Türkiye tablosu

Polar ve ANAR, gündemi işgal eden konularda ne düşündüklerini vatandaşlara sormuş; aldıkları cevaplar ilgi çekici.

Ağzını açan "Basına kimse güvenmiyor" diyor... Diyor, ama kamuoyunu etkilemede en güçlü araç hâlâ ''medya''... Nüfus neredeyse iki misli arttığı, okuma yazma oranı yüzde 100''e yaklaştığı halde 30 yıl önceki toplam satışlarını ancak tutturuyor gazeteler, satış rakamlarının yarısı süpermarkette, benzincide bedava dağıtılan gazetelerden oluşuyor; ancak hepimizi etkileyen, zihinlerimizi yoğuran güç yine de basın...

Bu tespiti, önem verdiğim iki araştırma kuruluşunun birbiri ardına açıkladıkları kamuoyu yoklaması sonuçlarından çıkarıyorum. Polar ve ANAR, gündemi işgal eden konularda ne düşündüklerini vatandaşlara sormuş; aldıkları cevaplar ilgi çekici.

Abdullah Öcalan''ın idam cezasının infazıyla ilgili bir kamuoyu yoklaması İmralı duruşması sırasında yapılsaydı, herhalde, halkın ezici çoğunluğu "Asılmalı" cevabını verirdi. Emin Çölaşan''ı bile "Asmayalım" propagandacısına döndüren medya kampanyası sonrasında, bugün, halkın kafası karışık. Polar''ın "Öcalan''ın idam kararının bekletilmesini onaylıyor musunuz?" sorusuna, "Hayır" diyenler yüzde 49.5 olsa bile "Evet" cevabını verenler yüzde 43.9''u buluyor...

ANAR, Avrupa Birliği boyutunu da ekleyip "AB sürecinde Öcalan''ın idam kararının ertelenmesini nasıl buluyorsunuz?" diye sormuş; doğru bulanlar (49.4), yanlış bulanlardan (45.4) fazla çıkmış... ANAR aynı konuyu bir başka açıdan, "Öcalan''ın ertelenmesi konusunda MHP''nin tutumunu nasıl buluyorsunuz?" diye de sormuş. "Doğru buluyorum" diyenler (yüzde 46.1) ile "Doğru bulmuyorum" diyenler (46.0) neredeyse eşit. BBP''liler (ilkinde 75.9; ikincide 80.6) FP''liler (71.9; 71.9) ve DYP''liler (61.0; 50.6) arasında "Doğru bulmuyorum" diyenler hayli fazla; MHP''li olduğunu söyleyip "Yanlış buluyorum" diyenlerin oranı ilkinde yüzde 47.8; ikincide yüzde 33.6...

Herhalde bu tabloya bakıp "Medya çok güçlü" dememe siz de hak veriyorsunuzdur...

Her iki araştırma kuruluşu Süleyman Demirel''in görev süresinin uzatılmasına ilişkin görüşleri de öğrenmeye çalışmış ve halkın kafa karışıklığına ışık tutan bir sonuç çıkmış karşılarına. Polar''da "Demirel''in görev süresi uzatılsın" diyenler yüzde 45, ANAR''da yüzde 38.7; "Hayır, uzatılmasın" diyenlerin oranı Polar''da 49.8, ANAR''da yüzde 58.8... Medyanın ağırlığını koymasıyla bu tablo değişecek, ama bakalım hangi tarafa doğru? ANAR deneklerin parti eğilimlerini de ayrı tablo halinde verdiği için, DSP dışındaki bütün partilerin seçmenlerinin yarıdan fazlasının Demirel''e "Hayır" dediğini bilebiliyoruz. DSP''nin yalnız Meclis grubu değil, tabanı da Bülent Ecevit''e fazlaca bağımlı görünüyor.

Polar anketinde dikkatimi çeken iki soru daha var. "Yargının bağımsızlığına inanıyor musunuz?" sorusuna, deneklerin ezici çoğunluğu (61.7) "Hayır" demiş çekinmeden; "Evet, bağımsız" diyenlerin oranı yüzde 33.0... "Devletin mafya-çete-terör mücadelesine en büyük katkıyı hangisi yapmıştır?" sorusuna cevap olarak, ilk sıraya ''basın-medya'' (60.7) kurumunu yerleştirmiş denekler. Basını ''siyasi partiler'' (22.1) ve ''sivil toplum örgütleri'' (11.2) izliyor...

ANAR son günlerin flaş konusu Hizbullah''ı da sorgulamış. "Hizbullah Türkiye''de dindar kesimi temsil ediyor mu?" sorusuna, "Temsil etmiyor" diyenler yürek rahatlatacak kadar fazla (82.1), ama medyanın izini burada da görüyoruz, çünkü halkın yüzde 12.8''i "Temsil ediyor" düşüncesinde. "Temsil ediyor" diyenler arasında CHP''liler (36.1) ve HADEP''lilerin (27.5) oranı yüksek... "Hizbullah''ın devletin bazı birimleriyle ilişkisi var mı?" sorusunu da yöneltmiş ANAR ve yüzde 64.4''ün "Var", 19.1''in "Yok" kanaatinde olduğu ortaya çıkmış... Devlet-Hizbullah ilişkisine en fazla inananlar HADEP''liler (80.0), onu CHP (78.3), FP (76.6) ve MHP (61.2) seçmenleri izliyor... Bu sonucu da ilginç buldum.

Her iki kuruluşun her ay yapacağını umduğum bu anketlerde en önemli bölüm halkın hükümeti nasıl değerlendirdiğini sergileyen tablolar. Hükümetin karne notu, iki ankete cevap verenler arasında farklı. Polar''a "Hükümet başarılı veya kısmen başarılı" diyenlerin toplamı yüzde 64, ANAR''da ise "Çok başarılı, başarılı ve orta başarılı" diyenlerin toplamı yüzde 54.4; Polar''a "Hükümet başarısız" kanaatini bildirenler yüzde 33, ANAR''da bu oran yüzde 19.0... Hükümet ilk kurulduğunda başarısız olacağını düşünenler (Polat 52.9), dokuz ayda kanaat değiştirmişler... ANAR''da "Hükümet başarısız" diyen MHP''lilerin oranı bayağı yüksek göründü gözüme: Yüzde 35.3...

Muhalefette partiler daha umutlu olur değil mi? ANAR''ın denekleri FP''yi ve DYP''yi "Çok başarısız" (FP 53.2; DYP 47.6) ve "Başarısız" (FP 21.7; DYP 28.9) buluyorlar. "Bugün seçim olsa" ortaya çıkacak tabloyu da veriyor ANAR: DSP 13.4; MHP 12.4; FP 11.2; ANAP 8.4; DYP 7; CHP 5.5; HADEP 3.7; BBP 2.8... Beklenebileceği gibi"Hiçbiri" (20.7) ile "Kararsızım" (12.3) diyenler büyük yekun tutuyor... Partisine en bağlı seçmen HADEP (86.4) ve BBP (85.7) görünüyor; diğerlerinin başka partilere kaydıktan sonra geride kalan seçmenleri (DSP 57.4; MHP 55.8; FP 67.9; ANAP 56.2; DYP 58.6; CHP 57.5) hemen her parti için alarm zillerinin çaldığına işaret ediyor...

Siz ne derseniz deyin, Türkiye''nin anketlere yansıyan tablosuna bakınca görünen şu: Siyasi görüşleri belirlemede en güçlü araç hâlâ basın...