Rönesans"tan 21. yüzyıla, müzik yolculuğu

Rönesans, Kilise''yi bertaraf edebilme çabası olarak kabul edilir modern zamanların araştırmacıları tarafından. Kelime anlamı da "Yeniden Doğuş" demektir Röneans''ın. Her şeyde yeniden doğuş... edebiyatta, müzikte, resimde, bilimde, felsefede... her şeyde. Rönesans''ın toplum ve birey hayatında meydana getirdiği değişiklikleri, sözgelimi bir müzisyeni nasıl değiştirdiğine dair alametleri, müzisyenin eserlerinde görebilmek mümkün. Bireysel özgürlük ve özgür ifade, Rönesans sonrası sanatçının ufkunu açar, daha coşkulu, daha üretken bir hale getirir onu. Batı ortaçağının donuk, soğuk, sıkıcı ve Kilise''nin insanı daraltan kurallarıyla çevrili dünyası, Rönesans''la birlikte aşılır, Rönesans''la birlikte her şeyde yeni bir tarz başlar. Rönesans sonrası Batı müziğindeki en belirgin değişim, zenginleşen armonik yapıda kendisini hissettirir.

İtalya, bütün güzel sanatlarda Rönesans''ın başladığı yer olarak bilinir. Ama müzikte Rönesans''ın başlangıç yeri daha yukarılara, Orta Avrupa''ya kadar uzanır. Burgonya ve Flaman bestecilerin öncülüğü ile başlar müzik Rönesans''ı. Yani bugün Hollanda, Fransa''nın kuzeyi, Belçika, Lüksemburg olarak bildiğimiz yerlerin müzisyenleri Rönesans müziğinin öncüleri olarak kabul edilir.

Rönesans''la birlikte sanatın, özellikle de müziğin tümüyle Kilise''nin dışına çıktığı söylenemez diye düşünüyorum. Mesela resimde yine İsa ve Meryem figürleri kullanılır... ama anlamı değişir resmin. Müzikte de öyledir. Kilise için bestelenen müziklerde teknik ve içerik aslında zenginleşmiştir. Hele daha ileriki yıllarda, bir Kilise organisti olan Bach''ın müziklerinde, Joseph Haydn''ın müziklerinde bu açıkça hissedilebilir. Rönesans, Kilise müziğinin zenginleşmesine yol açmıştır.

Rönesans''ın müziğe en önemli katkılarından birinin, halk müziklerinin gelişmesine sağladığı katkı olduğu söylenebilir. Zira onbeşinci yüzyıldan itibaren çeşitli ulusların; İngilizlerin, Fransızların, İtalyanların, Almanların şarkıları, genel olarak Avrupa müziğinin daha fazla içine girmeye başlar... besteciler halk müziklerinden daha fazla esinlenir. Bu, Batı''da müziğin gelişmesi açısından önemli bir zemin teşkil etmektedir.

Batılı sanatçının arayışları kuşkusuz Rönesans''la bitecek gibi değildir. Bitmemiştir de zaten. Daha sonraki yıllarda, özellikle Aydınlanma ve sonrasında Batı müziği, müzisyenin arayışları sonucunda sürekli değişim yaşamış ve bugünkü noktaya ulaşmıştır.

Bizim müzisyenimizin arayışları olmuş mudur, bu arayışlar ne tür arayışlardır? Bu arayışları ona neler buldurmuş, onu ve eserlerini hangi noktaya ulaştırmıştır, tartışılır. Ancak, uzun süre tekdüzelikten sözetmek mümkün olabilir diye düşünüyorum. Yirmibirinci yüzyılın eşiğinde durduğumuz şu günlerde arayışların ivme kazandığını ve bizim müziklerimizin de dünya müzikleri arasında önemli bir yer işgal etmeye başladığını söyleyebilirim. Galiba müziğimiz, şu günlerde her zamankinden daha fazla dünyaya açılıyor... Batı''da Rönesans''ın müzikte sağladığı açılımlar kadar olmasa bile, Türkiye''de de müzik alanında yeni bir döneme giriliyor. Bunlar memnuniyet verici. Yirmibirinci yüzyıl dünya müziklerine, Türkiyeli müzisyenlerin önemli katkılar sağlayacağına olan inancım devam ediyor.