu paranın Tarık Aziz''in hesabından Primakov''un şahsi hesabına elektronik işlemle geçtiğini tespit etti, Amerikan istihbaratı da bilgiyi İngilizlerden öğrendi" diye yazdı.

Seymour M. Hersh bir çok önemli habere imza atmış bir gazeteci. 1985 yılında iş üzerinde yakalanmış İsrail ajanı Amerikalı istihbaratçı Jonathan Pollard''ın affı hazırlıklarını berhava eden, onun bu yılın başlarında yayımladığı bir makalesi olmuştu. Hersh, Pollard''ın, İsrailliler ile ABD''deki Musevi lobisinin ileri sürdüğü gibi, ''basit bir casus'' olmadığını, bir bölümünü İsrail''in Ruslarla değiş-tokuş amacıyla kullandığı yüzbinlerce sayfalık hassas belgeyle ABD''nin istihbarat kapasitesine büyük bir darbe vurduğunu, zannedildiği gibi tövbekâr da olmadığını yazdı. Ocak ayında serbest bırakılması beklenen müebbet hapis mahkumu Pollard, Hersh''in makalesinden sonra, cezaevinde unutuldu.

Seymour Hersh, New Yorker''da, Aralık 1998''de, Amerikalıların, Saddam Hüseyin''in içinde bulunduğuna inandıkları iki binayı bombaladıklarını da yazıyor. Scott Ritter başkanlığındaki UNSCOM heyeti, Saddam''ın güvenlikli telefonlarla ve otomobilinden yaptığı görüşmeleri kaydetmiş. UNSCOM''un derdi gizlenen silâhların yerini öğrenmek olsa bile, CIA, elde edilen bilgileri, Başkan Clinton''un emriyle rejimi devirmek için kullanmış... 1998 sonunda Bağdat''a saldırı kararında, Birleşmiş Milletler denetçilerinin CIA''ye sağladıkları bulgular rol oynamış, Hersh''e göre...

Amerikalı gazeteci, bugünküne benzer bir gazetecilik olayına, yıllar önce, ''The Sampson Option'' adlı kitabını yazdığı sırada da sebep olmuştu. O kitap, İsrail''in nükleer kapasitesinin sanıldığından daha güçlü olduğunu sağlam kaynaklara dayanarak ileri sürüyordu. Yayımlandığında İsrail ve Musevi lobisi tarafından şiddetle yalanlanan iddiaların doğruluğu zaman içerisinde anlaşıldı. Hersh''in İsrail casusu Jonathan Pollard hakkında ileri sürdüklerinin doğruluğu, ilk eldeki itirazlara rağmen, Pollard''ın hâlâ cezaevinde tutulmasından belli. Tarık Aziz ile doğrudan para transferi ilk bakışta ''aptalca'' gelmesine rağmen, istihbarat çevreleri, Amerikalı gazetecinin Primakov konusundaki iddiasının da doğru olduğuna inanıyorlar...

Türkiye ile Yunanistan arasında savaşa yol açacak çapta ihtilâf konusu olan ve bugünlerde Girit''e yerleştirilme hazırlıkları sürdürülen S-300 füzeleri de Primakov''un icadıydı. NATO''nun genişlemesi sürecini engellemek amacıyla ittifakın iki üyesi arasına fitne sokmak için Kıbrıs''a füze satma fikri dönemin Rus dışişleri bakanı Yevgeny Primakov''dan çıkmıştı. Bunu da, ABD''nin bir başka ünlü gazetecisi William Safire''ın yazdığı iki makaleden öğrenmiştik. Safire''dan bir şeyi daha öğrendik: Primakov''un esas soyadının Finkelstein olduğunu... Orta Doğu''da gazeteci olarak dolaştığı günlerde zararını görebileceği düşüncesiyle Yahudi kökenini dışa vuran Finkelstein soyadından kurtulmak istemiş ve Ukrayna dilinde ''üvey evlât'' anlamına gelen Primakov soyadını benimsemiş...

Hersh''in Primakov ile ilgili iddiası, aslında benim, "Siyasileri ve bürokratları baştan çıkartan istikrarsız siyasi ortamdır" tezime pekâlâ uyuyor. İstikrarsız ülkelerde, işgal ettiği mevki ve makamı her an kaybedebileceği kaygısı içindeki kişiler, musluk akarken testilerini doldurmaya bakıyorlar...

Bildiğim bir şey var: Tarzan bu defa zorda.

NOT: Eski İstanbul müftüsü Selahattin Kaya dünkü Kulis''teki iki hatayı düzeltti. Kendisinin ''vali'' deyip adını vermediği kişi Kutlu Aktaş değil ondan önceki vali Rıdvan Yenişen imiş. Kapanan Kur''an kursu sayısı olarak verdiğim 4 bin rakamı da bütün Türkiye''de kapanan resmi Kur''an kursu sayısıymış... Düzeltir, özür dilerim. T. K.